Anh chị cho em hỏi với, nếu một người vay tiền ngân hàng nhưng bỏ trốn khỏi nơi cư trú, gia đình họ có phải trả thay không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Trách nhiệm cá nhân của người vay tiền ngân hàng

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng vay tài sản (Điều 463) là thỏa thuận giữa bên vay và bên cho vay, trong đó bên vay có nghĩa vụ hoàn trả đúng số tiền vay kèm lãi suất theo thỏa thuận. Nghĩa vụ này mang tính cá nhân, nghĩa là chỉ người ký hợp đồng vay mới chịu trách nhiệm trực tiếp trước ngân hàng.

Nếu người vay bỏ trốn khỏi nơi cư trú, ngân hàng có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự thông qua các biện pháp như gửi thông báo đòi nợ, khởi kiện ra tòa án để buộc thi hành án, hoặc áp dụng các biện pháp bảo đảm tài sản (nếu có thế chấp). Việc bỏ trốn không làm chấm dứt nghĩa vụ trả nợ, mà chỉ làm phức tạp hóa quá trình thu hồi nợ.

Hậu quả pháp lý nếu người vay bỏ trốn

Trong trường hợp người vay cố tình bỏ trốn sau khi nhận tiền vay mà không có ý định trả nợ, hành vi này có thể bị coi là tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Mức phạt có thể từ phạt cải tạo không giam giữ đến tù giam từ 6 tháng đến 7 năm, tùy thuộc vào giá trị tài sản chiếm đoạt (ví dụ: từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm). Ngân hàng có thể phối hợp với cơ quan công an để truy tìm và xử lý hình sự, đồng thời tiếp tục theo đuổi nghĩa vụ dân sự đối với người vay.

Trách nhiệm của gia đình người vay và các trường hợp ngoại lệ

Gia đình của người vay (bao gồm cha mẹ, anh chị em hoặc con cái) không có nghĩa vụ pháp lý trực tiếp phải trả nợ thay, trừ một số trường hợp ngoại lệ cụ thể theo pháp luật. Các ngoại lệ này được quy định như sau:

• Cam kết bảo lãnh: Nếu người thân đã ký hợp đồng bảo lãnh (Điều 335 Bộ luật Dân sự 2015), họ phải chịu trách nhiệm trả nợ thay trong phạm vi cam kết, bao gồm cả lãi và phí phát sinh. Ngân hàng có quyền yêu cầu bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ nếu bên vay chính không trả được.
• Thừa kế di sản: Nếu người vay qua đời, theo Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế chỉ phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ trong giới hạn giá trị di sản nhận được, không vượt quá phần tài sản thừa kế.
• Nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng: Theo Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nếu khoản vay được sử dụng để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình (như sinh hoạt, giáo dục con cái), vợ hoặc chồng của người vay có nghĩa vụ chung trả nợ từ tài sản chung của vợ chồng. Tuy nhiên, nếu khoản vay phục vụ mục đích cá nhân riêng lẻ, chỉ người vay chịu trách nhiệm.

Trong các trường hợp trên, gia đình nên kiểm tra hợp đồng vay gốc để xác định có yếu tố liên đới hay không, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Việc hiểu rõ các quy định pháp luật về trách nhiệm trả nợ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân và gia đình, tránh các tranh chấp kéo dài và hậu quả hình sự không mong muốn. Tuân thủ hợp đồng vay góp phần duy trì uy tín tín dụng và ổn định tài chính lâu dài. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.