Em muốn hỏi nếu ông bà chia đất bằng lời nói từ rất lâu, mỗi người con đã sử dụng ổn định phần của mình hơn 20 năm, giờ một người đòi chia lại theo sổ gốc thì có hợp lý không ạ?
Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.
Hiệu lực pháp lý của việc chia đất bằng lời nói
Việc ông bà chia đất cho các con bằng lời nói từ lâu có thể được coi là hợp đồng tặng cho tài sản hoặc phân chia di sản thừa kế miệng, theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015. Hợp đồng miệng có hiệu lực nếu không vi phạm quy định bắt buộc về hình thức, đặc biệt khi các bên đã thực hiện và không có tranh chấp ngay từ đầu.
Trong trường hợp này, việc mỗi người con sử dụng ổn định phần đất của mình hơn 20 năm cho thấy sự chấp nhận ngầm và thực tế của thỏa thuận, giúp củng cố hiệu lực pháp lý. Tuy nhiên, đối với quyền sử dụng đất, Luật Đất đai 2024 yêu cầu hình thức văn bản có công chứng hoặc chứng thực để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), nên thỏa thuận miệng chỉ có giá trị nội bộ gia đình nếu chưa được công nhận chính thức.
Quyền sử dụng ổn định lâu dài và thời hiệu chiếm hữu
Việc sử dụng đất ổn định, công khai, liên tục hơn 20 năm bởi mỗi người con có thể được pháp luật bảo vệ thông qua quy định về thời hiệu chiếm hữu tại Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể, nếu sử dụng độc lập và không bị tranh chấp trong thời gian 30 năm, người sử dụng có quyền yêu cầu Tòa án công nhận quyền sở hữu (đối với tài sản không phải đất đai) hoặc quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024.
Với thời gian hơn 20 năm, các bên đã sử dụng có lợi thế lớn để bảo vệ phần đất hiện tại, vì Luật Đất đai 2024 công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định từ trước ngày 1/7/2014 mà không có giấy tờ, miễn là không vi phạm pháp luật. Nghị định 102/2024/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết về việc cấp Giấy chứng nhận cho trường hợp sử dụng đất ổn định lâu dài, giúp chuyển hóa quyền sử dụng thực tế thành quyền pháp lý chính thức.
Tính hợp lý của việc đòi chia lại theo sổ gốc
Yêu cầu chia lại đất theo sổ gốc từ một người con không hoàn toàn hợp lý nếu các bên khác đã sử dụng ổn định hơn 20 năm, vì pháp luật ưu tiên bảo vệ quyền sử dụng thực tế lâu dài để tránh xáo trộn ổn định xã hội (Luật Đất đai 2024). Sổ gốc chỉ là cơ sở ban đầu, nhưng không thể dùng để đảo ngược tình trạng sử dụng ổn định nếu không có bằng chứng về tranh chấp ngay từ thời điểm chia hoặc vi phạm pháp luật (như chiếm dụng trái phép).
Theo Bộ luật Dân sự 2015, tranh chấp về tài sản chỉ được giải quyết dựa trên thỏa thuận hoặc phán quyết Tòa án, và Tòa án sẽ xem xét yếu tố thời gian sử dụng để đảm bảo công bằng. Nếu người đòi chia lại chứng minh được thiệt hại hoặc thỏa thuận ban đầu bị vi phạm, họ có thể khởi kiện, nhưng khả năng thành công thấp do thời hiệu tranh chấp dân sự là 3 năm (Bộ luật Dân sự 2015), và hơn 20 năm sử dụng ổn định có thể coi là hết thời hiệu.
Hướng dẫn thủ tục công nhận quyền sử dụng đất
Để bảo vệ quyền lợi, các bên sử dụng ổn định nên chủ động làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024 và Nghị định 102/2024/NĐ-CP. Quy trình này không bắt buộc dạng bước nếu không có tranh chấp, nhưng nếu có yêu cầu chia lại, cần thực hiện như sau:
Bước 1: Thu thập hồ sơ chứng minh sử dụng ổn định
Hồ sơ bao gồm:
- Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận (theo mẫu tại Phụ lục Nghị định 102/2024/NĐ-CP).
- Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế hoặc tặng cho (nếu có, như giấy khai sinh, sổ hộ khẩu).
- Xác nhận của UBND xã/phường về tình trạng sử dụng đất ổn định hơn 20 năm, không tranh chấp.
- Bản đồ vị trí đất và biên bản họp gia đình xác nhận thỏa thuận chia (nếu có).
Việc chuẩn bị hồ sơ này giúp chứng minh quyền sử dụng thực tế, mất khoảng 1-2 tháng tùy địa phương.
Bước 2: Nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai
Nộp tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp tỉnh kèm phí đo đạc (khoảng 500.000 đồng đến 5.000.000 đồng tùy diện tích). Cơ quan sẽ kiểm tra thực địa trong 30 ngày theo Luật Đất đai 2024. Nếu có tranh chấp từ người khác, hồ sơ sẽ bị tạm dừng để giải quyết tại Tòa án hoặc hòa giải.
Bước 3: Nhận kết quả và công nhận quyền
Sau khi thẩm định (tối đa 30 ngày), cơ quan cấp Giấy chứng nhận nếu đủ điều kiện. Nếu bị từ chối do tranh chấp, các bên có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Toàn bộ quy trình thường kéo dài 3-6 tháng, giúp chính thức hóa quyền sử dụng và ngăn chặn yêu cầu chia lại vô lý.
Tuân thủ các quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi lâu dài, tránh tranh chấp kéo dài và đảm bảo ổn định sử dụng đất cho các thế hệ sau. Việc công nhận quyền sử dụng đất kịp thời sẽ giảm thiểu rủi ro pháp lý và thúc đẩy hòa khí gia đình.
Giới thiệu về dịch vụ Tư vấn Luật Đất đai tại Công ty Luật ACC
ACC cung cấp dịch vụ tư vấn luật đất đai toàn diện, từ các thủ tục hành chính cơ bản đến xử lý tranh chấp phức tạp, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho cá nhân và doanh nghiệp.
Giải pháp pháp lý đất đai toàn diện:
– Tư vấn pháp lý chuyên sâu: Hướng dẫn chi tiết các quy định về quyền sử dụng đất, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, cấp sổ đỏ… giúp khách hàng thực hiện đúng luật và hạn chế rủi ro.
– Soạn thảo & kiểm tra hồ sơ: Hỗ trợ chuẩn bị hợp đồng, giấy tờ pháp lý liên quan đến đất đai chặt chẽ, đảm bảo tính pháp lý và tránh tranh chấp phát sinh.
– Đại diện làm việc với cơ quan Nhà nước: Thay mặt khách hàng xử lý thủ tục hành chính, giải quyết vướng mắc về cấp giấy chứng nhận, sang tên, tách thửa…
– Giải quyết tranh chấp đất đai: Tư vấn chiến lược, thu thập chứng cứ và đại diện tham gia đàm phán hoặc tố tụng nhằm bảo vệ quyền lợi tối đa.
– Tối ưu phương án pháp lý: Đưa ra giải pháp phù hợp giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo hiệu quả lâu dài trong sử dụng đất.
💎 Tại sao chọn Luật ACC?
– Am hiểu thực tiễn pháp lý địa phương, xử lý hồ sơ nhanh và chính xác.
– Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, theo sát từng vụ việc.
– Chi phí rõ ràng, tối ưu theo từng nhu cầu cụ thể.
Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.
Để lại một bình luận