Nhiệm vụ của bộ phận tuân thủ trong hệ thống kiểm soát nội bộ

Bộ phận tuân thủ đóng vai trò là "mắt mắt" và "màng lọc" pháp lý quan trọng trong hệ thống kiểm soát nội bộ của các tổ chức tín dụng. Hoạt động tuân thủ giúp ngăn ngừa các vi phạm quy định pháp luật, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tổn thất uy tín cho tổ chức tín dụng là hợp tác xã và tổ chức tài chính vi mô. Để hỗ trợ các đơn vị nắm rõ quy định và triển khai đúng chức năng, Công ty Luật ACC xin tư vấn chi tiết về nhiệm vụ của bộ phận tuân thủ qua bài viết dưới đây.

1. Cơ sở pháp lý về bộ phận tuân thủ trong hệ thống kiểm soát nội bộ

Địa vị pháp lý và các quy định hoạt động của bộ phận tuân thủ tại các tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô hiện nay được điều chỉnh trực tiếp bởi Thông tư 62/2025/TT-NHNN quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô.

Theo quy định tại Thông tư 62/2025/TT-NHNN, bộ phận tuân thủ thuộc tuyến bảo vệ thứ hai trong mô hình ba tuyến bảo vệ của hệ thống kiểm soát nội bộ. Bộ phận này vận hành độc lập với các bộ phận kinh doanh, vận hành nhằm bảo đảm tính khách quan trong việc nhận diện, đánh giá và cảnh báo các rủi ro tuân thủ.

Xây dựng bộ phận tuân thủ hoạt động đúng chức năng giúp tổ chức tín dụng duy trì kỷ cương quản trị, chủ động thích ứng với sự thay đổi của quy định pháp luật và tránh rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính từ Ngân hàng Nhà nước.

2. Nhiệm vụ trọng yếu của bộ phận tuân thủ

Căn cứ quy định của pháp luật và chuẩn mực quản trị nội bộ, bộ phận tuân thủ có các nhiệm vụ cốt lõi sau:

• Rà soát và cập nhật quy định pháp luật: /Đang theo dõi, cập nhật kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật, quy định của Ngân hàng Nhà nước và cơ quan có thẩm quyền để tham mưu cho Ban điều hành chỉnh sửa, bổ sung các quy chế nội bộ/
• Tư vấn và hỗ trợ tuân thủ: /Thực hiện tư vấn pháp lý, hướng dẫn các phòng/ban nghiệp vụ áp dụng đúng quy trình, quy định trong quá trình phát triển sản phẩm mới, cung cấp dịch vụ hoặc giao dịch với khách hàng/
• Giám sát và kiểm tra mức độ tuân thủ: /Định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra việc tuân thủ các quy định pháp luật và quy chế nội bộ tại tất cả các đơn vị, bộ phận trong toàn hệ thống/
• Nhận diện và cảnh báo rủi ro tuân thủ: /Phát hiện sớm các hành vi vi phạm, các điểm hở trong quy trình vận hành có nguy cơ dẫn đến vi phạm pháp luật để báo cáo và đề xuất giải pháp xử lý kịp thời/
• Đào tạo và nâng cao văn hóa tuân thủ: /Tổ chức tập huấn, tuyên truyền các quy định pháp luật mới và quy trình nội bộ nhằm nâng cao ý thức tuân thủ cho toàn thể cán bộ, nhân viên/

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn yêu cầu đối với hệ thống thông tin quản lý tại đây.

3. Trách nhiệm lập báo cáo và phối hợp trong hệ thống kiểm soát nội bộ

Để đảm bảo thông tin tuân thủ được truyền tải thông suốt đến cấp quản trị, bộ phận tuân thủ có các trách nhiệm cụ thể về báo cáo và phối hợp theo Điều 6 và Điều 9 Thông tư 62/2025/TT-NHNN:

• Lập báo cáo rủi ro tuân thủ định kỳ: /Xây dựng các báo cáo đánh giá thực trạng tuân thủ, danh mục các vi phạm phát sinh và tiến độ khắc phục để trình Tổng giám đốc (Giám đốc), Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát/
• Phối hợp với kiểm toán nội bộ: /Cung cấp thông tin, hồ sơ và kết quả giám sát tuân thủ cho bộ phận kiểm toán nội bộ để phục vụ công tác đánh giá chuyên sâu/
• Hỗ trợ lập báo cáo gửi Ngân hàng Nhà nước: /Tham gia tổng hợp, rà soát tính chính xác của các số liệu tuân thủ phục vụ việc lập báo cáo hằng năm về hệ thống kiểm soát nội bộ/

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn lập báo cáo về hệ thống kiểm soát nội bộ tại đây.

4. Những khó khăn thường gặp và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động

Trong thực tế tại các tổ chức tín dụng quy mô vừa và nhỏ, hoạt động của bộ phận tuân thủ thường gặp một số vướng mắc:

• Trùng lặp chức năng nhiệm vụ: /Ranh giới làm việc giữa bộ phận tuân thủ, bộ phận quản lý rủi ro và kiểm toán nội bộ chưa được phân định rõ ràng/
• Thiếu nhân sự chuyên trách: /Cán bộ làm công tác tuân thủ phải kiêm nhiệm nhiều công việc nghiệp vụ khác, làm giảm tính độc lập và khách quan/
• Chưa có công cụ hỗ trợ giám sát: /Việc kiểm tra tuân thủ còn thực hiện thủ công, chưa ứng dụng phần mềm để tự động cảnh báo sai sót/

Thực hiện đúng và đầy đủ các nhiệm vụ của bộ phận tuân thủ là giải pháp then chốt giúp tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô kiểm soát tốt rủi ro pháp lý và vận hành an toàn. Nếu quý khách hàng có thắc mắc hoặc cần tư vấn sâu hơn về cơ cấu tổ chức và quy chế hoạt động của bộ phận tuân thủ, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được hỗ trợ chuyên sâu.