Trong quản lý nhà nước về tình trạng khẩn cấp, việc huy động lực lượng rộng rãi tạo nên sức mạnh tổng hợp từ toàn dân để khắc phục thảm họa và bảo đảm an ninh. Tuy nhiên, đi kèm với tinh thần trách nhiệm là cơ chế pháp lý xác định rõ ràng hai mặt đối lập nhưng thống nhất: Quyền lợi được pháp luật bảo đảm và Nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện của từng cá nhân khi tham gia. Bài viết này từ Công ty Luật ACC sẽ phân tích chuyên sâu các quyền và nghĩa vụ pháp định của người tham gia lực lượng rộng rãi theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Các quyền lợi cốt lõi bảo đảm đời sống và an toàn của người tham gia
Căn cứ quy định tại Nghị định 190/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Tình trạng khẩn cấp, người tham gia lực lượng rộng rãi được hưởng hệ thống quyền lợi bảo đàm toàn diện:
- Quyền được bảo đảm điều kiện sinh hoạt và di chuyển: Được hỗ trợ đầy đủ tiền ăn, chỗ nghỉ ngơi an toàn, phương tiện đi lại hoặc chi phí di chuyển trong suốt thời gian thực hiện nhiệm vụ khẩn cấp.
- Quyền được bảo hộ an toàn lao động: Được trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân (mũ, áo phao, khẩu trang, trang thiết bị chuyên dụng) và được phổ biến các quy định an toàn trước khi vào địa bàn nguy hiểm.
- Quyền hưởng chế độ bồi dưỡng và hỗ trợ thu nhập: Được chi trả tiền bồi dưỡng ngày công, phụ cấp đặc thù (nếu làm việc trong môi trường độc hại, ban đêm) và được bảo lưu các chế độ tiền lương, bảo hiểm tại cơ quan, đơn vị công tác cũ.
2. Quyền được chăm sóc y tế, đền bù và ghi nhận cống hiến khi gặp rủi ro
Pháp luật quy định cơ chế bảo vệ tối đa cho người tham gia lực lượng rộng rãi trước các sự cố không may phát sinh trong quá trình thi hành nhiệm vụ:
- Quyền chăm sóc sức khỏe và chi trả y tế: Trường hợp bị ốm đau, tai nạn hoặc bị thương, người tham gia được cấp cứu, điều trị kịp thời tại các cơ sở y tế và được ngân sách nhà nước chi trả chi phí khám chữa bệnh.
- Quyền hưởng chính sách ưu đãi và bồi thường: Nếu không may bị suy giảm khả năng lao động hoặc hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ, cá nhân và gia đình sẽ được xem xét giải quyết chế độ, chính sách bồi thường, hỗ trợ hoặc công nhận chế độ người có công theo quy định.
- Quyền được khen thưởng, tôn vinh: Các cá nhân có thành tích xuất sắc, dũng cảm cứu người, bảo vệ tài sản của Nhà nước và Nhân dân được cấp có thẩm quyền khen thưởng đột xuất và ghi nhận cống hiến.
Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn quyền lợi khi bị tai nạn trong tình trạng khẩn cấp tại đây.
3. Các nghĩa vụ pháp định bắt buộc phải tuân thủ tại thực địa
Bên cạnh việc hưởng các quyền lợi, người tham gia lực lượng rộng rãi phải gánh vác các nghĩa vụ pháp lý nghiêm ngặt nhằm bảo đảm hiệu quả chỉ huy và an toàn chung:
- Nghĩa vụ chấp hành nghiêm lệnh điều động và phân công: Có mặt đúng thời gian, địa điểm theo lệnh huy động của chính quyền; thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được người chỉ huy giao cho.
- Nghĩa vụ tuân thủ kỷ luật và quy trình an toàn: Chấp hành tuyệt đối các mệnh lệnh tác chiến, quy định về an ninh trật tự, lệnh giới nghiêm và các hướng dẫn an toàn lao động tại khu vực xảy ra thảm họa.
- Nghĩa vụ bảo mật thông tin và báo cáo kịp thời: Không tự ý phát tán thông tin sai sự thật, tin đồn gây hoang mang dư luận; chủ động phát hiện và báo cáo ngay cho cấp có thẩm quyền các sự cố phát sinh hoặc hành vi vi phạm pháp luật tại địa bàn.
Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn hỗ trợ ăn, nghỉ, đi lại khi làm nhiệm vụ khẩn cấp tại đây.
4. Trách nhiệm pháp lý khi vi phạm nghĩa vụ hoặc xâm phạm quyền lợi của người khác
Việc thực thi quyền và nghĩa vụ của người tham gia lực lượng rộng rãi chịu sự điều chỉnh của cơ chế tài khóa và chế tài nghiêm minh:
- Xử lý hành vi trốn tránh, cản trở điều động: Cá nhân cố tình không chấp hành lệnh huy động hợp pháp hoặc có hành vi cản trở người khác thực hiện nhiệm vụ sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ.
- Trách nhiệm bồi thường khi gây thiệt hại: Người tham gia lực lượng rộng rãi nếu cố ý vi phạm quy trình, gây tổn thất tài sản của Nhà nước, tổ chức hoặc cá nhân khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật civil.
Hiểu rõ sự cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ giúp mỗi công dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đồng thời chủ động bảo vệ các quyền lợi chính đáng của bản thân khi tham gia ứng phó sự cố. Nếu quý khách hàng có thắc mắc hoặc cần tư vấn chi tiết hơn về pháp luật tình trạng khẩn cấp, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư chuyên nghiệp giải đáp kịp thời.
Để lại một bình luận