Nội dung thẩm tra quyết toán vốn đầu tư dự án

Thẩm tra quyết toán vốn đầu tư dự án là khâu kiểm soát tài chính chuyên sâu của cơ quan quản lý nhà nước nhằm đánh giá tính chính xác, hợp pháp và hợp lệ của toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình đầu tư xây dựng công trình. Đây là bước căn cơ để bảo vệ nguồn vốn ngân sách, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn công và xác định chính xác giá trị tài sản cố định bàn giao cho đơn vị thụ hưởng. Nhằm hỗ trợ các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các bên liên quan thực hiện quy trình này một cách chuẩn xác, Công ty Luật ACC tổng hợp và phân tích toàn diện các nội dung thẩm tra quyết toán vốn đầu tư theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Khái quát khung pháp lý và vai trò của hoạt động thẩm tra quyết toán theo Nghị định 193/2026/NĐ-CP

Căn cứ theo quy định tại Nghị định 193/2026/NĐ-CP, thẩm tra quyết toán là công tác rà soát bắt buộc do cơ quan chủ trì thẩm tra (hoặc cơ quan tài chính cấp có thẩm quyền) thực hiện trước khi trình người có thẩm quyền ra quyết định phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành. Thông qua quy trình này, cơ quan thẩm tra tiến hành đối soát độc lập toàn bộ hồ sơ pháp lý, các điều khoản hợp đồng kinh tế và chứng từ kế toán thực tế phát sinh trong suốt vòng đời dự án.

Việc nắm vững các tiêu chí và nội dung nghiệp vụ trong quá trình thẩm tra sẽ giúp chủ đầu tư chủ động rà soát, loại bỏ các chi phí không phù hợp ngay từ khâu lập hồ sơ quyết toán. Điều này không chỉ giảm thiểu rủi ro pháp lý, tránh thất thoát ngân sách nhà nước mà còn rút ngắn tối đa thời gian đàm phán, đối thoại và hoàn tất thủ tục phê duyệt quyết toán vốn đầu tư công.

2. Rà soát tính hợp pháp của hồ sơ pháp lý và quy trình chấp hành thủ tục đầu tư

Theo quy định tại Điều 12 Nghị định 193/2026/NĐ-CP Cơ quan thẩm tra tiến hành kiểm tra tính tuân thủ pháp luật chuyên ngành xuyên suốt các giai đoạn triển khai dự án:

• Đối soát quyết định phê duyệt dự án và các bản điều chỉnh: Kiểm tra tính chính xác của Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư, Quyết định phê duyệt dự án, Thiết kế bản vẽ thi công và Dự toán công trình qua các thời kỳ.
• Thẩm tra hồ sơ lựa chọn nhà thầu và hợp đồng kinh tế: Rà soát tính hợp pháp của hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu, hình thức hợp đồng (trọn gói, theo đơn giá cố định, theo đơn giá điều chỉnh) và các phụ lục hợp đồng phát sinh.
• Kiểm tra công tác đền bù và giải phóng mặt bằng: Đánh giá tính pháp lý của phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư đã được phê duyệt và việc chấp hành các quyết định thu hồi đất.
• Thẩm tra thủ tục nghiệm thu và nghiệm thu chuyên ngành: Rà soát biên bản nghiệm thu hoàn thành công trình, hồ sơ hoàn công, văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy và đánh giá tác động môi trường.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn thời gian lập hồ sơ, thẩm tra và phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án tại đây.

3. Thẩm tra chi tiết từng khoản mục chi phí cấu thành tổng mức đầu tư

Cơ quan thẩm tra thực hiện bóc tách, đối soát chi tiết từng thành phần chi phí đề nghị quyết toán để loại bỏ các khoản chi không hợp lệ:

• Thẩm tra chi phí xây dựng và lắp đặt: Rà soát khối lượng thi công thực tế so với bản vẽ hoàn công; kiểm tra việc áp dụng đơn giá, định mức kinh tế – kỹ thuật, chính sách thuế GTGT và các hệ số điều chỉnh giá tại thời điểm thi công.
• Thẩm tra chi phí thiết bị: Kiểm tra số lượng, chủng loại, xuất xứ (CO/CQ) máy móc thiết bị; kiểm tra giá trị mua sắm, chi phí vận chuyển, bảo quản, lắp đặt và kiểm định hiệu chuẩn thiết bị.
• Thẩm tra chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: Đối soát danh sách chi trả tiền đền bù thực tế cho các hộ dân/tổ chức với phương án được duyệt và chứng từ nộp/rút tiền qua ngân hàng/Kho bạc.
• Thẩm tra chi phí tư vấn, quản lý dự án và chi phí khác: Rà soát việc trích lập và sử dụng chi phí quản lý dự án; kiểm tra đơn giá, tỷ lệ phần trăm quyết toán các hợp đồng tư vấn (lập dự án, thiết kế, giám sát) và các khoản chi phí lãi vay, bảo hiểm công trình.

>>> Xem thêm bài viết: Tư vấn xử lý công nợ, vật tư, vật liệu và thiết bị tồn đọng khi quyết toán vốn đầu tư dự án tại đây.

4. Kiểm tra nguồn vốn đầu tư, công nợ tồn đọng và giá trị tài sản bàn giao

Nội dung thẩm tra tài chính nhằm xác định chính xác nghĩa vụ công nợ và giá trị tài sản hình thành sau đầu tư:

• Thẩm tra nguồn vốn đã cấp và thanh toán: Đối soát số liệu cấp phát, thanh toán, giải ngân vốn đầu tư thực tế giữa chủ đầu tư với Kho bạc Nhà nước hoặc cơ quan cấp phát vốn.
• Rà soát và xử lý các khoản công nợ: Xác định rõ các khoản nợ phải trả cho nhà thầu, nợ phải thu, các khoản thanh toán thừa/thiếu và tình hình xử lý tài sản, vật tư, thiết bị tồn đọng sau khi dự án hoàn thành.
• Kiểm tra việc thu hồi vốn tạm ứng: Rà soát số dư tạm ứng còn tồn đọng theo từng hợp đồng, kiểm tra tiến độ thu hồi và trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quản lý tiền tạm ứng.
• Phân bổ chi phí và xác định giá trị tài sản bàn giao: Đánh giá tính chính xác của bảng phân bổ chi phí đầu tư cho từng tài sản cố định, tài sản lưu động bàn giao cho đơn vị quản lý, sử dụng công trình.

Nhằm hỗ trợ các chủ đầu tư, ban quản lý dự án chuẩn bị hồ sơ bài bản, rà soát tính hợp pháp của các khoản chi phí và giải trình hiệu quả trong quá trình thẩm tra, Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý quyết toán vốn đầu tư trọn gói. Với đội ngũ chuyên gia và luật sư am hiểu sâu sắc quy định pháp luật về quản lý vốn công, chúng tôi cam kết bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của khách hàng, xử lý dứt điểm các vướng mắc và bảo đảm an toàn pháp lý tuyệt đối cho dự án. Hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để nhận tư vấn chuyên sâu.