Anh/chị cho em hỏi em chủ cửa hàng, em có mua một cái điện thoại của anh A ăn trộm lúc A bị bắt em đã giao nộp lại tài sản cho cơ quan điều tra vậy giờ có cách nào để em lấy lại được tiền em đã mua điện thoại của A được không ạ.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Tính chất pháp lý của giao dịch mua bán

Giao dịch mua bán điện thoại giữa bạn và anh A được xác định là vô hiệu theo quy định tại Điều 117 và Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể, anh A không có quyền định đoạt tài sản (điện thoại bị đánh cắp), dẫn đến giao dịch vi phạm nguyên tắc bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của chủ sở hữu gốc. Việc bạn giao nộp điện thoại cho cơ quan điều tra là hành vi đúng đắn, giúp tránh trách nhiệm hình sự liên quan đến tội chứa chấp tài sản (Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017), và bạn được coi là người mua thiện chí nếu không biết nguồn gốc bất hợp pháp.

Quyền yêu cầu hoàn trả tiền

Bạn có quyền yêu cầu anh A hoàn trả số tiền đã chi trả cho điện thoại, dựa trên hậu quả của giao dịch vô hiệu theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015. Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, hoặc bồi thường giá trị tương đương nếu không thể hoàn trả thực tế (ở đây, điện thoại đã được giao nộp và sẽ trả lại cho chủ gốc). Nếu anh A không tự nguyện hoàn trả, bạn có thể khởi kiện dân sự để yêu cầu tòa án buộc anh A thực hiện nghĩa vụ này.

Lưu ý, quyền này không bị ảnh hưởng bởi việc anh A đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trộm cắp (Điều 173 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017), vì vụ việc dân sự có thể tiến hành độc lập hoặc song song.

Xem thêm: Xin chào mọi người em cần luật sư tư vấn giúp em hợp đồng cọc làm ăn ạ, trường hợp hàng hóa không đảm bảo bên A giao hàng xong còn tiền chưa lấy mà bỏ hàng hóa thì có bị bồi thường hoặc kiện không ạ.

Quy trình yêu cầu hoàn trả tiền

Vì giao dịch vô hiệu và cần cơ chế pháp lý để thu hồi tiền, bạn nên thực hiện theo quy trình khởi kiện dân sự tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi anh A cư trú. Quy trình được hướng dẫn chi tiết như sau:

Bước 1: Thu thập chứng cứ và gửi yêu cầu tự nguyện

Trước tiên, bạn cần chuẩn bị các chứng cứ chứng minh giao dịch, như biên nhận mua bán, tin nhắn trao đổi, hoặc chứng từ chuyển khoản. Gửi văn bản yêu cầu anh A hoàn trả tiền (qua đường bưu điện hoặc trực tiếp), nêu rõ số tiền cụ thể và thời hạn (ví dụ: 15 ngày). Bước này giúp tạo cơ sở hòa giải, tránh kiện tụng kéo dài, và phù hợp với nguyên tắc tự nguyện theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Bước 2: Nộp đơn khởi kiện tại Tòa án

Xem thêm: Em xin phép đăng bài nhờ anh chị luật sư tư vấn giúp em trường hợp tranh chấp tiền cọc nhà trọ. Tóm tắt sự việc như sau: em thuê nhà trọ theo hợp đồng thuê nhà, trên hợp đồng thể hiện tiền cọc là mười sáu triệu đồng nhưng thực tế số tiền cọc chủ nhà đang giữ là mười lăm triệu đồng, việc này đã được chủ nhà, người thuê cũ và em thống nhất từ trước bằng thỏa thuận miệng và tin nhắn. Nguồn gốc tiền cọc: đầu năm hai nghìn không hai mươi bốn căn nhà do một chị khác đứng tên hợp đồng và đặt cọc mười hai triệu, sau đó em vào ở ghép và đóng thêm bốn triệu nên tổng cọc theo hợp đồng là mười sáu triệu; giữa năm hai nghìn không hai mươi bốn chị đứng tên hợp đồng chuyển đi và nhượng lại hợp đồng cho em, chủ nhà đồng ý nhưng không lập văn bản chuyển nhượng chính thức; khi chị đó đi, em tìm hai người ở ghép mới, mỗi người đóng cho em bốn triệu tiền cọc, em dùng số tiền này hoàn lại cho chị cũ tổng mười một triệu (do chủ nhà xác nhận thực tế chỉ giữ mười lăm triệu tiền cọc, thiếu một triệu so với hợp đồng nên em trừ lại một triệu khi hoàn cọc cho chị); từ đó đến nay em là người đứng tên hợp đồng mới năm hai nghìn không hai mươi lăm gia hạn từ hai nghìn không hai mươi bốn và chịu trách nhiệm toàn bộ tiền cọc. Đến đầu tháng mười hai năm hai nghìn không hai mươi lăm, em thông báo với chủ nhà trước một tháng rằng em hết hợp đồng và sẽ chuyển đi, hai bạn ở ghép của em tiếp tục ở lại và gia hạn hợp đồng mới trực tiếp với chủ nhà, hợp đồng mới đã ký nhưng chưa đóng tiền cọc. Khi chuẩn bị bàn giao nhà, chủ nhà yêu cầu trừ hai triệu tiền cọc với lý do hư remote máy lạnh, sàn bếp thấm nước, mặt bàn tủ tróc; trong đó remote máy lạnh em đã sửa hoặc thay và máy hoạt động bình thường, còn sàn bếp và mặt tủ đã hư sẵn từ trước khi em nhận nhà, em có hình ảnh hiện trạng ban đầu. Em đã nhắn tin xác nhận chỉ đồng ý bàn giao nhà và không phát sinh thêm chi phí ngoài những gì hai bên đã thống nhất nhưng chủ nhà không phản hồi rõ ràng; sau đó chủ nhà từ chối trả tiền cọc và đưa ra các lý do như hai người ở ghép đi trước khi hết hợp đồng cũ mà em không báo, các bạn đó ký hợp đồng mới trực tiếp với chủ làm chủ mất khách và tổn thất nên không trả cọc cho em, chủ nói tới ngày bàn giao sẽ khóa cửa và không trả cọc, cho rằng em “thông đồng” làm chủ mất tiền cọc và mất khách; chủ còn nói chỉ trả một nửa tiền cọc và trừ thêm chi phí em ở làm hư nhà thì số tiền cọc hoàn lại còn ba triệu năm trăm hoặc giữ lại toàn bộ để trừ thiệt hại, nhưng em không đồng ý vì khi em chuyển vào nhà đã xuống cấp và hư như vậy rồi. Hiện tại hợp đồng cũ vẫn còn hiệu lực vài ngày nữa, hợp đồng mới giữa chủ nhà và hai bạn kia đã ký nhưng chưa đặt cọc, chủ nhà đang giữ mười lăm triệu tiền cọc của hợp đồng cũ nhưng không chịu hoàn trả cho em; em có hợp đồng thuê nhà, tin nhắn trao đổi, ảnh hiện trạng nhà lúc nhận phòng và một số hình ảnh hiện trạng nhà hư mà chủ đề cập, ghi âm và video làm việc trực tiếp với chủ nhà hôm thỏa thuận chuyện tiền cọc hợp đồng cũ. Em xin hỏi: trong trường hợp này em có cơ sở pháp lý để yêu cầu chủ nhà trả lại đủ mười lăm triệu tiền cọc không, việc chủ giữ cọc với lý do người ở ghép rời đi có hợp lý không, nếu khởi kiện ra Tòa án dân sự thì khả năng thắng kiện thế nào và em cần chuẩn bị hồ sơ gì khi nộp đơn. Em xin cảm ơn mọi người rất nhiều vì đã đọc và tư vấn giúp em. ❤️

Nếu anh A không đáp ứng, nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Đơn phải nêu rõ yêu cầu hoàn trả tiền kèm lãi (nếu có, theo mức lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước). Thời hiệu khởi kiện là 2 năm kể từ ngày giao dịch vô hiệu được xác định (Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015). Phí tạm ứng án phí khoảng 0,5% giá trị tranh chấp, nhưng có thể được miễn nếu bạn chứng minh khó khăn kinh tế.

Bước 3: Tham gia tố tụng và thi hành án

Tòa án sẽ thụ lý, hòa giải trước khi xét xử. Nếu thắng kiện, bản án có hiệu lực sẽ buộc anh A hoàn trả tiền. Nếu anh A không thi hành tự nguyện, bạn yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế (Điều 7 Luật Thi hành án dân sự 2008, sửa đổi 2014). Trong trường hợp anh A đang chấp hành án hình sự, tòa án có thể tạm hoãn thi hành phần dân sự đến khi anh A được tại ngoại.

• Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:
• Đơn khởi kiện (theo mẫu của Tòa án).
• Chứng cứ giao dịch (biên nhận, chứng từ thanh toán).
• Giấy xác nhận giao nộp tài sản từ cơ quan điều tra.
• CMND/CCCD của bạn và anh A (nếu biết).
• Các tài liệu liên quan đến vụ án hình sự của anh A (nếu có).

Việc tuân thủ quy trình này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh rủi ro pháp lý thêm và đảm bảo thu hồi tài sản một cách minh bạch. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.