Cho mình hỏi, nếu em đang bị nợ thẻ tín dụng mà mất việc, không trả đúng hạn thì có bị truy cứu hình sự không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hậu quả dân sự khi không trả nợ thẻ tín dụng đúng hạn

Việc mất việc và không thanh toán đúng hạn khoản nợ thẻ tín dụng chủ yếu dẫn đến các hậu quả dân sự, không phải hình sự ngay lập tức. Theo Thông tư 18/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, chủ thẻ có trách nhiệm thanh toán đầy đủ và đúng hạn các khoản tiền vay cùng lãi phát sinh từ việc sử dụng thẻ. Nếu vi phạm, bạn sẽ phải chịu các biện pháp sau:

• Phí phạt do quá hạn thanh toán, thường tính theo tỷ lệ phần trăm trên số tiền nợ (ví dụ: 4-6% mỗi tháng, tùy ngân hàng).
• Lãi suất tăng cao hơn mức thông thường, có thể lên đến 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước quy định.
• Lịch sử nợ xấu được ghi nhận trên hệ thống CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia), ảnh hưởng đến khả năng vay vốn hoặc sử dụng dịch vụ tài chính sau này trong ít nhất 5 năm.

Ngân hàng có quyền áp dụng các biện pháp thu hồi nợ như gửi thông báo nhắc nợ, khóa thẻ tín dụng, hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân để yêu cầu thanh toán. Theo Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là 3 năm kể từ ngày ngân hàng biết hoặc phải biết quyền lợi bị xâm phạm, nên họ có thể yêu cầu tòa án buộc bạn trả nợ gốc, lãi phạt và chi phí tố tụng.

Trách nhiệm hình sự khi không trả nợ thẻ tín dụng

Không trả nợ đúng hạn do mất việc không tự động dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự, trừ khi có dấu hiệu gian dối hoặc cố ý bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản. Theo các quy định của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi sử dụng thẻ tín dụng để vay nợ rồi bỏ trốn hoặc lừa đảo có thể bị coi là tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" (Điều 174) hoặc "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" nếu liên quan đến yếu tố hình sự khác.

• Mức xử phạt tùy thuộc vào số tiền chiếm đoạt: từ phạt cải tạo không giam giữ (đối với dưới 2 triệu đồng) đến phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm (đối với trên 500 triệu đồng hoặc có tình tiết tăng nặng như tái phạm).
• Để bị truy cứu, cơ quan điều tra phải chứng minh có yếu tố chủ đích gian dối, như sử dụng thẻ để mua sắm không cần thiết rồi biến mất, chứ không chỉ đơn thuần là khó khăn tài chính tạm thời. Trong trường hợp của bạn, nếu chỉ do mất việc và cố gắng liên hệ ngân hàng để cơ cấu lại nợ, sẽ không bị coi là hình sự mà chỉ xử lý dân sự.

Việc tuân thủ thanh toán đúng hạn giúp duy trì uy tín tín dụng, tránh nợ xấu và các chi phí phát sinh không đáng có, đồng thời bảo vệ quyền lợi cá nhân trước các biện pháp thu hồi nợ mạnh tay từ ngân hàng. Nếu gặp khó khăn, bạn nên chủ động liên hệ ngân hàng để đàm phán cơ cấu nợ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.