Lương cơ sở có dùng để tính các khoản trích theo lương không?

Khi mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng lên 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP, rất nhiều người lao động và doanh nghiệp quan tâm đến việc các khoản trích theo lương (Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp, Kinh phí công đoàn) sẽ thay đổi như thế nào. Việc xác định chính xác căn cứ đóng các khoản này là nghĩa vụ bắt buộc để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Là một đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật, Công ty Luật ACC xin gửi tới quý bạn đọc bài viết hướng dẫn chi tiết về cách áp dụng mức lương cơ sở để tính các khoản trích theo lương từ ngày 01/7/2026.

1. Mối liên hệ giữa lương cơ sở và các khoản trích theo lương

Lương cơ sở đóng vai trò là "thước đo" quan trọng trong việc xác định hạn mức đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc. Cụ thể, căn cứ theo Điều 3 Nghị định số 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở là căn cứ để tính một số khoản trích và chế độ theo quy định của pháp luật. Việc xác định cụ thể từng khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế hoặc các chế độ khác còn phải căn cứ vào các luật chuyên ngành và văn bản hướng dẫn có liên quan.

• Xác định mức trần (giới hạn) đóng BHXH, BHYT: Theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, trong một số trường hợp mức lương cơ sở được sử dụng để xác định giới hạn tiền lương làm căn cứ đóng.
• Xác định mức đóng BHYT hộ gia đình: Mức đóng được tính theo tỷ lệ phần trăm dựa trên mức lương cơ sở.
• Xác định mức đóng BHXH tự nguyện: Mức đóng tối thiểu được quy định dựa trên mức lương cơ sở tại thời điểm đóng.

2. Thay đổi quan trọng về mức trần đóng BHXH, BHYT từ 01/7/2026

Từ ngày 01/7/2026, khi mức lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng, mức trần đóng BHXH và BHYT bắt buộc sẽ có sự điều chỉnh tăng đáng kể.

Công thức tính mức trần:

Mức lương tháng đóng BHXH, BHYT tối đa = 20 × 2.530.000 đồng = 50.600.000 đồng/tháng

• So sánh: Trước ngày 01/7/2026, mức trần là 20 × 2.340.000 đồng = 46.800.000 đồng/tháng.
• Ý nghĩa: Người lao động có thu nhập cao (trên 50,6 triệu đồng/tháng) sẽ phải đóng BHXH, BHYT trên mức lương cao hơn mức cũ, đồng thời quỹ bảo hiểm cũng sẽ chi trả các chế độ (như thai sản, ốm đau) ở mức cao tương ứng nếu mức lương thực tế của người lao động vượt qua ngưỡng cũ nhưng chưa đạt ngưỡng mới.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn nội dung cần phải có trong quy chế tiền thưởng của cơ quan, đơn vị

3. Ví dụ minh họa cách tính các khoản đóng bảo hiểm từ 01/7/2026

Giả sử ông A là công chức có mức lương thực tế hằng tháng (đã bao gồm các khoản phụ cấp tính đóng BHXH) là 48.000.000 đồng/tháng.

Trước ngày 01/7/2026 (Lương cơ sở 2.340.000 đồng):

Mức lương đóng BHXH tối đa là 46.800.000 đồng. Vì lương của ông A (48.000.000 đồng) lớn hơn mức trần, ông A chỉ phải đóng BHXH trên mức 46.800.000 đồng.

Từ ngày 01/7/2026 (Lương cơ sở 2.530.000 đồng):

Mức trần mới là 50.600.000 đồng. Vì lương của ông A (48.000.000 đồng) vẫn thấp hơn mức trần mới, ông A sẽ phải đóng BHXH trên toàn bộ mức lương thực tế là 48.000.000 đồng.

Kết luận: Đối với những người lao động có thu nhập nằm trong khoảng từ 46,8 triệu đồng đến 50,6 triệu đồng, số tiền đóng BHXH hằng tháng sẽ tăng lên đáng kể do mức trần đóng đã được mở rộng.

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn căn cứ xét tiền thưởng định kỳ đối với cán bộ, công chức, viên chức

4. Bảng tổng hợp mức đóng một số khoản trích theo lương (áp dụng cho người lao động)

Dưới đây là bảng tóm tắt tỷ lệ trích đóng các khoản bảo hiểm phổ biến mà người lao động cần lưu ý từ ngày 01/7/2026:

(Lưu ý: Đối với Bảo hiểm thất nghiệp, căn cứ tính là mức lương tối thiểu vùng, không phải mức lương cơ sở).

Nếu bạn còn thắc mắc về cách tính lương Net sau khi trừ các khoản trích bảo hiểm, hoặc gặp khó khăn trong việc điều chỉnh hồ sơ đóng bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Với đội ngũ chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết tư vấn tận tâm, cung cấp các giải pháp tối ưu nhất để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của bạn theo đúng quy định của pháp luật!