Các anh chị luật sư cho em hỏi với ą. Hiện tại em đang ở Sài Gòn, chồng ở Hà Nội. Như vậy hơn 1 năm rồi. Do mãi chồng không đồng ý nên em quyết định đơn phương ly hôn, không con cái, không tài sản chung (từng bị bạo lực gia đình, không còn tình cảm). Nhưng 2 vợ chồng ở 2 huyện khác nhau. Đọc trên Google thấy cần giấy xác nhận cư trú và chứng minh nhân dân bên chồng, không biết em phải làm sao để có được ą? Em ở xa như vậy thì có cần về không ą? Về thì trong bao lâu ą? (Vì tính chất công việc em hơi khó).

Ly hôn đơn phương khi vợ ở Sài Gòn, chồng ở Hà Nội

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Điều kiện ly hôn đơn phương

Ly hôn đơn phương được quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, áp dụng khi một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà bên kia không đồng ý. Tòa án sẽ chấp nhận nếu chứng minh được hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Các căn cứ cụ thể bao gồm: mâu thuẫn gay gắt, bạo lực gia đình, ngoại tình, hoặc một bên vi phạm nghiêm trọng quyền và nghĩa vụ vợ chồng. Trong trường hợp vợ cư trú tại TP. Hồ Chí Minh và chồng tại Hà Nội, người yêu cầu (giả sử là chồng) cần cung cấp chứng cứ thuyết phục như biên bản hòa giải tại UBND cấp xã, tin nhắn, hình ảnh chứng minh mâu thuẫn, hoặc giấy xác nhận bạo lực từ cơ quan chức năng. Việc chứng minh này nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả hai bên, tránh ly hôn hình thức.

Thẩm quyền giải quyết

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thẩm quyền giải quyết vụ việc ly hôn thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh/thành phố nơi bị đơn (người bị yêu cầu ly hôn) cư trú hoặc làm việc. Nếu chồng tại Hà Nội là người nộp đơn ly hôn đơn phương với vợ tại TP. Hồ Chí Minh, đơn phải được nộp tại Tòa án nhân dân tỉnh/thành phố nơi vợ cư trú ở Sài Gòn (ví dụ: Quận 1, Quận 3 tùy theo địa chỉ cụ thể).

Trường hợp vợ tạm trú hoặc không xác định được nơi cư trú, có thể nộp tại nơi chồng cư trú ở Hà Nội theo quy định tại Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự. Thẩm quyền này đảm bảo tính công bằng, giúp bên bị đơn dễ dàng tham gia tố tụng mà không phải di chuyển xa.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Để nộp đơn ly hôn đơn phương, người yêu cầu cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Các tài liệu chính bao gồm:

• Đơn khởi kiện ly hôn (theo mẫu tại Phụ lục Bộ luật Tố tụng dân sự, ghi rõ lý do ly hôn đơn phương và yêu cầu về tài sản, con cái nếu có).
• Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn (bản sao công chứng nếu bản chính mất).
• Bản sao công chứng Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu của cả hai bên.
• Giấy khai sinh của con cái (nếu có, bản sao công chứng) kèm yêu cầu về quyền nuôi con và cấp dưỡng.
• Chứng cứ chứng minh căn cứ ly hôn (như biên bản hòa giải thất bại tại UBND xã/phường, giấy tờ chứng minh bạo lực gia đình theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 sửa đổi năm 2022, hoặc tài liệu về ngoại tình).
• Giấy tờ liên quan đến tài sản chung (nếu yêu cầu phân chia, như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai năm 2024 hoặc hợp đồng vay nợ theo Bộ luật Dân sự năm 2015).

Hồ sơ cần nộp 01 bộ gốc và 01 bộ sao cho Tòa án, kèm án phí tạm ứng khoảng 300.000 đồng theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14

Quy trình thực hiện ly hôn đơn phương

Quy trình ly hôn đơn phương được thực hiện theo các bước tại Chương XV Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thường kéo dài từ 4-6 tháng tùy mức độ phức tạp, đặc biệt khi hai bên ở xa nhau.

Bước 1: Chuẩn bị và nộp đơn

Người yêu cầu (chồng tại Hà Nội) soạn đơn khởi kiện và hồ sơ theo quy định, sau đó nộp trực tiếp hoặc qua bưu điện tại Tòa án nhân dân tỉnh/thành phố nơi vợ cư trú ở TP. Hồ Chí Minh. Tòa án kiểm tra hồ sơ trong 5 ngày làm việc, yêu cầu bổ sung nếu thiếu. Sau khi thụ lý, Tòa án gửi thông báo cho bị đơn (vợ) trong 3 ngày, kèm quyết định thụ lý vụ án. Bước này đảm bảo hồ sơ hợp lệ, tránh bị trả lại gây chậm trễ.

Bước 2: Hòa giải tại Tòa án

Sau khi thụ lý, Tòa án tổ chức hòa giải trong vòng 1-2 tháng, thông báo cho cả hai bên tham gia (có thể qua hình thức trực tuyến nếu ở xa theo Bộ luật Tố tụng dân sự). Nếu hòa giải thành, lập biên bản và quyết định công nhận ly hôn; nếu thất bại, chuyển sang xét xử. Hòa giải bắt buộc nhằm bảo vệ lợi ích gia đình, đặc biệt nếu có con cái dưới 36 tháng tuổi ưu tiên giao cho mẹ nuôi theo Luật Hôn nhân và Gia đình.

Bước 3: Xét xử sơ thẩm

Tòa án mở phiên xét xử công khai trong 2-4 tháng kể từ ngày hòa giải thất bại, thu thập chứng cứ từ cả hai bên (vợ có thể ủy quyền người thân nếu không đến). Bản án được tuyên nếu đủ căn cứ ly hôn đơn phương, quyết định quyền nuôi con, cấp dưỡng (tối thiểu 1.500.000 đồng/tháng/con theo thông lệ), và phân chia tài sản chung theo nguyên tắc bình đẳng tại Luật Hôn nhân và Gia đình. Nếu một bên vắng mặt, Tòa án vẫn xét xử dựa trên chứng cứ.

Bước 4: Thi hành án và kháng cáo

Bản án có hiệu lực sau 15 ngày nếu không kháng cáo (theo Bộ luật Tố tụng dân sự). Nếu cần, kháng cáo lên Tòa án cấp tỉnh trong thời hạn trên. Sau đó, nộp bản án cho cơ quan hộ tịch để xóa tên trong sổ hộ khẩu và cập nhật tình trạng hôn nhân. Quy trình này giúp hoàn tất thủ tục pháp lý, tránh tranh chấp sau này.

Việc tuân thủ quy trình ly hôn đơn phương giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân, đảm bảo phân chia tài sản công bằng và quyền lợi con cái theo pháp luật Việt Nam. Đồng thời, tránh các rủi ro pháp lý như tranh chấp kéo dài hoặc mất quyền lợi tài sản. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.