Anh chị cho em hỏi, nếu em mua cổ phiếu của công ty và được nhận “cổ phiếu thưởng” (không phải cổ tức bằng tiền) thì tại thời điểm nhận cổ phiếu đó em đã phải nộp thuế chưa, hay là chờ đến khi nào em bán số cổ phiếu đó đi thì mới tính thuế một thể trên giá trị chênh lệch ạ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

Thời điểm tính thuế đối với cổ phiếu thưởng

Pháp luật thuế TNCN thiết lập cơ chế lùi thời điểm thực hiện nghĩa vụ tài chính nhằm hỗ trợ tối đa cho người nộp thuế về mặt dòng tiền.

• Thời điểm nhận cổ phiếu: Tại thời điểm doanh nghiệp phân phối và ghi nhận cổ phiếu thưởng vào tài khoản chứng khoán của cá nhân, người nộp thuế chưa phải nộp thuế TNCN. Do chưa phát sinh dòng tiền thực tế, cơ quan thuế chấp nhận việc ghi nhận số lượng kiểm soát trên phân hệ quản lý.
• Thời điểm chuyển nhượng cổ phiếu: Nghĩa vụ thuế chỉ chính thức phát sinh khi cá nhân thực hiện lệnh bán, chuyển nhượng, tặng cho hoặc góp vốn bằng chính số cổ phiếu thưởng này trên thị trường chứng khoán năm 2026.

Trách nhiệm của các bên khi phát sinh giao dịch bán cổ phiếu thưởng

Cơ chế quản lý thuế hiện đại chuyển giao hoàn toàn trách nhiệm trích thu tài chính tại nguồn cho các tổ chức trung gian quản lý dòng tiền.

Xem thêm: Công ty tôi ký hợp đồng dịch vụ với một cá nhân làm việc tự do, thanh toán nhiều đợt trong năm và mỗi lần đều khấu trừ 10% thuế TNCN, đến cuối năm cá nhân này yêu cầu cấp chứng từ để hoàn thuế, doanh nghiệp cần chuẩn bị những hồ sơ gì?

• Đối với cá nhân người nộp thuế: Có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin về nguồn gốc cổ phiếu thưởng cho công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp phát hành khi thực hiện các giao dịch chuyển nhượng ngoài sàn.
• Đối với công ty chứng khoán/doanh nghiệp phát hành: Căn cứ dữ liệu theo dõi, tại thời điểm cá nhân bán cổ phiếu thưởng, tổ chức này bắt buộc phải tự động giữ lại (khấu trừ) số tiền thuế TNCN phải nộp để lập tờ khai tập trung và nộp vào Ngân sách Nhà nước thay cho cá nhân.

Quy trình 3 bước khấu trừ và kê khai thuế cổ phiếu thưởng năm 2026

Trình tự theo dõi, bóc tách dòng tiền và thực hiện nghĩa vụ thuế đối với chứng khoán thưởng được triển khai khép kín qua các bước hành chính sau:

Bước 1: Ghi nhận số lượng cổ phiếu thưởng và theo dõi mã chứng khoán trên phân hệ nội bộ Khi doanh nghiệp ban hành quyết định phát sinh thưởng cổ phiếu cho người lao động hoặc đối tác, bộ phận quản lý cổ đông của doanh nghiệp (hoặc công ty chứng khoán đại lý) tiến hành định danh và lưu giữ số lượng cổ phiếu thưởng này trên một phân hệ dữ liệu riêng biệt. Số lượng cổ phiếu này được gắn thẻ kiểm soát "Cổ tức bằng cổ phiếu/Cổ phiếu thưởng" trên hệ thống sàn giao dịch quốc gia, sẵn sàng cho việc tự động tính toán bóc tách giá vốn và nghĩa vụ trích thu tài chính khi cá nhân phát lệnh giao dịch năm 2026.

Bước 2: Tự động trích khấu trừ thuế TNCN hai cấu phần tại nguồn khi phát sinh lệnh bán Khi cá nhân thực hiện lệnh bán số cổ phiếu thưởng này qua sàn chứng khoán, hệ thống công nghệ của công ty chứng khoán sẽ lập tức tự động giữ lại dòng tiền thuế TNCN theo công thức kép. Cấu phần thứ nhất là thuế thu nhập từ tiền lương tiền công/đầu tư vốn tính theo giá mặt mệnh giá 10.000 đồng (hoặc giá thị trường tại thời điểm bán nếu giá bán thấp hơn mệnh giá). Cấu phần thứ hai là thuế từ chuyển nhượng chứng khoán thông thường tính bằng 0,1% trên tổng giá trị giao dịch thực tế của phiên giao dịch.

Xem thêm: Nhờ anh chị đi trước chỉ giúp, công ty tôi xuất hóa đơn cho khách nhưng sau đó khách trả lại hàng một phần và hai bên thỏa thuận trừ vào đơn hàng sau, khi kê khai thuế GTGT thì xử lý hóa đơn điều chỉnh thế nào cho đúng?

Bước 3: Lập Tờ khai thuế điện tử Mẫu số 01/XN-TNCN và đồng bộ dữ liệu vào Ngân sách Định kỳ hằng tháng hoặc hằng quý, công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp phát hành tổng hợp toàn bộ số thuế đã khấu trừ của các cá nhân để lập Tờ khai thuế TNCN thay cho cá nhân có thu nhập từ chứng khoán thưởng theo Mẫu số 01/XN-TNCN ban hành kèm Thông tư 80/2021/TT-BTC. Tổ chức tiến hành truyền dữ liệu điện tử qua cổng eTax của Tổng cục Thuế và nộp tiền vào Kho bạc Nhà nước. Cá nhân nhận thu nhập sẽ được hệ thống tự động ghi nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế mà không cần phải tự đi quyết toán trực tiếp.

Việc tuân thủ đúng quy định về thời điểm nộp thuế giúp cá nhân tránh bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi đầu tư chứng khoán. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.