Mã ngành 10790 là gì? (Mới nhất theo quyết định 36/2025)

Mã ngành 10790 được quy định chi tiết trong Quyết định 36/2025/QĐ-TTg về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025, thay thế Quyết định cũ. Bài viết sẽ tập trung phân tích sâu hơn các vấn đề thực tế liên quan đến mã ngành này, từ phạm vi đăng ký, các sản phẩm thường gặp, điều kiện vận hành đến những rủi ro pháp lý phổ biến mà nhiều doanh nghiệp hay mắc phải. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu để tránh sai sót khi đăng ký và vận hành kinh doanh trong lĩnh vực này.

Nội dung bài viết

1. Tại sao mã ngành 10790 lại được gọi là “mã ngành rác” và những vấn đề thường gặp khi sử dụng

Mã ngành 10790 thường được gọi là “mã ngành rác” vì tính bao quát rộng, dẫn đến nhiều doanh nghiệp lạm dụng hoặc đăng ký không chính xác, gây rủi ro khi cơ quan nhà nước kiểm tra.

Tính chất “bao quát tất cả” của mã ngành: Mã ngành 10790 được dùng cho mọi sản phẩm thực phẩm chế biến không thuộc các mã ngành cụ thể khác trong nhóm 107, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp đăng ký chung chung để “an toàn”, nhưng khi kiểm tra lại bị yêu cầu điều chỉnh hoặc phạt vì không phù hợp thực tế hoạt động.
Rủi ro pháp lý khi đăng ký sai phạm vi: Nhiều doanh nghiệp đăng ký mã 10790 cho cả thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung, nhưng thực tế phải công bố hợp quy theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP và Thông tư 19/2012/TT-BYT, nếu không sẽ bị xử phạt hành chính từ 30–100 triệu đồng hoặc đình chỉ kinh doanh.
Vấn đề kiểm tra sau đăng ký: Khi Sở Kế hoạch và Đầu tư hoặc Cục An toàn thực phẩm kiểm tra, nếu hoạt động thực tế không khớp với mã ngành đã đăng ký (ví dụ sản xuất thực phẩm chức năng nhưng chỉ ghi 10790), doanh nghiệp có thể bị yêu cầu bổ sung mã ngành hoặc bị từ chối cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Ảnh hưởng đến xuất khẩu và hợp đồng: Nhiều đối tác nước ngoài yêu cầu mã ngành cụ thể thay vì mã “chưa được phân vào đâu”, dẫn đến khó khăn khi xin chứng nhận xuất khẩu hoặc ký hợp đồng với siêu thị lớn, chuỗi cửa hàng tiện lợi.

2. Mã ngành 10790 là gì? (Mới nhất theo quyết định 36/2025)

Mã ngành 10790 là mã ngành dự phòng cho các hoạt động sản xuất thực phẩm chưa được quy định riêng trong hệ thống phân loại ngành kinh tế Việt Nam hiện hành.

Tên ngành chính thức theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg: Sản xuất thực phẩm khác chưa được phân vào đâu: Bao gồm các sản phẩm thực phẩm chế biến không thuộc các mã ngành cụ thể từ 1071 đến 1078, như thực phẩm bổ sung dạng bột, thực phẩm chức năng không phải thuốc, gia vị hỗn hợp phức tạp, thực phẩm ăn kiêng đặc biệt, thực phẩm trẻ em dạng bột dinh dưỡng, thực phẩm thuần chay chế biến sẵn, được liệt kê chi tiết tại Phụ lục I Quyết định 36/2025/QĐ-TTg.
Mã cấp 5 tương ứng: 10790: Đây là mã duy nhất trong nhóm này, áp dụng thống nhất cho mọi doanh nghiệp tham gia các hoạt động sản xuất thực phẩm “không thuộc nhóm nào khác” trong cấp 107.
Vị trí phân cấp trong hệ thống: Thuộc ngành cấp 2 là 10 (Chế biến thực phẩm), cấp 3 là 107, nằm trong nhóm C – Công nghiệp chế biến, chế tạo theo phân loại cấp 1.
Các văn bản pháp lý còn hiệu lực điều chỉnh: Ngoài Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, hoạt động chịu sự quản lý của Luật An toàn thực phẩm 2010 (sửa đổi bổ sung), Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật An toàn thực phẩm, Luật Bảo vệ môi trường 2020 cùng Nghị định 08/2022/NĐ-CP về quản lý chất thải, Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.

>>> Xem thêm bài viết Hướng dẫn tra cứu ngành nghề kinh doanh của hộ kinh doanh tại đây

3. Các sản phẩm thường gặp và vấn đề pháp lý thực tế khi đăng ký mã ngành 10790

Mã ngành 10790 thường được dùng cho nhiều sản phẩm “lạ” hoặc mới, nhưng điều này cũng dẫn đến nhiều vấn đề pháp lý khi công bố sản phẩm hoặc kiểm tra sau đăng ký.

Thực phẩm bổ sung dinh dưỡng dạng bột hoặc viên: Như bột protein từ đậu, bột collagen cá, bột tăng cân cho trẻ em, với vấn đề phổ biến là phải công bố hợp quy theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP và Thông tư 43/2014/TT-BYT, nếu chỉ đăng ký 10790 mà không công bố đầy đủ sẽ bị phạt từ 40–80 triệu đồng.
Gia vị hỗn hợp phức tạp và bột nêm đặc biệt: Bao gồm bột nêm chay, gia vị lẩu thái, hỗn hợp gia vị nướng BBQ, thường gặp vấn đề dư lượng chất bảo quản hoặc muối vượt mức, dẫn đến thu hồi sản phẩm nếu không kiểm nghiệm định kỳ theo quy định của Bộ Y tế.
Thực phẩm ăn kiêng đặc biệt và thực phẩm cho người bệnh: Như thực phẩm low-carb, thực phẩm không gluten, thực phẩm cho người tiểu đường, với yêu cầu công bố chỉ số đường huyết và thành phần dinh dưỡng, nhiều doanh nghiệp bị phạt vì công bố sai hoặc không công bố theo Thông tư 19/2012/TT-BYT.
Thực phẩm thuần chay, thực phẩm chức năng mới lạ: Như snack từ rong biển, bánh kẹo thuần chay, thực phẩm bổ sung từ nấm linh chi, thường gặp vấn đề quảng cáo sai sự thật (ví dụ “chữa bệnh” thay vì “hỗ trợ sức khỏe”), dẫn đến xử phạt theo Luật Quảng cáo 2012 và Nghị định 342/2025/NĐ-CP.

4. Những rủi ro pháp lý phổ biến và cách xử lý khi đăng ký mã ngành 10790

Do tính chất bao quát, mã ngành 10790 thường dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý nếu doanh nghiệp không hiểu rõ phạm vi và không chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.

Rủi ro đăng ký không đúng phạm vi hoạt động: Nhiều doanh nghiệp đăng ký 10790 cho thực phẩm chức năng hoặc thực phẩm bổ sung, nhưng khi xin giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm lại bị yêu cầu bổ sung mã ngành cụ thể (nếu có) hoặc bị từ chối vì không phù hợp, dẫn đến chậm trễ kinh doanh.
Vấn đề công bố sản phẩm và kiểm tra sau đăng ký: Sản phẩm thuộc 10790 vẫn phải công bố hợp quy theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, nếu không công bố hoặc công bố sai sẽ bị phạt từ 30–100 triệu đồng, thậm chí đình chỉ sản xuất nếu vi phạm nghiêm trọng.
Rủi ro quảng cáo và tiếp thị sai sự thật: Nhiều doanh nghiệp dùng mã 10790 để quảng cáo sản phẩm “thực phẩm chức năng” như thuốc chữa bệnh, dẫn đến xử phạt theo Luật Quảng cáo và Nghị định 342/2025/NĐ-CP, mức phạt lên đến 200 triệu đồng hoặc thu hồi sản phẩm.
Cách xử lý hiệu quả để giảm rủi ro: Nên đăng ký thêm mã ngành phụ nếu sản phẩm có thể thuộc mã cụ thể (ví dụ 1075 cho bữa ăn sẵn), chuẩn bị đầy đủ hồ sơ công bố sản phẩm trước khi sản xuất, tư vấn pháp lý trước khi quảng cáo, và duy trì kiểm nghiệm định kỳ để tránh bị kiểm tra đột xuất.

>>> Xem thêm bài viết Mã ngành nghề đăng ký kinh doanh hộ cá thể tại đây

5. Câu hỏi thường gặp về mã ngành 10790

Mã ngành 10790 có phải ngành kinh doanh có điều kiện không?

Không, mã ngành 10790 không thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư 2020, doanh nghiệp đăng ký tự do nhưng phải tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm, công bố sản phẩm và quảng cáo.

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg có mở rộng phạm vi của mã ngành 10790 không?

Quyết định mới giữ nguyên tên gọi và bản chất “chưa được phân vào đâu” của mã ngành 10790, chỉ cập nhật cấu trúc hệ thống và bổ sung loại trừ rõ ràng hơn để tránh lạm dụng mã này.

Doanh nghiệp có nên chỉ đăng ký duy nhất mã ngành 10790 không?

Không nên, nếu sản phẩm có thể thuộc mã ngành cụ thể khác (ví dụ 1074 cho mì sợi, 1075 cho bữa ăn sẵn), nên đăng ký thêm để tránh rủi ro khi kiểm tra hoặc xuất khẩu, giúp hồ sơ rõ ràng hơn.

Làm thế nào để tra cứu và xác nhận mã ngành 10790 còn hiệu lực?

Doanh nghiệp tra cứu trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hoặc xem Phụ lục I Quyết định 36/2025/QĐ-TTg; mã ngành này vẫn hiệu lực đầy đủ từ ngày 15/11/2025 và là cơ sở pháp lý cho đăng ký ngành nghề mới hoặc thay đổi.

Tóm lại, mã ngành 10790 là “mã dự phòng” hữu ích nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu sử dụng không đúng cách, đặc biệt trong bối cảnh kiểm tra an toàn thực phẩm và quảng cáo ngày càng nghiêm ngặt. Đồng hành cùng Công ty luật ACC để biết thêm những thông tin hữu ích.