Nội dung quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ

Kiểm toán nội bộ đóng vai trò là tuyến phòng thủ thứ ba trong hệ thống kiểm soát nội bộ, thực hiện đánh giá độc lập, khách quan về tính hiệu lực và hiệu quả của hệ thống quản trị, quản lý rủi ro và kiểm soát tại các tổ chức tín dụng. Đối với các tổ chức tín dụng là hợp tác xã (như quỹ tín dụng nhân dân) và tổ chức tài chính vi mô, việc ban hành quy định nội bộ (hoặc Quy chế kiểm toán nội bộ) đầy đủ và chuẩn xác là nền tảng pháp lý bắt buộc để bộ phận kiểm toán vận hành hiệu quả. Công ty Luật ACC xin tư vấn chi tiết về các nội dung cần có trong quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ qua bài viết dưới đây.

1. Cơ sở pháp lý theo Thông tư 62/2025/TT-NHNN

Hiện nay, yêu cầu về việc ban hành cũng như các nội dung cốt lõi của quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ tại các tổ chức tín dụng hợp tác xã và tổ chức tài chính vi mô được áp dụng trực tiếp theo Thông tư 62/2025/TT-NHNN quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô.

Quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ phải được Ban kiểm soát hoặc cấp có thẩm quyền thông qua/ban hành theo đúng trình tự pháp luật, đảm bảo tính thể chế hóa cao nhất và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm soát do Ngân hàng Nhà nước đề ra.

2. Các nội dung bắt buộc trong quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ

Theo quy định tại Điều 51 Thông tư 62/2025/TT-NHNN quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ của quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô phải bao gồm các nội dung chính sau:

• Mục tiêu, phạm vi và nguyên tắc hoạt động: Xác định rõ mục đích của kiểm toán nội bộ; phạm vi kiểm toán bao trùm toàn bộ các hoạt động, quy trình, bộ phận; các nguyên tắc kiểm toán cốt lõi như độc lập, khách quan, bảo mật và cẩn trọng chuyên môn.
• Cơ cấu tổ chức, tiêu chuẩn và đạo đức nghề nghiệp: Quy định về vị trí của bộ phận kiểm toán nội bộ trong sơ đồ tổ chức; tiêu chuẩn tuyển dụng, bổ nhiệm kiểm toán viên; bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp bắt buộc đối với kiểm toán viên nội bộ.
• Quyền hạn và trách nhiệm của bộ phận kiểm toán: Quy định chi tiết quyền truy cập thông tin, hồ sơ, dữ liệu, mặt bằng làm việc; quyền tham dự các cuộc họp liên quan; nghĩa vụ bảo mật và trách nhiệm báo cáo trung thực kết quả kiểm toán.
• Quy trình và phương pháp kiểm toán: Hướng dẫn các bước lập kế hoạch kiểm toán hằng năm dựa trên mức độ rủi ro, quy trình thực hiện kiểm toán tại chỗ/giám sát từ xa, phương pháp lấy mẫu, lập hồ sơ kiểm toán và theo dõi kiến nghị sau kiểm toán.
• Cơ chế báo cáo và phối hợp công tác: Quy định quy trình, tần suất lập và gửi báo cáo kiểm toán cho Ban kiểm soát, Hội đồng quản trị/Hội đồng thành viên, Ban điều hành; cơ chế phối hợp tác nghiệp với các tuyến phòng thủ khác và kiểm toán độc lập.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn xây dựng chính sách và hạn mức quản lý rủi ro tại đây.

3. Vai trò của quy định nội bộ đối với lập báo cáo kiểm soát nội bộ

Việc xây dựng quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ bài bản mang lại nhiều giá trị thiết thực trong công tác quản trị và tuân thủ:

• Chuẩn hóa hoạt động đánh giá độc lập: Tạo hành lang pháp lý rõ ràng giúp kiểm toán viên thực hiện nhiệm vụ đúng chức năng, không bị cản trở hay can thiệp bất hợp pháp.
• Hỗ trợ công tác lập Báo cáo hệ thống kiểm soát nội bộ: Dữ liệu và kết quả kiểm toán được thực hiện theo đúng quy định nội bộ là căn cứ vững chắc để tổng hợp, trình Báo cáo về hệ thống kiểm soát nội bộ hằng năm gửi Ngân hàng Nhà nước.
• Phòng ngừa sai phạm vận hành: Đảm bảo các lỗ hổng quản lý, sai sót nghiệp vụ được phát hiện, cảnh báo kịp thời và khắc phục dứt điểm.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn lập báo cáo về hệ thống kiểm soát nội bộ tại đây.

4. Giải pháp hoàn thiện quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ

Để đảm bảo quy định nội bộ vừa tuân thủ đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước vừa sát với thực tiễn hoạt động của đơn vị, các tổ chức tín dụng cần chú trọng các giải pháp sau:

• Rà soát và cập nhật định kỳ: Thường xuyên kiểm tra, sửa đổi quy định nội bộ nhằm cập nhật kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành cũng như sự thay đổi về quy mô hoạt động.
• Cụ thể hóa quy trình kiểm toán dựa trên rủi ro: Thiết lập tiêu chí phân loại mức độ rủi ro đối với từng quy trình nghiệp vụ để tối ưu hóa nguồn lực kiểm toán.
• Tăng cường phổ biến và tập huấn: Tổ chức phổ biến rộng rãi quy định nội bộ đến toàn thể cán bộ, nhân viên để tạo sự đồng thuận và phối hợp hiệu quả trong quá trình kiểm toán.
• Tham vấn đơn vị tư vấn pháp lý chuyên sâu: Phối hợp với các chuyên gia luật để rà soát, dự thảo và thẩm định quy chế, bảo đảm tính hợp pháp và tính khả thi cao nhất.

Xây dựng và ban hành quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ hoàn chỉnh là bước đi quan trọng giúp các tổ chức tín dụng củng cố hệ thống kiểm soát nội bộ vững chắc. Một quy chế nội bộ rõ ràng sẽ bảo đảm cho hoạt động kiểm toán diễn ra hiệu quả, minh bạch và an toàn. Nếu quý khách hàng có thắc mắc hoặc cần hỗ trợ tư vấn soạn thảo quy định nội bộ về kiểm toán nội bộ, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được hỗ trợ chuyên sâu.