Anh chị cho em hỏi nếu em mua hàng hóa về bán lại mà bên bán không xuất hóa đơn thì khi cơ quan thuế kiểm tra có bị phạt không ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hậu quả pháp lý khi mua hàng hóa không có hóa đơn từ bên bán

Khi mua hàng hóa để bán lại mà bên bán không xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) hợp pháp, người mua (bạn) có thể gặp rủi ro pháp lý lớn trong quá trình kê khai và nộp thuế. Theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019, chi phí mua hàng hóa phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Nếu không có hóa đơn, cơ quan thuế sẽ không công nhận khoản chi phí này, dẫn đến phải nộp bổ sung số thuế GTGT đầu vào (thường 10% giá trị hàng hóa) và thuế TNDN tương ứng.

Rủi ro bị xử phạt hành chính khi cơ quan thuế kiểm tra

Có, bạn hoàn toàn có thể bị xử phạt hành chính nếu cơ quan thuế kiểm tra và phát hiện việc sử dụng chứng từ không hợp pháp hoặc kê khai sai lệch. Căn cứ Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn (có hiệu lực từ ngày 05/12/2020), hành vi vi phạm liên quan đến hóa đơn được quy định tại Điều 24, bao gồm sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc không có chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa. Cụ thể:

• Nếu bạn kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào mà không có hóa đơn hợp pháp, sẽ bị coi là vi phạm quy định về hóa đơn, dẫn đến truy thu thuế và phạt theo Khoản 1 Điều 24: từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi không lập hoặc sử dụng hóa đơn sai quy định (áp dụng cho cả bên mua nếu liên quan đến kê khai sai).
• Trường hợp nghiêm trọng hơn, nếu cơ quan thuế xác định bạn cố tình mua hàng không hóa đơn để trốn tránh thuế (ví dụ: không chứng minh được nguồn gốc hàng hóa khi bán lại), mức phạt có thể tăng theo Khoản 4 Điều 24: từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với sử dụng hóa đơn không hợp pháp. Ngoài ra, bạn còn bị phạt chậm nộp thuế theo Điều 59 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, với mức 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp, và có thể bị truy thu toàn bộ số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ (tối thiểu 10% giá trị hàng hóa).

Bên bán chịu trách nhiệm chính về việc không xuất hóa đơn (phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng theo Khoản 2 Điều 24 nếu giá trị hàng hóa từ 100 triệu đồng trở lên), nhưng bạn cũng có nghĩa vụ yêu cầu hóa đơn theo Điều 15 Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ (có hiệu lực từ ngày 01/7/2022). Nếu kiểm tra phát hiện, cơ quan thuế có thể yêu cầu bạn cung cấp chứng từ thay thế (như hợp đồng, biên bản giao nhận), nhưng nếu không đủ, bạn vẫn bị xử lý.

Cách giảm thiểu rủi ro

Để tránh phạt, bạn nên:

• Yêu cầu bên bán xuất hóa đơn GTGT điện tử hợp pháp ngay khi mua hàng, theo quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ liên quan (hợp đồng mua bán, biên lai vận chuyển) để chứng minh chi phí hợp lý nếu không có hóa đơn.
• Khi bán lại, xuất hóa đơn đầy đủ cho khách hàng và kê khai thuế chính xác theo Thông tư 39/2014/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 119/2014/TT-BTC).
• Nếu đã mua hàng không hóa đơn, liên hệ bên bán bổ sung hóa đơn chậm nhất 7 ngày sau giao dịch (theo Điều 20 Nghị định 123/2020/NĐ-CP), hoặc sử dụng hóa đơn điện tử thay thế nếu đủ điều kiện.

Việc tuân thủ quy định về hóa đơn giúp đảm bảo khấu trừ thuế hợp pháp, tránh truy thu và phạt nặng, đồng thời bảo vệ uy tín kinh doanh lâu dài. Tuân thủ còn hỗ trợ minh bạch nguồn gốc hàng hóa, giảm rủi ro khi kiểm tra đột xuất từ cơ quan thuế. Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ Công Ty Luật ACC.