Mình mua xe máy trả góp thông qua công ty tài chính, trong suốt thời gian trả góp thì bên bán giữ giấy đăng ký xe bản gốc, đến khi trả xong toàn bộ khoản vay thì bên bán chậm giao giấy tờ và lấy nhiều lý do kéo dài, nếu xảy ra tranh chấp thì việc giữ giấy đăng ký xe trong thời gian dài có vi phạm quy định không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định về việc giữ giấy đăng ký xe trong thời gian trả góp

Theo quy định pháp luật Việt Nam, trong hợp đồng vay tài chính để mua xe máy trả góp, bên cho vay (công ty tài chính) có quyền yêu cầu bên vay giao nộp giấy đăng ký xe bản gốc làm tài sản bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Điều này được coi là hình thức cầm cố quyền sở hữu tài sản, nhằm bảo vệ quyền lợi của bên cho vay trong trường hợp bên vay không thực hiện nghĩa vụ.

Theo Điều 309 và Điều 317 Bộ luật Dân sự 2015, nghĩa vụ vay có thể được bảo đảm bằng biện pháp cầm cố hoặc thế chấp tài sản. Trong trường hợp mua xe trả góp, tài sản bảo đảm thường là chiếc xe, còn giấy đăng ký xe chỉ là giấy tờ chứng minh quyền sở hữu được bên cho vay giữ để kiểm soát tài sản bảo đảm theo thỏa thuận trong hợp đồng.

Nghị định 21/2021/NĐ-CP hướng dẫn thi hành quy định của Bộ luật Dân sự về giao dịch bảo đảm. Trong thực tế, việc bên cho vay giữ giấy đăng ký xe thường được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận trong hợp đồng vay hoặc hợp đồng bảo đảm, nhằm kiểm soát tài sản bảo đảm.

Việc này không bị coi là vi phạm nếu được ghi nhận trong hợp đồng và bên vay đồng ý, giúp đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho giao dịch tín dụng theo quy định về bảo đảm tiền vay tại Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng giữa các bên.

Nghĩa vụ giao trả giấy đăng ký xe sau khi hoàn thành nghĩa vụ trả nợ

Sau khi bên vay hoàn tất toàn bộ khoản vay, bao gồm gốc, lãi và các khoản phí liên quan, bên cho vay có nghĩa vụ hoàn trả ngay lập tức giấy đăng ký xe bản gốc và các giấy tờ liên quan khác cho bên vay. Theo Điều 324 Bộ luật Dân sự 2015, khi nghĩa vụ được thực hiện đầy đủ, bên nhận bảo đảm có nghĩa vụ trả lại giấy tờ liên quan đến tài sản bảo đảm cho bên bảo đảm.

Pháp luật không quy định thời hạn cụ thể phải trả giấy tờ trong bao nhiêu ngày, tuy nhiên bên nhận bảo đảm phải trả lại giấy tờ liên quan đến tài sản ngay sau khi nghĩa vụ được thực hiện đầy đủ, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.

Nếu bên cho vay chậm trễ giao giấy tờ, đây được xem là hành vi vi phạm hợp đồng, dẫn đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bên vay, chẳng hạn như chi phí phát sinh từ việc không thể sử dụng xe đầy đủ quyền sở hữu (ví dụ: không thể sang tên hoặc thế chấp lại).

Hậu quả pháp lý nếu xảy ra tranh chấp về việc giữ giấy đăng ký xe lâu dài

Trong trường hợp tranh chấp phát sinh do bên cho vay giữ giấy đăng ký xe sau khi khoản vay đã được thanh toán đầy đủ, hành vi này được coi là vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật. Nếu bên cho vay chậm trả giấy tờ trái với thỏa thuận, họ có thể phải chịu trách nhiệm do vi phạm nghĩa vụ theo Điều 351 và Điều 360 Bộ luật Dân sự 2015.

Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (Điều 126) cũng cho phép Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xử lý vi phạm của các tổ chức tín dụng, bao gồm cảnh cáo hoặc thu hồi giấy phép nếu tái phạm. Bên vay có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện để yêu cầu buộc giao trả và bồi thường, với thời hiệu khởi kiện là 3 năm kể từ ngày vi phạm theo Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015. Để bảo vệ quyền lợi, Anh/Chị nên thu thập chứng cứ như biên bản xác nhận thanh toán nợ, hợp đồng vay và các thông báo yêu cầu giao trả từ bên cho vay.

Việc tuân thủ đúng quy định về bảo đảm và hoàn trả tài sản giúp bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp, tránh rủi ro tranh chấp kéo dài và đảm bảo giao dịch tín dụng minh bạch. Đồng thời, điều này góp phần duy trì uy tín của các tổ chức tài chính trên thị trường. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công ty Luật IMC.