Trong công tác thi hành tạm giữ, tạm giam, việc phân loại và tổ chức quản lý người bị giam giữ đóng vai trò xương sống nhằm bảo đảm an ninh, an toàn cơ sở giam giữ, phục vụ hiệu quả cho hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và ngăn ngừa tình trạng lây nhiễm chéo tiêu cực giữa các nhóm đối tượng. Việc nắm rõ các tiêu chí phân loại và phương thức quản lý giúp thân nhân và người bị giam giữ bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Bài viết dưới đây từ Công ty Luật ACC sẽ phân tích toàn diện quy định về phân loại và quản lý người bị tạm giữ, tạm giam.
1. Căn cứ pháp lý về phân loại và quản lý người bị tạm giữ, tạm giam
Công tác phân loại và áp dụng chế độ quản lý đối với người bị tạm giữ, tạm giam hiện nay được điều chỉnh trực tiếp bởi Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 – Luật 128/2025/QH15. Quy định pháp luật xác định rõ nguyên tắc phân loại khách quan, khoa học và bắt buộc áp dụng đối với mọi cơ sở giam giữ.
Cơ sở giam giữ có trách nhiệm căn cứ vào tính chất vụ án, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, đặc điểm nhân thân, giới tính, độ tuổi và tình trạng sức khỏe để bố trí giam giữ riêng biệt, tuyệt đối không bố trí giam chung các nhóm đối tượng thuộc trường hợp cấm giam chung.
2. Tiêu chí phân loại người bị tạm giữ, tạm giam để bố trí giam giữ riêng
Để bảo đảm trật tự nội quy và ngăn ngừa việc thông đồng, tiêu hủy chứng cứ hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực lẫn nhau, Điều 16 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 quy định các tiêu chí phân loại cụ thể:
- Phân loại theo tư pháp và giới tính: Nam và nữ phải giam giữ ở các khu vực, buồng giam riêng biệt; người bị tạm giữ giam giữ riêng với người bị tạm giam.
- Phân loại theo độ tuổi và đặc điểm nhân thân: Người dưới 18 tuổi được bố trí giam giữ riêng với người từ đủ 18 tuổi trở lên; người phạm tội lần đầu giam riêng với người tái phạm, tái phạm nguy hiểm hoặc người có tiền án, tiền sự.
- Phân loại theo tính chất vụ án và vai trò đồng phạm: Người bị buộc tội về tội phạm đặc biệt nghiêm trọng giam giữ riêng với người bị buộc tội về tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng; các đồng phạm trong cùng một vụ án không được giam chung buồng trong giai đoạn điều tra.
- Phân loại theo tình trạng sức khỏe và đối tượng đặc thù: Người mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A, người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức/điều khiển hành vi được cách ly y tế; phụ nữ mang thai hoặc có con nhỏ dưới 36 tháng tuổi đi theo được bố trí buồng giam phù hợp.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quyền và nghĩa vụ người bị tạm giữ, tạm giam tại đây.
3. Chế độ quản lý và giám sát đối với người bị tạm giữ, tạm giam
Chế độ quản lý tại cơ sở giam giữ được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm an toàn 24/7 nhưng vẫn tuân thủ các quyền cơ bản của người bị giam giữ theo Điều 18 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025:
- Chế độ kiểm tra, giám sát an ninh: Cơ sở giam giữ áp dụng các biện pháp tuần tra, canh gác, kiểm tra buồng giam định kỳ hoặc đột xuất và sử dụng các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để giám sát tình hình giam giữ.
- Quản lý sinh hoạt và di chuyển: Người bị tạm giữ, tạm giam phải chấp hành nghiêm chỉnh nội quy cơ sở giam giữ; việc di chuyển ra khỏi buồng giam (để hỏi cung, gặp người bào chữa, khám chữa bệnh) phải có lệnh xuất giam và cán bộ dẫn giải theo đúng thủ tục.
- Xử lý các tình huống vi phạm nội quy: Trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam có hành vi chống đối, vi phạm quy chế giam giữ, tự sát hoặc gây thương tích cho người khác sẽ bị áp dụng các biện pháp ngăn chặn nghiệp vụ (như cùm một chân, cách ly) và bị xử lý kỷ luật theo quy định.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn chế độ quản lý người bị tạm giữ, tạm giam tại đây.
4. Các rủi ro vi phạm trong công tác phân loại, quản lý và cách xử lý
Thực tiễn giam giữ có thể phát sinh những vướng mắc liên quan đến công tác phân loại và áp dụng chế độ quản lý nếu không được giám sát chặt chẽ:
- Rủi ro giam chung đối tượng thuộc diện phải giam riêng: Việc bố trí giam chung đồng phạm trong cùng vụ án hoặc giam chung người chưa thành niên với người trưởng thành có thể ảnh hưởng đến tính khách quan của vụ án và sự phát triển tâm lý của người dưới 18 tuổi.
- Rủi ro không bảo đảm điều kiện y tế cho đối tượng đặc thù: Bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm hoặc phụ nữ mang thai nếu không được phân loại, cách ly đúng quy định sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng.
- Giải pháp bảo vệ quyền lợi: Khi phát hiện việc phân loại, bố trí giam giữ không đúng quy định pháp luật, người bị giam giữ hoặc thân nhân có quyền gửi đơn khiếu nại, kiến nghị đến Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền kiểm sát giam giữ hoặc liên hệ luật sư để được hỗ trợ can thiệp kịp thời.
Việc phân loại và áp dụng chế độ quản lý người bị tạm giữ, tạm giam có ý nghĩa trực tiếp đến sức khỏe, tâm lý và quá trình tham gia tố tụng của người bị giam giữ. Công ty Luật ACC là đơn vị pháp lý uy tín, chuyên nghiệp trong lĩnh vực tố tụng hình sự; chúng tôi hỗ trợ tư vấn chuyên sâu về các quy định phân loại giam giữ, đại diện thực hiện quyền kiến nghị, khiếu nại bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tham gia bào chữa cho người bị tạm giữ, tạm giam, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được giải đáp và hỗ trợ nhanh chóng nhất.
Để lại một bình luận