Em muốn hỏi là nếu một người bị phát hiện mang hung khí trong cốp xe nhưng nói là để tự vệ thì có bị xử phạt hình sự không ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hành vi mang hung khí trong cốp xe và lý do tự vệ

Theo quy định pháp luật Việt Nam, hung khí được hiểu là các vật dụng có khả năng gây sát thương như dao, kiếm, gậy sắt hoặc các vật tương tự, được quy định tại Điều 3 Nghị định 167/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung). Việc mang hung khí trong cốp xe, dù với lý do tự vệ, vẫn được coi là hành vi tàng trữ hoặc mang theo trái phép nếu không có giấy phép hợp pháp từ cơ quan có thẩm quyền. Lý do tự vệ không phải là căn cứ miễn trừ trách nhiệm, vì pháp luật chỉ cho phép sử dụng hung khí trong trường hợp phòng vệ chính đáng theo Điều 22 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), và phải chứng minh được tính cần thiết, không vượt quá giới hạn. Nếu chỉ phát hiện mang theo mà chưa sử dụng, hành vi này thường chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự mà chủ yếu bị xử lý hành chính.

Xử phạt hành chính đối với hành vi tàng trữ hoặc mang theo hung khí

Hành vi mang hung khí trong cốp xe mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử phạt hành chính theo Điều 11 Nghị định 144/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Cụ thể:

• Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tàng trữ hoặc mang theo hung khí thô sơ mà không sử dụng.
• Ngoài phạt tiền, có thể bị tịch thu tang vật (hung khí) và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc nộp lại hung khí cho cơ quan chức năng.

Quy trình xử phạt do Công an nhân dân thực hiện, bao gồm lập biên bản vi phạm tại chỗ và ra quyết định xử phạt trong vòng 7 ngày. Người vi phạm có quyền khiếu nại nếu không đồng ý với quyết định.

Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi nghiêm trọng hơn

Nếu hành vi mang hung khí dẫn đến sử dụng gây hậu quả, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cụ thể:

• Theo Điều 134, nếu sử dụng hung khí cố ý gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác, mức phạt có thể từ cải tạo không giam giữ đến tù từ 6 tháng đến 3 năm (tùy tỷ lệ thương tật từ 11% trở lên hoặc có tình tiết tăng nặng). Lý do tự vệ chỉ được xem xét nếu chứng minh được là phòng vệ chính đáng, không vượt quá mức cần thiết.
• Theo Điều 318, nếu sử dụng hung khí gây rối trật tự công cộng (như đe dọa, xô xát công khai), có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Việc chỉ mang theo trong cốp xe mà không sử dụng thường không đủ yếu tố cấu thành tội này, trừ khi có chứng cứ về ý định sử dụng trái phép.

Trong trường hợp này, cơ quan điều tra sẽ thu thập chứng cứ như lời khai, tang vật và nhân chứng để xác định tính chất hành vi.

Việc tuân thủ quy định về tàng trữ và sử dụng hung khí giúp tránh các rủi ro pháp lý, bảo vệ quyền lợi cá nhân và duy trì trật tự xã hội. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.