Các anh em hiểu luật xin giúp em: Chả là ngày trước em có trót dại tin người quá, nghe bà chị bạn bảo làm đổi tiền, từ tiền Việt Nam đồng sang nhân dân tệ bằng hình thức tiền mặt hoặc chuyển khoản, cứ 100 triệu đồng sẽ được ăn chênh lệch 1 triệu đồng. Em có nghe và làm theo, tổng số tiền em nhận đổi là 2 tỷ 3, và em được nhận tiền chênh lệch là 23 triệu đồng Việt Nam. Về sau, em được cơ quan cảnh sát điều tra công an Đà Nẵng triệu tập làm việc, nói đó toàn là tiền lừa đảo, em có khai tường tận sự việc, và em không biết người chuyển tiền cho em là ai, em chỉ nhận thông tin có tiền chuyển về tài khoản từ chị bạn em. Tiền chênh lệch em được nhận cũng là do chị bạn em đưa cho em, còn tiền em nhận về tài khoản, em rút ra và đưa lại toàn bộ cho chị ấy đổi sang tiền Trung trả khách. Công an đã bắt chị ấy, vụ án điều tra đã kết thúc và đã gửi hồ sơ cho tòa án chờ ngày xét xử. Giờ có một anh tự xưng là điều tra viên vụ án đó, gọi điện cho em, yêu cầu em nộp lại 23 triệu đồng đó, em hiện giờ đang con nhỏ, mà nhà em ở Bắc Ninh, anh ấy bảo em vào Đà Nẵng nộp tiền, em nói em không vào được vì con nhỏ. Em muốn hỏi các anh chị luật sư, tiền đó là tiền bà kia cho em, trả em tiền công, em có trách nhiệm giao nộp không? Và nếu phải giao nộp thì nộp như thế nào? Chuyện gọi điện yêu cầu nộp lại để khắc phục cho bị hại như vậy, em thấy không đúng lắm.

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Hành vi sử dụng thủ đoạn gian dối để đổi tiền, dẫn đến việc chiếm đoạt 23 triệu đồng tiền công của người khác, được quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Theo đó, nếu giá trị tài sản chiếm đoạt từ 2.000.000 đồng trở lên, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, số lượng nạn nhân và hậu quả.

Trong trường hợp này, số tiền 23 triệu đồng vượt ngưỡng cơ bản, nên có thể bị áp dụng khung hình phạt cơ bản từ 6 tháng đến 3 năm tù, hoặc nặng hơn nếu có tình tiết tăng nặng như lợi dụng chức vụ hoặc lặp lại hành vi.

Việc nộp lại số tiền bị chiếm đoạt

Việc nộp lại 23 triệu đồng có thể được xem xét như một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, nếu người vi phạm tự nguyện bồi thường toàn bộ thiệt hại trước khi vụ án được khởi tố hoặc trong quá trình điều tra.

Việc tự nguyện bồi thường có thể được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015, nhưng không làm chấm dứt trách nhiệm hình sự vì tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản không phải là tội khởi tố theo yêu cầu của bị hại theo Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Tuy nhiên, nếu hành vi đã cấu thành tội phạm, việc nộp lại chỉ giúp giảm án chứ không loại trừ hoàn toàn trách nhiệm.

Quy trình tố tụng liên quan đến việc nộp lại tiền

Bước 1: Báo cáo cơ quan chức năng

Nạn nhân cần đến Công an cấp xã/phường hoặc cấp huyện để trình báo hành vi lừa đảo, cung cấp chứng cứ như biên nhận giao dịch, tin nhắn, hoặc nhân chứng. Cơ quan công an sẽ tiếp nhận và xác minh thông tin theo Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận tố giác.

Bước 2: Điều tra và xác định thiệt hại

Cơ quan điều tra sẽ thu thập chứng cứ, xác định số tiền 23 triệu đồng là tài sản bị chiếm đoạt. Việc khắc phục hậu quả thông qua bồi thường thiệt hại được ghi nhận trong quá trình điều tra và là căn cứ để xem xét giảm nhẹ hình phạt. Cơ quan điều tra có thể áp dụng biện pháp kê biên tài sản hoặc phong tỏa tài khoản để đảm bảo thi hành án nếu có căn cứ theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Bước 3: Xử lý vụ việc và bồi thường

Nếu hòa giải thành công, vụ án có thể được đình chỉ; ngược lại, Viện kiểm sát sẽ truy tố theo Bộ luật Hình sự. Nạn nhân có thể yêu cầu bồi thường dân sự song song theo Điều 590 Bộ luật Dân sự năm 2015, với mức bồi thường chính xác 23.000.000 đồng cộng lãi suất theo quy định. Tòa án sẽ quyết định cuối cùng trong phiên xét xử.

Lưu ý về hồ sơ cần chuẩn bị

• Bản sao giấy tờ tùy thân (CMND/CCCD) của nạn nhân và người vi phạm (nếu biết).
• Chứng cứ giao dịch: biên nhận, ảnh chụp, lịch sử chuyển khoản ngân hàng liên quan đến 23 triệu đồng.
• Đơn tố giác tội phạm theo mẫu của cơ quan công an.
• Giấy xác nhận thiệt hại từ ngân hàng hoặc đơn vị liên quan nếu có.

Việc tuân thủ quy trình tố tụng giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, giảm thiểu rủi ro pháp lý và có thể thu hồi toàn bộ tài sản bị mất. Đồng thời, hành động kịp thời ngăn chặn hành vi lừa đảo lan rộng, góp phần bảo vệ trật ngũ xã hội. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.