Dạ cho em hỏi, em hay nhận tiền chuyển khoản ngân hàng dùm mấy người lớn tuổi quanh khu chợ, thu phí 5.000 đồng hoặc 10.000 đồng một lần, thì có phải đóng thuế không? Một tháng giao dịch trên 100 triệu đồng.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Bản chất của khoản tiền chuyển khoản giúp người khác

Việc cá nhân nhận tiền chuyển khoản giúp người khác không đương nhiên bị coi là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, mà cần căn cứ vào bản chất, mục đích và lợi ích kinh tế thực tế của khoản tiền nhận được.

Theo quy định tại Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 (được sửa đổi, bổ sung các năm 2012, 2014, 2018 và 2020), thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân bao gồm các khoản thu nhập phát sinh từ tiền lương, tiền công; hoạt động sản xuất, kinh doanh; đầu tư vốn; chuyển nhượng; trúng thưởng; quà tặng và các khoản thu nhập khác không thuộc diện được miễn thuế theo quy định của pháp luật.

Trường hợp khoản tiền chuyển khoản mà cá nhân nhận được chỉ mang tính chất hỗ trợ, vay mượn, nhờ chuyển hộ hoặc giữ hộ, không phát sinh lợi ích kinh tế, không kèm theo thù lao, hoa hồng hoặc phí dịch vụ, thì không được xác định là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Trong trường hợp này, cá nhân cần có căn cứ chứng minh rõ bản chất khoản tiền (như thỏa thuận vay mượn, tin nhắn trao đổi, nội dung chuyển khoản, chứng từ hoàn trả…) khi cơ quan thuế kiểm tra.

Ngược lại, nếu khoản tiền nhận được gắn với việc cung cấp dịch vụ, hưởng thù lao, hoa hồng, phí môi giới hoặc mang tính chất lợi nhuận từ hoạt động giúp đỡ, thì khoản tiền đó được xác định là thu nhập từ hoạt động kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ. Khi đó, cá nhân có nghĩa vụ kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định tương ứng; trường hợp là cá nhân kinh doanh thì thực hiện nghĩa vụ thuế theo Thông tư số 40/2021/TT-BTC, còn trường hợp là tiền công, thù lao thì áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Các trường hợp cụ thể phải chịu thuế

• Trường hợp không chịu thuế: Nếu khoản tiền là vay nợ, tặng không giữa người thân (cha mẹ, con cái, vợ chồng, anh chị em ruột) hoặc hỗ trợ không hoàn lại mà không tạo lợi ích kinh tế cho người nhận, thì được miễn thuế theo khoản 1 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2008 (sửa đổi, bổ sung). Ví dụ, nhận tiền giúp bạn bè chuyển khoản tạm thời và trả lại sau mà không giữ lại bất kỳ khoản nào, không phát sinh nghĩa vụ thuế.
• Trường hợp chịu thuế: Nếu nhận tiền kèm theo phí dịch vụ (như giúp chuyển khoản quốc tế và nhận hoa hồng 1-2%), khoản này được coi là thu nhập từ kinh doanh theo Điều 3 khoản 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân. Ngoài ra, nếu tổng thu nhập từ các hoạt động này vượt 100 triệu đồng/năm, cá nhân phải kê khai và nộp thuế theo Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 (quy định chi tiết Luật Quản lý thuế 2019), với mức thuế tối thiểu 5% trên doanh thu nếu không có hóa đơn chứng từ khấu trừ chi phí. Cơ quan thuế có thể kiểm tra giao dịch ngân hàng để xác định bản chất, và nếu phát hiện trốn thuế, phạt từ 20% đến 100% số thuế trốn với mức tối thiểu 2.000.000 đồng theo Điều 142 Luật Quản lý thuế 2019.

Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế nếu áp dụng

Cá nhân nhận thu nhập chịu thuế phải tự kê khai theo quý hoặc năm tại Chi cục Thuế địa phương nơi cư trú, sử dụng mẫu tờ khai 01/TNCN theo Thông tư 92/2015/TT-BTC (sửa đổi). Nếu thu nhập dưới 10 triệu đồng/tháng và không có hợp đồng lao động, có thể được miễn kê khai tạm thời, nhưng vẫn cần lưu giữ chứng từ giao dịch ngân hàng để chứng minh bản chất khoản tiền. Trong trường hợp giúp người khác chuyển khoản thường xuyên, khuyến nghị ghi chép rõ ràng mục đích giao dịch để tránh rủi ro bị cơ quan thuế truy thu, với lãi chậm nộp 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp.

Việc tuân thủ quy định thuế giúp tránh các chế tài hành chính, bảo vệ quyền lợi tài chính lâu dài và đảm bảo tính minh bạch trong giao dịch. Đồng thời, nó góp phần vào sự ổn định của hệ thống thuế quốc gia. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.