Phạm nhân trích xuất để xét xử về tội khác

Trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự, việc triệu tập hay điều chuyển người đang chấp hành án phạt tù để phục vụ công tác điều tra, truy tố hoặc xét xử về một hành vi phạm tội khác (tội mới phát sinh hoặc chưa được xét xử) là một thủ tục tố tụng đặc biệt quan trọng. Để tháo gỡ các vướng mắc thực tiễn, nâng cao tính chặt chẽ và bảo đảm quyền con người, các cơ quan chức năng đã ban hành Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC Quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử. Bài viết dưới đây do Công ty Luật ACC tổng hợp sẽ phân tích chi tiết các quy định cốt lõi xoay quanh chủ đề này.

1. Quy định chung về việc trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử

Căn cứ theo Thông tư liên tịch 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC Quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử, trích xuất là việc cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng quyết định đưa phạm nhân ra khỏi cơ sở giam giữ trong một thời hạn nhất định để phục vụ các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử.

Đối với trường hợp phạm nhân đang chấp hành án phạt tù nhưng lại bị phát hiện hoặc có hành vi phạm tội khác (tội mới), việc trích xuất đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ giữa cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án) và cơ sở giam giữ (Trại giam, Trại tạm giam, Cơ quan thi hành án hình sự). Mục tiêu cốt lõi của quy định mới này là đảm bảo không bỏ lọt tội phạm, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn, thủ tục pháp lý và đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối trong suốt quá trình di lý, giam giữ tạm thời phục vụ tố tụng.

2. Điều kiện, thẩm quyền và thủ tục pháp lý khi trích xuất phạm nhân

Việc thực hiện trích xuất phạm nhân để xét xử hoặc điều tra về tội khác không thể tiến hành tùy tiện mà phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện và trình tự thủ tục do pháp luật quy định:

• Về thẩm quyền: Chỉ những cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền (Cơ quan điều tra các cấp, Viện kiểm sát, Tòa án đang thụ lý vụ án) mới có quyền ra lệnh hoặc yêu cầu trích xuất phạm nhân.
• Về căn cứ pháp lý: Phải có Quyết định khởi tố bị can, Lệnh trích xuất hoặc văn bản yêu cầu hợp pháp theo đúng mẫu biểu do liên ngành trung ương ban hành.
• Về thời hạn trích xuất: Thời hạn trích xuất phải tuân theo thời hạn tố tụng của từng giai đoạn (điều tra, truy tố, xét xử) được quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự. Hết thời hạn, cơ quan thụ lý vụ án phải bàn giao lại phạm nhân cho cơ sở giam giữ để tiếp tục chấp hành án phạt tù.

>>> Xem thêm tại đây: Hướng dẫn xử lý khi hết thời hạn trích xuất phạm nhân

3. Trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình trích xuất

Một trong những điểm trọng tâm của Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC Quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử là quy định rõ ràng trách nhiệm của từng cơ quan liên quan:

• Cơ quan ra lệnh trích xuất: Có trách nhiệm gửi kịp thời quyết định, lệnh trích xuất cho cơ sở giam giữ nơi đang quản lý phạm nhân, Viện kiểm sát cùng cấp và cơ quan nhận bàn giao (nếu có). Chịu trách nhiệm về căn cứ pháp lý của việc trích xuất.
• Cơ sở giam giữ (Trại giam, Trại tạm giam): Khi nhận được lệnh trích xuất hợp lệ, có trách nhiệm bàn giao phạm nhân đúng đối tượng, đúng thời gian. Đồng thời, phối hợp lập biên bản giao nhận chặt chẽ tình trạng sức khỏe, tư trang và các giấy tờ liên quan của phạm nhân.
• Cơ quan nhận áp giải và quản lý trong thời gian trích xuất: Phải đảm bảo tuyệt đối an toàn, phòng ngừa các hành vi trốn, tự sát, phá hoại tài sản hoặc phạm tội mới trong quá trình áp giải và giam giữ tại buồng tạm giam độc lập.

>>> Xem thêm tại đây: Quy định về trích xuất phạm nhân nữ có con dưới 36 tháng tuổi

4. Quyền lợi và chế độ đối với phạm nhân trong thời gian trích xuất

Khi phạm nhân được trích xuất để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử về tội khác, các quyền lợi chính đáng của họ vẫn được pháp luật bảo vệ:

• Được đảm bảo các chế độ ăn, mặc, ở, chăm sóc y tế theo quy định áp dụng đối với người bị tạm giam trong thời gian lưu trú tại cơ sở giam giữ tạm thời.
• Thời gian trích xuất phục vụ điều tra, truy tố, xét xử không làm ảnh hưởng đến tính chất pháp lý của bản án đang chấp hành, trừ trường hợp tổng hợp hình phạt theo quy định của Bộ luật Hình sự khi có bản án mới.
• Các cơ quan có thẩm quyền phải đảm bảo quyền bào chữa, quyền tiếp xúc với luật sư hoặc người đại diện hợp pháp của phạm nhân theo đúng quy định tố tụng hình sự.

Việc áp dụng đồng bộ và thống nhất Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC Quy định về phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc, giúp các cơ quan bảo vệ pháp luật xử lý nhanh chóng, minh bạch các vụ án phát sinh. Nếu bạn đọc cần được tư vấn chi tiết hơn về các thủ tục pháp lý hình sự, quy trình trích xuất hay các vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm.