Dạ tôi chào các luật sư, hiện tại tôi đang thuê thầu sửa chữa nhà, trong hợp đồng viết tay tôi có sơ suất không ghi thời hạn bàn giao, tổng công trình 90 triệu đồng mà tôi đã thanh toán 80 triệu đồng, bên thầu nhận tiền và làm được 40% khối lượng công việc và không muốn làm tiếp, có ý định muốn bỏ ngang, cứ hẹn ngày bàn giao 3, 4, 5 lần rồi lại kiếm cớ bận để không tới làm, công trình 2 tuần mà giờ kéo dài 7 tuần rồi, vẫn chưa xong, giờ tôi muốn lập vi bằng hiện trạng nhà rồi mới nộp đơn khởi kiện lên tòa án và tôi nhờ đội thợ khác vào làm tiếp phần công việc đó cho xong được không? Hay tôi phải chờ tòa xét xử xong mới nhận thầu khác vào làm tiếp được?

# Nhà thầu bỏ ngang công trình, lập vi bằng kiện được không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quyền khởi kiện của chủ đầu tư khi nhà thầu bỏ ngang công trình

Nhà thầu bỏ ngang công trình được coi là hành vi vi phạm hợp đồng xây dựng, dẫn đến thiệt hại cho chủ đầu tư. Theo Điều 428 Bộ luật Dân sự 2015, các bên có quyền chấm dứt hợp đồng nếu bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ, và chủ đầu tư có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Đồng thời, Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2020) tại Điều 146 quy định nhà thầu phải chịu trách nhiệm hoàn thành công trình đúng tiến độ, chất lượng; nếu bỏ ngang, chủ đầu tư có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng và khởi kiện để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, bao gồm yêu cầu bồi thường chi phí phát sinh, phạt vi phạm hợp đồng (thường từ 8% đến 12% giá trị hợp đồng, tùy thỏa thuận).

Vai trò của vi bằng trong việc kiện nhà thầu

Vi bằng là văn bản do Thừa phát lại lập, ghi nhận sự kiện, hành vi thực tế mà không đánh giá tính hợp pháp, theo Nghị định 08/2020/NĐ-CP. Trong trường hợp nhà thầu bỏ ngang, chủ đầu tư có thể lập vi bằng để ghi nhận tình trạng công trình (như tiến độ dừng lại, thiết bị bỏ lại), làm chứng cứ bổ sung trong vụ kiện.

Vi bằng không thay thế cho các chứng cứ khác như biên bản nghiệm thu, hợp đồng, nhưng giúp tăng tính thuyết phục trước Tòa án, đặc biệt khi chứng minh thời điểm và mức độ thiệt hại.

Việc lập vi bằng phải được thực hiện kịp thời, trước khi tình trạng thay đổi, và có giá trị pháp lý cao theo Điều 36 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Quy trình khởi kiện nhà thầu bỏ ngang công trình

Bước 1: Thu thập chứng cứ và lập vi bằng

Chủ đầu tư cần thu thập đầy đủ tài liệu liên quan đến hợp đồng, biên bản họp, chứng từ thanh toán và ghi nhận thiệt hại. Đồng thời, liên hệ Thừa phát lại để lập vi bằng về tình trạng công trình bị bỏ ngang, bao gồm ảnh chụp, đo đạc hiện trường. Quy trình này giúp củng cố hồ sơ, tránh tranh cãi về tính xác thực sau này, và thường mất 1-3 ngày tùy địa điểm.

Bước 2: Gửi thông báo yêu cầu thực hiện nghĩa vụ

Gửi văn bản yêu cầu nhà thầu tiếp tục thi công hoặc bồi thường thiệt hại trong thời hạn hợp lý (thường 15-30 ngày theo hợp đồng). Nếu nhà thầu không phản hồi, đây là cơ sở để chấm dứt hợp đồng theo Điều 428 Bộ luật Dân sự 2015. Văn bản phải gửi qua đường bưu điện có xác nhận hoặc công chứng để làm chứng cứ.

Bước 3: Nộp đơn khởi kiện tại Tòa án

Nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực nơi nhà thầu cư trú hoặc nơi thực hiện hợp đồng, theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Hồ sơ bao gồm:

• Đơn khởi kiện (mẫu theo quy định).
• Bản sao hợp đồng xây dựng và phụ lục.
• Biên bản vi phạm, vi bằng và chứng cứ thiệt hại.
• Giấy tờ chứng minh tư cách chủ đầu tư (giấy phép xây dựng theo Luật Xây dựng 2014).

Án phí tạm ứng khoảng 0,5% giá trị tranh chấp, tối thiểu 300.000 đồng.

Bước 4: Tham gia tố tụng và thi hành án

Tòa án sẽ thụ lý, hòa giải trong 2 tháng; nếu không thành, mở phiên xét xử. Sau phán quyết có hiệu lực, yêu cầu thi hành án dân sự nếu nhà thầu không tự nguyện. Toàn bộ quy trình có thể kéo dài 4-12 tháng, tùy mức độ phức tạp.

Việc tuân thủ các quy định pháp luật giúp chủ đầu tư bảo vệ quyền lợi hiệu quả, giảm thiểu rủi ro tranh chấp kéo dài và đảm bảo công trình hoàn thành đúng hạn. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.