Nhờ các bác tư vấn hộ. Ông bà em có miếng đất, không để lại di chúc. Mẹ em là con ruột nhưng không có trong hộ khẩu do ở với bà từ nhỏ, vậy có được quyền hưởng thừa kế không ạ?

Mẹ không trong hộ khẩu, có hưởng thừa kế đất không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quyền thừa kế của mẹ theo pháp luật

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, quyền thừa kế được xác định dựa trên quan hệ huyết thống, hôn nhân hoặc di chúc, chứ không phụ thuộc vào việc người thừa kế có trong hộ khẩu của người để lại di sản hay không. Cụ thể, tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm cha đẻ, mẹ đẻ, vợ chồng và con cái của người chết.

Do đó, mẹ ruột của người để lại di sản đất đai luôn thuộc hàng thừa kế thứ nhất, có quyền hưởng phần di sản bằng nhau với các thừa kế viên khác trong hàng này, bất kể hộ khẩu. Hộ khẩu chỉ liên quan đến quản lý hành chính dân cư, không ảnh hưởng đến quyền dân sự về thừa kế.

Trường hợp thừa kế theo di chúc

Nếu người để lại di sản lập di chúc hợp pháp theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, mẹ có thể được chỉ định hưởng đất đai hoặc một phần di sản cụ thể. Di chúc phải được lập bằng văn bản, có người làm chứng hoặc công chứng nếu cần, và không được vi phạm quyền thừa kế bắt buộc của hàng thừa kế thứ nhất (ít nhất 2/3 phần theo pháp luật). Trong trường hợp này, hộ khẩu cũng không phải là yếu tố quyết định; quyền hưởng phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung di chúc. Nếu không có di chúc, thừa kế sẽ theo pháp luật như phân tích ở trên.

Các lưu ý liên quan đến đất đai

Đối với tài sản là quyền sử dụng đất, việc hưởng thừa kế phải tuân thủ thêm quy định của Luật Đất đai 2024. Sau khi xác định quyền thừa kế, các bên cần thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại văn phòng công chứng hoặc UBND cấp xã để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới.

Hộ khẩu không ảnh hưởng đến việc công nhận quyền thừa kế, nhưng người thừa kế cần chứng minh quan hệ (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu để xác minh nếu cần). Nếu có tranh chấp, tòa án sẽ giải quyết dựa trên bằng chứng quan hệ huyết thống, không xem xét hộ khẩu làm cơ sở loại trừ.

Việc tuân thủ đúng quy định pháp luật về thừa kế giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, tránh tranh chấp kéo dài và đảm bảo di sản được phân chia công bằng. Đồng thời, nó góp phần ổn định quan hệ gia đình và xã hội. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.