Mọi người cho em hỏi: Em nhập hàng từ Trung Quốc qua bên vận chuyển trung gian không có hóa đơn mua hàng. Em bán trên Shopee doanh thu dưới 200 triệu đồng. Giờ em cần làm gì để đúng luật?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Rủi ro pháp lý khi nhập hàng Trung Quốc không hóa đơn và bán trên Shopee

Việc nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc mà không có hóa đơn chứng từ hợp pháp sẽ vi phạm các quy định về quản lý hải quan và thuế theo Luật Hải quan 2014 và Luật Quản lý thuế 2019.

Cụ thể, hàng hóa không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ có thể bị coi là hàng lậu hoặc hàng không rõ nguồn gốc, dẫn đến tịch thu hàng hóa và xử phạt hành chính. Khi bán trên nền tảng thương mại điện tử như Shopee, hành vi này bị xem là kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, vi phạm Luật Thương mại 2005 về nguyên tắc hoạt động thương mại phải minh bạch, trung thực.

Theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi kinh doanh hàng hóa không có hóa đơn chứng từ có thể từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, kèm theo hình thức bổ sung như đình chỉ kinh doanh từ 1 đến 3 tháng. Ngoài ra, Shopee có thể khóa tài khoản người bán nếu phát hiện vi phạm quy định nội bộ về nguồn gốc hàng hóa, dẫn đến mất cơ hội kinh doanh lâu dài.

Điều kiện để nhập khẩu và bán hàng hóa từ Trung Quốc hợp pháp

Để hoạt động đúng luật, cá nhân hoặc doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện cơ bản theo Luật Thương mại 2005 và Luật Quản lý ngoại thương 2017. Trước hết, cần đăng ký kinh doanh hợp pháp dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể hoặc doanh nghiệp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh/thành phố. Hàng hóa nhập khẩu phải có giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) từ Trung Quốc, hóa đơn thương mại (invoice), vận đơn (bill of lading) và các chứng từ hải quan.

Đối với bán trên Shopee, người bán phải tuân thủ Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử (sửa đổi năm 2023), bao gồm đăng ký thông tin với Bộ Công Thương nếu doanh thu vượt ngưỡng quy định. Hàng hóa không thuộc danh mục cấm nhập khẩu hoặc hạn chế theo Phụ lục ban hành kèm Nghị định 69/2018/NĐ-CP. Việc chứng minh nguồn gốc hợp pháp giúp tránh rủi ro bị khiếu nại từ người tiêu dùng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010.

Quy trình nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc đúng luật

Bước 1: Đăng ký và chuẩn bị hồ sơ nhập khẩu

Trước khi nhập hàng, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh cần đăng ký mã số thuế và mã số xuất nhập khẩu tại Tổng cục Hải quan. Hồ sơ chuẩn bị bao gồm:

• Hợp đồng mua bán với nhà cung cấp Trung Quốc,
• Hóa đơn thương mại,
• Giấy chứng nhận xuất xứ C/O form E (nếu áp dụng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định ACFTA),
• Và danh mục hàng hóa chi tiết.

Việc này đảm bảo tuân thủ Luật Quản lý ngoại thương 2017, giúp giảm thuế nhập khẩu từ 0-10% tùy loại hàng. Nếu hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành (như thực phẩm, mỹ phẩm), cần thêm giấy phép từ Bộ Y tế hoặc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Bước 2: Thực hiện thủ tục hải quan và nộp thuế

Khi hàng đến cửa khẩu, khai báo hải quan điện tử qua hệ thống VNACCS theo Thông tư 38/2015/TT-BTC. Nộp đầy đủ thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT) và các loại phí liên quan, với mức thuế cơ bản từ 0% đến 150% tùy mã HS của hàng hóa. Sau thông quan, nhận chứng từ hải quan để làm cơ sở chứng minh nguồn gốc. Quy trình này mất khoảng 1-3 ngày nếu hồ sơ đầy đủ, tránh tình trạng hàng bị giữ lại do thiếu chứng từ theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

Bước 3: Bán hàng trên Shopee và lưu trữ chứng từ

Sau khi nhập khẩu hợp pháp, đăng sản phẩm trên Shopee với thông tin đầy đủ về nguồn gốc, xuất xứ và hóa đơn. Lưu trữ tất cả chứng từ ít nhất 5 năm theo Luật Kế toán 2015 để sẵn sàng cung cấp khi cơ quan chức năng kiểm tra. Nếu bán hàng hóa đặc thù, cần tem nhãn theo quy định tại Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa. Việc này giúp tránh phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP nếu bị phát hiện bán hàng không rõ nguồn gốc.

Việc tuân thủ các quy định trên không chỉ giúp tránh phạt hành chính mà còn bảo vệ uy tín kinh doanh, giảm rủi ro tranh chấp với người tiêu dùng và nền tảng Shopee. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.