Người bị tố giác là gì?

Người bị tố giác là đối tượng thường xuất hiện trong các vụ việc tố tụng hình sự, việc hiểu rõ khái niệm này giúp cá nhân và tổ chức nắm bắt quyền lợi cũng như nghĩa vụ của mình khi bị tố giác. Thủ tục tố giác đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và xử lý tội phạm, đồng thời bảo vệ quyền con người theo quy định pháp luật. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này.

1. Tố giác trong tố tụng hình sự là gì?

Tố giác là hành vi của cá nhân hoặc tổ chức báo cáo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi phạm tội mà mình biết được. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025, tố giác được thực hiện thông qua đơn hoặc trực tiếp tại cơ quan điều tra, viện kiểm sát hoặc các cơ quan khác có thẩm quyền.

Việc tố giác giúp cơ quan nhà nước thu thập thông tin ban đầu để xem xét khởi tố vụ án. Người thực hiện tố giác có thể là nạn nhân, người chứng kiến hoặc bất kỳ ai phát hiện dấu hiệu tội phạm. Quy định này nhằm đảm bảo tính kịp thời trong việc phát hiện tội phạm và ngăn chặn hậu quả xảy ra.

2. Đặc điểm của người bị tố giác

Xem thêm: Thẩm định giá là gì? Tìm hiểu thêm

Người bị tố giác thường là cá nhân hoặc pháp nhân bị nêu tên trong đơn tố giác với các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Đặc điểm nổi bật là họ chưa bị khởi tố chính thức mà chỉ ở giai đoạn ban đầu khi cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận thông tin.

Xem thêm: Các cách tiếp cận trong thẩm định giá tài sản mới

Họ có thể là người bị nghi ngờ do mối quan hệ với sự việc hoặc do thông tin từ người tố giác cung cấp. Pháp luật yêu cầu cơ quan tiếp nhận phải kiểm tra tính xác thực của tố giác trước khi áp dụng biện pháp xử lý đối với người bị tố giác. Điều này giúp tránh việc lạm dụng tố giác để gây hại cho cá nhân vô tội.

3. Người bị tố giác là gì?

Người bị tố giác là cá nhân hoặc tổ chức bị cơ quan, tổ chức, cá nhân tố cáo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi có dấu hiệu tội phạm. Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025, người bị tố giác chưa phải là bị can hay bị cáo mà chỉ ở vị trí bị xem xét trong giai đoạn tố giác và tin báo tội phạm.

Cơ quan điều tra có trách nhiệm kiểm tra, xác minh thông tin tố giác trong thời hạn luật định trước khi quyết định có khởi tố hay không. Việc xác định người bị tố giác giúp phân biệt rõ với các chủ thể khác trong tố tụng hình sự như người bị hại hay người làm chứng.

Người bị tố giác có quyền được thông báo về nội dung tố giác liên quan đến mình và được giải thích quyền lợi theo pháp luật. Họ cũng được bảo vệ danh dự, nhân phẩm trong quá trình xác minh. Nếu tố giác không có căn cứ, người bị tố giác có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý người tố giác sai sự thật.

4. Quyền và nghĩa vụ của người bị tố giác

Người bị tố giác được pháp luật trao cho một số quyền cơ bản nhằm đảm bảo công bằng trong tố tụng. Họ có quyền được biết nội dung tố giác, được trình bày ý kiến và cung cấp chứng cứ để chứng minh mình không phạm tội.

Ngoài ra, người bị tố giác có quyền yêu cầu cơ quan tiến hành tố tụng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình xác minh. Nghĩa vụ của người bị tố giác bao gồm việc hợp tác với cơ quan điều tra khi được triệu tập và cung cấp thông tin trung thực liên quan đến sự việc.

Trong trường hợp người bị tố giác là pháp nhân, quyền và nghĩa vụ được thực hiện thông qua người đại diện hợp pháp. Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025 quy định rõ thời hạn xác minh tố giác để tránh việc kéo dài ảnh hưởng đến quyền lợi của người bị tố giác.

5. Câu hỏi thường gặp

Người bị tố giác có bị hạn chế quyền tự do không?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025, người bị tố giác chưa bị áp dụng biện pháp ngăn chặn như tạm giữ hay tạm giam ở giai đoạn tố giác. Chỉ khi có quyết định khởi tố bị can thì các biện pháp này mới được xem xét áp dụng nếu có đủ căn cứ.

Người bị tố giác có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại không?

Nếu tố giác sai sự thật gây thiệt hại về danh dự hoặc tài sản, người bị tố giác có quyền khởi kiện dân sự để yêu cầu bồi thường theo quy định pháp luật. Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm xem xét và có thể hỗ trợ người bị tố giác trong việc khôi phục quyền lợi bị xâm phạm.

Người bị tố giác cần làm gì khi nhận được thông báo tố giác?

Người bị tố giác nên thu thập chứng cứ liên quan và liên hệ ngay với luật sư để được tư vấn. Họ cần hợp tác với cơ quan điều tra khi được yêu cầu nhưng có quyền từ chối trả lời các câu hỏi không liên quan.

Người bị tố giác cần được hiểu rõ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi gặp phải tình huống tố tụng. Để được hỗ trợ chi tiết và chuyên sâu, hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn kịp thời và hiệu quả.