Cho em hỏi, nếu em chỉ nhận tiền hoa hồng môi giới từ người quen thì có cần khai báo gì không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Thu nhập từ hoa hồng môi giới có phải chịu thuế thu nhập cá nhân không?

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12 (sửa đổi, bổ sung năm 2008, 2012 và các văn bản liên quan), thu nhập từ hoa hồng môi giới được xác định là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuộc nhóm thu nhập từ kinh doanh hoặc từ hợp đồng môi giới. Dù nguồn thu nhập đến từ người quen, giao dịch này vẫn được coi là thu nhập hợp pháp và phải chịu thuế nếu đạt ngưỡng chịu thuế.

Cụ thể, Nghị định 65/2013/NĐ-CP (hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNCN) quy định tại Điều 3 và Điều 10 rằng, thu nhập từ hoa hồng môi giới (như môi giới bất động sản, hàng hóa, dịch vụ) phải được kê khai và nộp thuế, không phân biệt mối quan hệ cá nhân giữa người trả và người nhận. Trường hợp cá nhân kinh doanh độc lập (có hoạt động môi giới thường xuyên), thu nhập từ hoa hồng môi giới được xác định là thu nhập từ kinh doanh; nếu doanh thu trong năm từ 100 triệu đồng trở xuống thì không phải nộp thuế GTGT và TNCN theo khoản 1 Điều 9 Thông tư 40/2021/TT-BTC.

Mức thuế áp dụng đối với thu nhập từ hoa hồng môi giới

Thuế suất đối với thu nhập từ hoa hồng môi giới thường áp dụng theo phương pháp khoán hoặc theo biểu thuế lũy tiến từng phần, tùy thuộc vào hình thức kinh doanh. Theo điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, tổ chức, cá nhân trả tiền hoa hồng môi giới cho cá nhân không ký hợp đồng lao động phải khấu trừ thuế TNCN 10% trên tổng số tiền chi trả từ 2 triệu đồng/lần trở lên trước khi thanh toán.

Đối với cá nhân kinh doanh môi giới, thuế TNCN được tính theo tỷ lệ trên doanh thu (hiện nay là 5% trên doanh thu đối với hoạt động môi giới theo Phụ lục I Thông tư 40/2021/TT-BTC), không áp dụng biểu lũy tiến từng phần. Ví dụ, nếu hoa hồng nhận được là 50 triệu đồng/năm, sau khi trừ giảm trừ, phần thu nhập chịu thuế sẽ được tính theo biểu lũy tiến, với mức phạt chậm nộp là 0,03%/ngày trên số tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế 2019.

Quy trình kê khai và nộp thuế thu nhập từ hoa hồng môi giới

Việc kê khai thuế TNCN từ hoa hồng môi giới cần tuân thủ quy trình tại Nghị định 65/2013/NĐ-CP và Thông tư 92/2015/TT-BTC (hướng dẫn thi hành). Dưới đây là các bước cơ bản:

Bước 1: Xác định và ghi chép thu nhập

Cá nhân phải lưu giữ đầy đủ chứng từ liên quan đến giao dịch môi giới, bao gồm hợp đồng môi giới, biên nhận thanh toán hoa hồng và thông tin người trả (dù là người quen). Thuế được tính trên tổng doanh thu hoa hồng, không trừ chi phí, theo tỷ lệ quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC. Thời hạn ghi chép là trong vòng 10 năm để phục vụ kiểm tra thuế.

Bước 2: Đăng ký mã số thuế (nếu chưa có)

Nếu cá nhân chưa có mã số thuế cá nhân, cần đăng ký tại Chi cục Thuế địa phương nơi cư trú theo Luật Quản lý thuế 2019 (Điều 30). Hồ sơ đăng ký bao gồm:

• Tờ khai đăng ký thuế (mẫu 01-ĐK-TCT).
• Bản sao CMND/CCCD hoặc hộ chiếu.
• Quyết định thành lập hoặc giấy tờ chứng minh hoạt động kinh doanh (nếu áp dụng).

Quy trình này có thể thực hiện trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế, mất khoảng 3-5 ngày làm việc.

Bước 3: Kê khai và nộp thuế

Cá nhân cư trú phải kê khai thuế TNCN tạm tính hàng quý (trước ngày 30 của tháng đầu quý sau) và quyết toán cuối năm (trước ngày 90 sau khi kết thúc năm dương lịch) qua hệ thống iHTKK hoặc eTax. Bên trả hoa hồng (người quen) có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay nếu thu nhập vượt 2 triệu đồng/lần. Nếu không khấu trừ, cá nhân tự kê khai toàn bộ. Nộp thuế qua tài khoản ngân hàng hoặc kho bạc nhà nước, với mức phạt vi phạm từ 20% đến 100% số thuế trốn tránh theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Tuân thủ các quy định trên giúp cá nhân tránh rủi ro pháp lý, đảm bảo quyền lợi hợp pháp và có thể khấu trừ các khoản chi phí liên quan để giảm nghĩa vụ thuế. Việc kê khai đúng hạn còn hỗ trợ xây dựng lịch sử tín dụng tài chính cá nhân. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.