Người bị khiếu nại là gì?

Người bị khiếu nại đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính công bằng của thủ tục khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011. Việc xác định đúng đối tượng này giúp cơ quan chức năng giải quyết khiếu nại hiệu quả, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Thủ tục này góp phần duy trì trật tự hành chính và hạn chế sai sót trong quyết định hành chính. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu chi tiết hơn về khái niệm này.

1. Vai trò của người bị khiếu nại trong hệ thống pháp luật

Người bị khiếu nại là cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị cho là ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại. Đây là chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu và giải trình các vấn đề liên quan để cơ quan có thẩm quyền xem xét, đánh giá vụ việc một cách khách quan.

Theo Luật Khiếu nại 2011, người bị khiếu nại có nghĩa vụ tham gia đầy đủ vào quá trình giải quyết khiếu nại, phối hợp làm rõ nội dung vụ việc và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin được cung cấp. Việc thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của người bị khiếu nại không chỉ góp phần rút ngắn thời gian giải quyết mà còn hạn chế tranh chấp phát sinh. Bên cạnh đó, người bị khiếu nại cũng có trách nhiệm chấp hành và thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực theo quy định pháp luật.

2. Quyền lợi và trách nhiệm của người bị khiếu nại

Người bị khiếu nại được pháp luật bảo đảm quyền trình bày ý kiến, đưa ra giải trình, cung cấp chứng cứ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình giải quyết khiếu nại. Bên cạnh đó, họ có quyền được biết về nội dung khiếu nại, các thông tin liên quan và tiến độ xử lý vụ việc theo quy định.

Về trách nhiệm, người bị khiếu nại phải cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu, thông tin liên quan trong thời hạn yêu cầu và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để làm rõ nội dung khiếu nại. Theo Nghị định 155/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 124/2020/NĐ-CP, việc cung cấp thông tin, thực hiện nghĩa vụ giải trình và xử lý các hành vi vi phạm của người bị khiếu nại được quy định cụ thể nhằm đảm bảo quá trình giải quyết minh bạch, đúng pháp luật. Việc thực hiện đầy đủ trách nhiệm giúp người bị khiếu nại hạn chế rủi ro phát sinh các biện pháp xử lý hành chính hoặc kỷ luật.

Xem thêm: Thông tư liên tịch 02 2018 khiếu nại tố cáo

3. Người bị khiếu nại là gì?

Người bị khiếu nại là cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011. Khái niệm này bao gồm cả người đứng đầu cơ quan nhà nước hoặc cá nhân thực hiện hành vi bị khiếu nại.

Người bị khiếu nại khác với người khiếu nại ở chỗ họ là bên bị động trong thủ tục và phải giải trình trước cơ quan có thẩm quyền. Việc xác định chính xác người bị khiếu nại là bước đầu tiên để thụ lý khiếu nại hợp lệ. Theo quy định, người bị khiếu nại có thể là cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan hành chính nhà nước.

Xem thêm: Khiếu nại hàng hải là gì? Định nghĩa

4. Cách thức người bị khiếu nại tham gia giải quyết khiếu nại

Người bị khiếu nại tham gia bằng cách nhận thông báo khiếu nại và chuẩn bị văn bản giải trình trong thời hạn quy định.

Bước 1: Tiếp nhận thông báo

Cơ quan giải quyết khiếu nại gửi văn bản thông báo nội dung khiếu nại đến người bị khiếu nại kèm theo yêu cầu cung cấp tài liệu. Người bị khiếu nại cần kiểm tra tính hợp lệ của thông báo và chuẩn bị phản hồi kịp thời.

Bước 2: Cung cấp tài liệu giải trình

Người bị khiếu nại thu thập và nộp hồ sơ, chứng cứ liên quan đến quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại. Nội dung giải trình phải rõ ràng, có căn cứ pháp lý để cơ quan xem xét.

Bước 3: Tham gia đối thoại

Nếu cần, người bị khiếu nại tham dự buổi đối thoại để làm rõ sự việc. Việc này giúp cơ quan giải quyết nắm bắt đầy đủ thông tin và đưa ra kết luận chính xác.

Bước 4: Thực hiện quyết định

Sau khi có quyết định giải quyết khiếu nại, người bị khiếu nại phải chấp hành trong thời hạn quy định. Nếu không đồng ý, họ có thể khiếu nại tiếp theo trình tự pháp luật.

5. Câu hỏi thường gặp

Người bị khiếu nại có được ủy quyền cho người khác tham gia không?

Theo Luật Khiếu nại 2011, người bị khiếu nại có thể ủy quyền cho cá nhân hoặc tổ chức khác tham gia giải quyết khiếu nại. Việc ủy quyền phải được thực hiện bằng văn bản và nộp kèm hồ sơ. Cơ quan giải quyết khiếu nại sẽ xem xét tính hợp lệ của giấy ủy quyền trước khi chấp nhận.

Người bị khiếu nại phải chịu trách nhiệm gì khi cung cấp thông tin sai?

Nếu người bị khiếu nại cung cấp thông tin sai sự thật, họ có thể bị xử lý theo quy định của Luật Khiếu nại 2011 và Nghị định 155/2026/NĐ-CP. Hình thức xử lý có thể là nhắc nhở, cảnh cáo hoặc các biện pháp hành chính khác tùy mức độ vi phạm. Việc này nhằm đảm bảo tính trung thực trong quá trình giải quyết.

Người bị khiếu nại có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại không?

Người bị khiếu nại có thể yêu cầu bồi thường nếu quyết định giải quyết khiếu nại gây thiệt hại do sai sót của cơ quan nhà nước. Yêu cầu bồi thường được thực hiện theo trình tự riêng biệt sau khi có quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực. Luật Khiếu nại 2011 quy định rõ cơ chế bảo vệ quyền lợi của người bị khiếu nại trong trường hợp này.

Người bị khiếu nại cần được xác định chính xác để thủ tục khiếu nại diễn ra suôn sẻ và công bằng. Hiểu rõ quyền lợi cũng như trách nhiệm giúp các bên tránh rủi ro pháp lý không đáng có. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ chuyên sâu, hãy liên hệ Công ty Luật ACC ngay hôm nay để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn.