Tôi đầu tư vào mô hình hộ kinh doanh nuôi yến, doanh thu hàng năm khá lớn nhưng chi phí đầu tư ban đầu cũng rất cao, tôi nghe nói là các sản phẩm nông nghiệp sơ chế thì được miễn thuế giá trị gia tăng, vậy tổ yến sau khi hái xuống chỉ mới làm sạch lông thì có thuộc diện miễn thuế này không hay vẫn phải chịu mức thuế suất như các loại thực phẩm thông thường khác?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Phân loại sản phẩm tổ yến theo quy định thuế GTGT

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024  sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường là đối tượng không chịu thuế GTGT ở khâu tự sản xuất, đánh bắt bán ra.

Hoạt động nuôi yến tại hộ gia đình được xác định là hình thức chăn nuôi. Khi Anh/Chị thu hoạch tổ yến và chỉ thực hiện các công đoạn sơ chế thông thường (như làm sạch lông, loại bỏ tạp chất bằng phương pháp thủ công, sấy khô) mà không làm thay đổi bản chất tự nhiên của tổ yến, sản phẩm này thuộc diện không chịu thuế GTGT. Điều này giúp hộ kinh doanh giảm bớt gánh nặng tài chính khi không phải cộng thêm thuế đầu ra vào giá bán.

Điều kiện và chứng từ để áp dụng chính sách miễn thuế

Để được hưởng chính sách không chịu thuế GTGT đối với tổ yến sơ chế, hộ kinh doanh cần tuân thủ các yêu cầu về kê khai và chứng từ sau:

• Hóa đơn, chứng từ: Phải sử dụng hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Trên hóa đơn, tại dòng thuế suất và tiền thuế GTGT phải gạch chéo hoặc ghi rõ là đối tượng không chịu thuế.
• Kê khai thuế: Sản lượng và doanh thu từ tổ yến sơ chế phải được ghi nhận vào chỉ tiêu hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế trên tờ khai thuế GTGT dành cho hộ kinh doanh (Mẫu 01/CNV-TNCN theo Thông tư 40/2021/TT-BTC).
• Đầu vào: Căn cứ Điều 14 Thông tư 219/2013/TT-BTC, thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa không chịu thuế GTGT (như máy móc nuôi yến, vật tư nhà yến) sẽ không được khấu trừ mà tính vào chi phí sản xuất.

Quy trình 3 bước hoàn thiện hồ sơ thuế cho hộ nuôi yến năm 2026

Nhằm đảm bảo tính hợp pháp và tránh việc bị cơ quan thuế ấn định lại mức thuế suất 10% (đối với hàng chế biến), Anh/Chị cần thực hiện quy trình sau:

Bước 1: Thiết lập danh mục sản phẩm và quy trình sơ chế tiêu chuẩn Anh/Chị cần lập bảng mô tả quy trình làm sạch tổ yến, khẳng định không sử dụng hóa chất hoặc các công đoạn làm biến đổi cấu trúc sản phẩm. Đoạn văn giải thích 3-5 dòng này hướng dẫn Anh/Chị lưu trữ hình ảnh và video về quá trình nhân công nhặt lông yến thủ công để làm bằng chứng giải trình với đoàn kiểm tra thuế khi cần thiết. Căn cứ theo Thông tư 219/2013/TT-BTC, việc chứng minh sản phẩm chỉ dừng lại ở mức "sơ chế thông thường" là mấu chốt để áp dụng mức thuế 0%. Những hồ sơ này giúp định danh rõ ràng mặt hàng kinh doanh của hộ gia đình là sản phẩm nông nghiệp nguyên bản, tách biệt hoàn toàn với các dòng yến chưng hay yến tinh chế có pha trộn nguyên liệu khác.

Bước 2: Phát hành hóa đơn điện tử đúng quy định cho sản phẩm không chịu thuế Khi bán hàng cho các đại lý hoặc người tiêu dùng, Anh/Chị thực hiện xuất hóa đơn điện tử và chọn đúng mã loại hình hàng hóa không chịu thuế GTGT. Đoạn văn giải thích 3-5 dòng này lưu ý Anh/Chị cần kiểm tra kỹ thông tin trên hệ thống hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế để đảm bảo không có dòng thuế suất 5% hay 10% xuất hiện trên hóa đơn tổ yến thô/sơ chế. Việc phát hành hóa đơn chuẩn xác ngay từ đầu giúp khách hàng của Anh/Chị (đặc biệt là các doanh nghiệp) dễ dàng hạch toán đầu vào và tránh việc bị cơ quan thuế bác bỏ chi phí do sai lệch thuế suất. Đây là bước quan trọng để hộ kinh doanh duy trì sự minh bạch tài chính và bảo vệ doanh thu trước các đợt hậu kiểm trong năm 2026.

Bước 3: Kê khai quyết toán thuế hộ kinh doanh định kỳ hàng quý Anh/Chị tổng hợp doanh thu bán yến sơ chế trong quý để kê khai vào tờ khai thuế điện tử dành cho hộ kinh doanh qua ứng dụng eTax Mobile. Đoạn văn giải thích 3-5 dòng này hướng dẫn Anh/Chị tách bạch doanh thu từ yến sơ chế (không chịu thuế GTGT) và các dịch vụ khác như bán thiết bị nhà yến (chịu thuế 10%) nếu có kinh doanh thêm. Theo quy định của Thông tư 40/2021/TT-BTC, việc kê khai đúng loại hình thu nhập giúp Anh/Chị chỉ phải nộp thuế TNCN (thường là 0,5% đối với bán buôn, bán lẻ hàng hóa) mà không phải gánh thêm phần thuế GTGT. Hoàn tất việc kê khai và nộp thuế TNCN đúng hạn giúp hộ kinh doanh tránh được các rủi ro bị truy thu thuế và xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Việc tuân thủ đúng quy định giúp hộ kinh doanh tránh rủi ro truy thu thuế, phạt chậm nộp (0,03%/ngày) và tối ưu hóa chi phí đầu tư ban đầu cao. Đồng thời, điều này hỗ trợ mô hình kinh doanh bền vững, tăng lợi nhuận từ doanh thu lớn. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.