Một người quen của mình làm dịch vụ xin visa du lịch, nhận tiền của nhiều người và cam kết thời gian rất rõ ràng, nhưng sau đó liên tục trì hoãn rồi viện lý do hồ sơ bị từ chối do yếu tố khách quan, hiện nhiều người nghi ngờ có dấu hiệu chiếm đoạt tiền nhưng người này vẫn hoạt động bình thường, vậy ranh giới giữa tranh chấp dân sự và hành vi lừa đảo trong trường hợp này được xác định ra sao?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Tranh chấp dân sự trong dịch vụ xin visa du lịch

Trong trường hợp người quen cung cấp dịch vụ xin visa du lịch và nhận tiền dựa trên hợp đồng hoặc thỏa thuận rõ ràng về thời gian, nếu xảy ra trì hoãn hoặc không hoàn thành dịch vụ mà không có yếu tố gian dối từ đầu, đây có thể được xem là tranh chấp dân sự phát sinh từ hợp đồng dịch vụ. Theo quy định tại Điều 513 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng dịch vụ là sự thỏa thuận giữa các bên, trong đó bên cung cấp dịch vụ cam kết thực hiện công việc theo yêu cầu của bên thuê dịch vụ và nhận thù lao.

Nếu bên cung cấp vi phạm nghĩa vụ (như trì hoãn hoặc không đạt kết quả), bên thuê có quyền yêu cầu thực hiện đúng hợp đồng, bồi thường thiệt hại theo Điều 419 và Điều 360 Bộ luật Dân sự 2015. Ví dụ, thiệt hại có thể bao gồm tiền phí dịch vụ đã trả (thường từ vài triệu đồng tùy gói) và chi phí phát sinh khác, được chứng minh qua hóa đơn, biên nhận chuyển khoản hoặc chứng cứ giao dịch.

Để giải quyết, bên bị thiệt hại có thể gửi khiếu nại bằng văn bản yêu cầu hoàn tiền hoặc bồi thường, và nếu không thỏa thuận được, khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện theo quy trình tố tụng dân sự tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Xem thêm: Mình chuyển nhầm tiền qua tài khoản người lạ, liên hệ ngân hàng thì họ nói không thể can thiệp nếu bên kia không hợp tác, vậy có cách pháp lý nào buộc người nhận trả lại không?

Ngược lại, nếu hành vi của người quen có dấu hiệu sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tiền từ đầu, chẳng hạn như cam kết thời gian và kết quả không thể thực hiện được, thì có thể cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Tội này yêu cầu các yếu tố:

(i) thủ đoạn gian dối (như thông tin sai sự thật về khả năng xin visa thành công);

(ii) chiếm đoạt tài sản của người khác;

(iii) giá trị tài sản từ 2.000.000 đồng trở lên, hoặc dưới mức này nhưng thuộc trường hợp nghiêm trọng (như gây hậu quả lớn hoặc tái phạm).

Hình phạt có thể từ cải tạo không giam giữ đến tù từ 6 tháng đến 20 năm, tùy mức độ và giá trị chiếm đoạt (ví dụ: từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng bị phạt tù từ 2 đến 7 năm). Cơ quan chức năng sẽ xem xét toàn bộ quá trình giao dịch, chứng cứ và ý chí của các bên để xác định đây là tranh chấp dân sự hay có dấu hiệu hình sự.

Ranh giới phân biệt giữa tranh chấp dân sự và lừa đảo

Xem thêm: Em bị người thân giữ giấy tờ tùy thân để gây áp lực trong mâu thuẫn gia đình, vậy hành vi giữ giấy tờ cá nhân có vi phạm pháp luật không và làm sao để lấy lại nhanh nhất?

Ranh giới được xác định dựa trên yếu tố chủ quan về ý định của bên cung cấp dịch vụ từ thời điểm ký kết thỏa thuận. Nếu chỉ là vi phạm hợp đồng do khó khăn khách quan (như thay đổi chính sách visa của cơ quan nhà nước), mà không có gian dối, thì thuộc tranh chấp dân sự, giải quyết qua hòa giải hoặc tòa án dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015.

Nếu người nhận làm dịch vụ không có tư cách pháp lý, cố tình đưa thông tin sai sự thật hoặc nhận tiền dù biết không thể thực hiện dịch vụ thì có thể bị xem xét dấu hiệu gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản.

Để phân biệt, nạn nhân cần thu thập chứng cứ như hợp đồng, biên nhận, tin nhắn cam kết, và báo cáo cơ quan công an địa phương để điều tra sơ bộ. Nếu có nhiều người cùng bị thiệt hại, các cá nhân có thể cùng cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan điều tra để phục vụ việc xác minh.

Việc phân biệt rõ ràng giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh thiệt hại lan rộng và đảm bảo công bằng xã hội theo pháp luật Việt Nam. Tuân thủ quy định không chỉ giảm rủi ro pháp lý mà còn thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.