Các bạn cho em hỏi, khi công ty nhận viện trợ bằng hiện vật thì có phải nộp thuế không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, chúng tôi xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý liên quan đến viện trợ bằng hiện vật

Viện trợ bằng hiện vật (hay còn gọi là tài trợ, ủng hộ bằng hàng hóa, tài sản) được quy định chủ yếu tại các văn bản pháp luật về thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và quản lý viện trợ. Cụ thể, Luật Thuế GTGT số 13/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung năm 2013 và các năm sau), Nghị định 209/2013/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT, và Nghị định 181/2025/NĐ-CP (ban hành ngày 20/9/2025) quy định chi tiết về các đối tượng không chịu thuế GTGT.

Ngoài ra, Luật Quản lý và sử dụng viện trợ không hoàn lại của nước ngoài (số 57/2019/QH14) và Nghị định 80/2020/NĐ-CP cung cấp khung pháp lý cho việc tiếp nhận, quản lý viện trợ.

Theo các quy định này, viện trợ bằng hiện vật được coi là giao dịch không phải mua bán, không tạo ra doanh thu chịu thuế nếu đáp ứng điều kiện là viện trợ nhân đạo hoặc không hoàn lại. Điều quan trọng là phân biệt giữa viện trợ từ nguồn trong nước và từ nước ngoài, cũng như mục đích sử dụng (nhân đạo, phát triển hay kinh doanh). Nếu hiện vật được sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường, có thể phát sinh nghĩa vụ thuế; ngược lại, nếu dùng cho mục đích từ thiện, cứu trợ, thì thường được miễn thuế.

2. Thuế GTGT đối với viện trợ bằng hiện vật

Theo khoản 11 Điều 5 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, hàng hóa nhập khẩu hoặc chuyển giao bằng hiện vật trong trường hợp viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại không chịu thuế GTGT. Cụ thể, các cơ quan, tổ chức tiếp nhận viện trợ phải ban hành văn bản tiếp nhận theo đề nghị của nhà tài trợ, và hàng hóa này được miễn thuế ngay từ khâu nhập khẩu hoặc nhận bàn giao.

Ví dụ, nếu công ty của Anh/Chị nhận máy móc, thiết bị y tế từ tổ chức quốc tế để hỗ trợ cứu trợ thiên tai, thì toàn bộ giá trị hiện vật không phải kê khai và nộp thuế GTGT đầu vào hay đầu ra.

Đối với viện trợ trong nước, khoản 13 Điều 4 Thông tư 219/2013/TT-BTC quy định các hoạt động tài trợ, ủng hộ cho giáo dục, y tế, cứu trợ xã hội không chịu thuế GTGT. Tuy nhiên, nếu hiện vật được bán lại hoặc sử dụng để sản xuất hàng hóa chịu thuế, thì phần giá trị tương ứng sẽ phải tính thuế GTGT 10% (hoặc 5% đối với một số mặt hàng y tế theo Thông tư 14/2018/TT-BYT). Công ty cần lưu giữ chứng từ tiếp nhận viện trợ để chứng minh nguồn gốc, tránh bị cơ quan thuế truy thu.

3. Thuế TNDN và các loại thuế khác liên quan

Về thuế TNDN, theo Điều 4 Luật Thuế TNDN số 14/2008/QH12 (sửa đổi), viện trợ bằng hiện vật không được tính vào doanh thu chịu thuế nếu là khoản thu không hoàn lại và được ghi nhận đúng mục đích phi lợi nhuận. Giá trị hiện vật có thể được hạch toán vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN nếu sử dụng cho hoạt động từ thiện, theo hướng dẫn tại Thông tư 96/2015/TT-BTC. Ví dụ, nếu công ty nhận quần áo, thực phẩm để phân phối cho người nghèo, giá trị này không làm tăng thu nhập chịu thuế.

Đối với thuế nhập khẩu (nếu viện trợ từ nước ngoài), hàng hóa viện trợ nhân đạo được miễn theo Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 và Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Không áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường trừ khi hiện vật thuộc danh mục chịu thuế cụ thể (như rượu, thuốc lá). Lưu ý, nếu công ty là doanh nghiệp kinh doanh, cần tách biệt tài sản viện trợ khỏi tài sản kinh doanh để tránh nhầm lẫn khi quyết toán thuế.

4. Hướng dẫn thực hiện và lưu ý rủi ro

Để tránh rủi ro, công ty cần:

• (i) Lập biên bản tiếp nhận viện trợ chi tiết, ghi rõ nguồn gốc, giá trị ước tính (dựa trên hóa đơn hoặc định giá độc lập), mục đích sử dụng;
• (ii) Báo cáo cơ quan thuế địa phương theo mẫu tại Nghị định 80/2020/NĐ-CP nếu viện trợ từ nước ngoài;
• (iii) Sử dụng hiện vật đúng mục đích, có báo cáo phân phối nếu cần;
• (iv) Lưu trữ hồ sơ ít nhất 10 năm để đối chiếu khi thanh tra.

Công ty Luật ACC sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị để giải quyết vấn đề này một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ!