Việc phát triển năng lượng tái tạo tại khu vực miền Trung đang đối diện với nhiều bài toán thực tiễn về kỹ thuật, vận hành và phân bổ chi phí. Trong bối cảnh khung pháp lý liên tục được hoàn thiện để tạo hành lang an toàn cho các chủ đầu tư, Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện đã đưa ra những quy định cụ thể nhằm giải quyết bài toán tài chính và chi phí phát sinh. Để hỗ trợ các doanh nghiệp và chủ đầu tư nắm bắt nhanh chóng, Công ty Luật ACC cung cấp những phân tích chuyên sâu về cơ chế nhận thanh toán tổn thất cho các nhà máy điện tại khu vực này.
1. Tổng quan về quy định mới tại Thông tư 20/2026/TT-BCT và phạm vi áp dụng
Theo quy định tại Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện, các nhà máy điện năng lượng tái tạo có quy mô nhỏ (như điện mặt trời mái nhà, điện gió quy mô nhỏ, điện sinh khối) hoạt động trên địa bàn các tỉnh miền Trung chịu sự điều chỉnh chặt chẽ về phương pháp tính toán giá điện cũng như các khoản chi phí liên quan đến truyền tải và tổn thất điện năng.
Đối tượng áp dụng chính của văn bản này bao gồm:
- Các đơn vị phát điện sở hữu nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ đấu nối vào hệ thống điện.
- Đơn vị mua điện (Tập đoàn Điện lực Việt Nam hoặc các tổng công ty điện lực được ủy quyền).
- Các cơ quan quản lý nhà nước, sở ban ngành tại các địa phương miền Trung có liên quan đến hoạt động quy hoạch, cấp phép và vận hành thị trường điện.
Việc làm rõ các đối tượng này giúp các nhà máy tại miền Trung xác định rõ quyền lợi pháp lý, từ đó chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý khi ký kết và thực hiện hợp đồng mua bán điện (PPA).
2. Nguyên tắc và phương pháp xác định chi phí tổn thất điện năng
Tổn thất điện năng trong quá trình truyền tải từ nhà máy đến điểm đấu nối luôn là gánh nặng tài chính cho các chủ đầu tư. Dưới sự điều chỉnh của văn bản mới, các nguyên tắc hạch toán và phân bổ tổn thất được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính minh bạch.
Các nguyên tắc cơ bản bao gồm:
- Xác định rõ ranh giới quyền sở hữu tài sản và điểm đo đếm điện năng giữa đơn vị phát điện và bên mua điện.
- Chi phí tổn thất điện năng trên đường dây truyền tải riêng (nếu có) hoặc phần phân bổ theo điểm đấu nối chung sẽ được tính toán dựa trên tỷ lệ tổn thất kỹ thuật thực tế được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
- Đảm bảo tính công bằng, không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.
Công thức tính toán tổn thất và ví dụ minh họa cụ thể
Để giúp chủ đầu tư dễ dàng hình dung cách thức áp dụng, dưới đây là công thức chuẩn hóa được trích dẫn từ quy định pháp luật và minh họa bằng số liệu giả định cho một nhà máy điện mặt trời tại miền Trung:
Công thức tính sản lượng điện thanh toán sau khi trừ tổn thất: A_tt = A_gh – A_ttn
Trong đó:
- A_tt: Sản lượng điện thực tế được dùng để thanh toán (kWh).
- A_gh: Sản lượng điện giao trên thiết bị đo đếm chính tại điểm giao nhận điện (kWh).
- A_ttn: Sản lượng điện tổn thất trên đường dây truyền tải thuộc trách nhiệm phân bổ (kWh).
Ví dụ minh họa thực tế:
- Nhà máy điện năng lượng mặt trời X tại Bình Định có sản lượng điện phát ghi nhận trên công tơ chính trong tháng là 1.000.000 kWh (A_gh = 1.000.000).
- Tỷ lệ tổn thất điện năng trên đường dây truyền tải chuyên dùng được cơ quan thẩm quyền xác định là 1.5% (tương đương 0.015).
- Sản lượng điện tổn thất (A_ttn) được tính như sau: A_ttn = 1.000.000 x 1.5 / 100 = 15.000 kWh.
- Sản lượng điện dùng để thanh toán (A_tt) sẽ là: A_tt = 1.000.000 – 15.000 = 985.000 kWh.
Số liệu này sẽ là căn cứ trực tiếp để bên mua điện thực hiện thanh toán chi phí cho nhà máy theo biểu giá chi phí tránh được đã được phê duyệt.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn trách nhiệm của bên bán điện khi xảy ra sự cố bất khả kháng
3. Hướng dẫn các bước nhận thanh toán tổn thất cho nhà máy tại miền Trung
Để quá trình nhận thanh toán tổn thất và tiền điện diễn ra thuận lợi, các chủ đầu tư nhà máy điện năng lượng tái tạo tại miền Trung cần tuân thủ quy trình chuẩn hóa gồm các bước sau:
- Bước 1: Kiểm tra và đối soát số liệu đo đếm điện năng hàng tháng giữa đại diện nhà máy điện và đơn vị mua điện tại biên bản chốt chỉ số công tơ.
- Bước 2: Xác định tỷ lệ tổn thất áp dụng theo đúng quy định tại hợp đồng mua bán điện đã được ký kết dựa trên Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện.
- Bước 3: Lập hóa đơn tài chính kèm theo bảng kê chi tiết sản lượng điện phát, sản lượng điện tổn thất được khấu trừ và đơn giá áp dụng.
- Bước 4: Gửi hồ sơ thanh toán đến đơn vị mua điện trong thời hạn quy định của hợp đồng (thông thường từ ngày 01 đến ngày 10 của tháng tiếp theo).
Việc tuân thủ đúng trình tự này giúp doanh nghiệp tránh được các tranh chấp pháp lý và đảm bảo dòng tiền vận hành ổn định.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn phương pháp tính tổn thất truyền tải tránh được
4. Kết luận và khuyến nghị pháp lý
Việc áp dụng các quy định mới không chỉ giúp minh bạch hóa tài chính mà còn tạo động lực thúc đẩy các dự án năng lượng tái tạo phát triển bền vững tại khu vực miền Trung. Tuy nhiên, trong quá trình thực tế, các doanh nghiệp thường gặp vướng mắc khi đàm phán tỷ lệ tổn thất hoặc tranh chấp hợp đồng mua bán điện với cơ quan điện lực.
Để bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp và tối ưu hóa chi phí đầu tư, quý doanh nghiệp có thể liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để nhận được sự hỗ trợ và tư vấn chuyên sâu từ đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý năng lượng và thương mại.
Để lại một bình luận