Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn chuyển đổi cơ cấu dân số mạnh mẽ, công tác dân số đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội bền vững của quốc gia. Nhằm cung cấp cho bạn đọc những góc nhìn chuẩn xác, cập nhật và chuyên sâu về các quy định pháp luật mới nhất, Công ty Luật ACC xin gửi đến bài viết phân tích chi tiết về mục đích truyền thông, vận động, giáo dục về dân số theo Luật Dân số số 113/2025/QH15 – văn bản pháp lý quan trọng sắp có hiệu lực thi hành.
1. Tổng quan về Luật Dân số số 113/2025/QH15 và vai trò của công tác truyền thông dân số
Luật Dân số số 113/2025/QH15 được Quốc hội thông qua nhằm thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về công tác dân số trong tình hình mới. Khác với các giai đoạn trước đây tập trung chủ yếu vào việc giảm mức sinh, Luật Dân số mới hướng tới mục tiêu toàn diện hơn: duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số và phân bố dân cư hợp lý.
Để đạt được các mục tiêu chiến lược này, hoạt động truyền thông, vận động, giáo dục được pháp luật xác định là công cụ tiên phong, cầu nối đưa chính sách pháp luật đi vào đời sống thực tiễn của Nhân dân.
2. Mục đích cụ thể của truyền thông, vận động, giáo dục về dân số
Theo tinh thần của Luật Dân số số 113/2025/QH15, hoạt động truyền thông, vận động, giáo dục về dân số được triển khai nhằm đạt được các mục đích trọng tâm sau đây:
2.1. Nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi của cộng đồng
Mục đích cốt lõi là tạo sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức, tư tưởng và hành động của từng cá nhân, gia đình và toàn xã hội đối với công tác dân số. Giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm trong việc thực hiện chính sách dân số, từ đó tự giác điều chỉnh hành vi sinh con, chăm sóc sức khỏe sinh sản.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn chính sách duy trì mức sinh thay thế
2.2. Định hướng quy mô gia đình hợp lý và nâng cao chất lượng giống nòi
Truyền thông nhằm vận động người dân thực hiện quy mô gia đình ít con, no ấm, tiến bộ, hạnh phúc (thường là mỗi cặp vợ chồng nên sinh đủ hai con), đồng thời loại bỏ các quan niệm lạc hậu như trọng nam khinh nữ, phá thai lựa chọn giới tính thai nhi. Qua đó, góp phần cải thiện các chỉ số về thể chất, trí tuệ và tinh thần của thế hệ tương lai.
2.3. Thích ứng chủ động với già hóa dân số và phân bố dân cư
Trang bị cho toàn xã hội kiến thức và sự chuẩn bị tâm thế, nguồn lực để ứng phó với xu thế già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng. Đồng thời, tuyên truyền về quy hoạch, bố trí dân cư hợp lý giữa các vùng miền, gắn kết giữa phát triển dân số với phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh.
3. Đối tượng áp dụng, điều kiện và các quy định phối hợp thực hiện
Để hoạt động truyền thông, vận động, giáo dục đạt hiệu quả cao, Luật Dân số số 113/2025/QH15 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành (như các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Dân số và Thông tư hướng dẫn chuyên môn) xác định rõ các chủ thể chịu trách nhiệm và thụ hưởng cụ thể như sau:
|
Nhóm đối tượng |
Phạm vi áp dụng & Trách nhiệm thực hiện |
Hình thức truyền thông chủ yếu |
|
Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội |
Chủ trì, phối hợp xây dựng chương trình, kế hoạch tuyên truyền; bố trí nguồn lực tài chính theo quy định pháp luật ngân sách nhà nước. |
Hội nghị, tập huấn, ban hành văn bản hướng dẫn, tài liệu nghiệp vụ. |
|
Cơ sở giáo dục, đào tạo |
Lồng ghép kiến thức dân số, sức khỏe sinh sản, giới tính vào chương trình giáo dục phổ thông và chuyên nghiệp. |
Giờ học chính khóa, ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm thực tế. |
|
Cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân |
Tiếp nhận thông tin, chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về dân số; tham gia các hoạt động vận động tại cơ sở. |
Loa phát thanh, mạng xã hội, tư vấn trực tiếp tại trạm y tế, câu lạc bộ dân số. |
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn chính sách hỗ trợ tài chính khi phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi
4. Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong công tác truyền thông dân số
Luật Dân số quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp trong việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác truyền thông:
- Bộ Y tế: Cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về dân số, chủ trì biên soạn tài liệu cốt lõi phục vụ công tác truyền thông toàn quốc.
- Bộ Thông tin và Truyền thông: Phối hợp chỉ đạo các cơ quan báo chí, truyền thông đại chúng tăng thời lượng, nâng cao chất lượng tin bài về dân số và phát triển.
- Ủy ban nhân dân các cấp: Chịu trách nhiệm trực tiếp tổ chức triển khai các phong trào thi đua, vận động nhân dân tại địa bàn quản lý.
Nếu bạn có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến thủ tục pháp lý, quyền lợi hoặc các quy định chi tiết trong văn bản luật mới, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm hỗ trợ tận tâm và chuyên sâu.
Để lại một bình luận