Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Cơ sở pháp lý về năng lực hành vi dân sự
Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, năng lực hành vi dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự.
Thời điểm có hiệu lực: Một giao dịch dân sự chỉ có hiệu lực khi người tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự và hoàn toàn tự nguyện (Theo Điều 117).
Giao dịch bị vô hiệu: Đối với trường hợp người lớn tuổi bị lẫn trí nhẹ, nếu tại đúng thời điểm ký kết giấy tờ, họ không thể nhận thức và làm chủ được hành vi của mình (dù chưa có quyết định của Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự), thì theo Điều 128 Bộ luật Dân sự 2015, người thân thích của người đó có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự này vô hiệu.
Cơ quan có thẩm quyền đánh giá năng lực hành vi
Cơ quan có thẩm quyền chính thức đánh giá và xác định năng lực hành vi dân sự tại thời điểm ký giấy tờ là Tòa án nhân dân. Theo Điều 419 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (BLTTDS 2015), Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi người bị nghi ngờ mất năng lực cư trú sẽ thụ lý và giải quyết yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự (HVDS). Tòa án không tự đánh giá mà sẽ chỉ định cơ quan giám định y khoa (như Viện Pháp y Tâm thần Trung ương hoặc các cơ sở y tế được chỉ định) để tiến hành giám định hồi tố, dựa trên hồ sơ bệnh án, lời khai nhân chứng và các chứng cứ liên quan đến tình trạng sức khỏe tại thời điểm ký. Kết quả giám định này là cơ sở pháp lý để Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu nếu chứng minh được người ký không có năng lực.
Quy trình yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự
Cơ quan duy nhất có thẩm quyền ra Quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự (hoặc không đủ khả năng nhận thức tại thời điểm ký giấy) là Tòa án nhân dân.
Gia đình cần thực hiện theo quy trình tố tụng quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 như sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và nộp đơn yêu cầu
Người thân thích (vợ, chồng, con cái…) làm Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự gửi đến Tòa án nhân dân khu vực nơi người lớn tuổi đó đang cư trú.
Hồ sơ nộp kèm: Giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình (Khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn…); Bản sao giấy tờ giao dịch bị nghi vấn đã ký; Các tài liệu ban đầu chứng minh người này bị lẫn trí (như Sổ khám bệnh, bệnh án của bệnh viện chuyên khoa tâm thần hoặc lão khoa).
Bước 2: Tòa án trưng cầu giám định pháp y tâm thần
Sau khi thụ lý đơn, Tòa án sẽ không tự mình đưa ra kết luận. Theo quy định, Tòa án sẽ ra quyết định trưng cầu Giám định pháp y tâm thần tại cơ quan có thẩm quyền (như Viện Pháp y Tâm thần Trung ương).
Các bác sĩ và chuyên gia giám định sẽ thăm khám trực tiếp, nghiên cứu hồ sơ bệnh án để đưa ra kết luận người này có bị mất hoặc hạn chế khả năng nhận thức tại thời điểm ký kết giấy tờ hay không.
Lệ phí nộp cho Tòa án đối với loại việc dân sự này rất thấp (chỉ khoảng 300.000 đồng), tuy nhiên chi phí trưng cầu giám định pháp y tâm thần sẽ do gia đình tạm ứng chi trả theo biểu giá của cơ sở y tế thực hiện.
Bước 3: Tòa án ra Quyết định và giải quyết hậu quả
Căn cứ vào kết luận của Viện giám định pháp y tâm thần, Tòa án sẽ ban hành Quyết định tuyên bố người đó bị mất năng lực hành vi dân sự.
Đồng thời, Tòa án sẽ tuyên bố các giấy tờ, hợp đồng giao dịch tài sản bất lợi mà người này đã ký trong trạng thái mất nhận thức là vô hiệu. Đối phương buộc phải hoàn trả lại tài sản đã lấy cho gia đình Anh/Chị.
Giới thiệu Dịch vụ tư vấn luật – Công ty Luật ACC
Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật cho cá nhân và doanh nghiệp, tập trung vào việc giải đáp quy định pháp lý, hướng dẫn áp dụng đúng quy định hiện hành và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Phạm vi dịch vụ:
– Tư vấn pháp luật: Cung cấp ý kiến pháp lý liên quan đến các lĩnh vực như doanh nghiệp, hợp đồng, lao động, dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình. Nội dung tư vấn bám sát quy định pháp luật và tình huống cụ thể của khách hàng.
– Rà soát và soạn thảo hồ sơ: Kiểm tra tính pháp lý của hợp đồng, văn bản; hỗ trợ soạn thảo các tài liệu cần thiết nhằm đảm bảo phù hợp quy định và hạn chế rủi ro.
– Hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước: Hướng dẫn thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và đại diện theo ủy quyền trong một số trường hợp cần thiết.
– Tư vấn giải quyết tranh chấp: Phân tích phương án xử lý, hỗ trợ thương lượng hoặc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
– Tư vấn thường xuyên: Cung cấp dịch vụ tư vấn định kỳ cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, giúp cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Nguyên tắc thực hiện tại Luật ACC:
– Thông tin tư vấn dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
– Bảo mật thông tin khách hàng.
– Nội dung tư vấn rõ ràng, có căn cứ pháp lý.
– Phù hợp với nhu cầu và tình huống thực tế.
Việc tuân thủ quy trình này giúp bảo vệ quyền lợi tài sản gia đình, tránh các giao dịch bất lợi bị lợi dụng và đảm bảo tính hợp pháp lâu dài. Đồng thời, nó góp phần hỗ trợ người lớn tuổi nhận được sự bảo vệ pháp lý kịp thời, giảm thiểu rủi ro tranh chấp sau này. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận