Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 175/2026/NĐ-CP

Trong bối cảnh nền kinh tế đang hướng tới phát triển bền vững và đảm bảo an sinh xã hội, tài chính vi mô đóng vai trò là chiếc cầu nối quan trọng giúp người yếu thế và các cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Ngày 15/05/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 175/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức phi chính phủ (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026).

Đồng hành cùng cộng đồng và các tổ chức trong việc cập nhật, thực thi pháp luật, Công ty Luật ACC – đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật – xin chia sẻ bài viết phân tích chi tiết về phạm vi điều chỉnh của Nghị định 175/2026/NĐ-CP cùng những quy định then chốt mà các bên liên quan cần nắm rõ.

1. Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 175/2026/NĐ-CP

Nghị định 175/2026/NĐ-CP căn cứ pháp lý: Điều 1, Điều 3 và Điều 8 Nghị định 175/2026/NĐ-CP.

Quy định về tổ chức và hoạt động: Hướng dẫn toàn diện về cơ cấu quản lý, vận hành, thay đổi và chấm dứt các chương trình, dự án tài chính vi mô (TCVM) của các tổ chức chính trị – xã hội và tổ chức phi chính phủ.

Đối tượng chuyển tiếp cụ thể: Chỉ áp dụng đối với các chương trình, dự án đã hoạt động trước ngày 01/07/2024 và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký theo Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg.

Nghiệp vụ tài chính vi mô cốt lõi:

• Cho vay bằng Đồng Việt Nam (VND) cho khách hàng TCVM.
• Nhận tiền gửi dưới hình thức tiền gửi bắt buộc.

Bản chất pháp lý:

• Phục vụ mục tiêu xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ phát triển và không vì mục tiêu lợi nhuận.
• Địa bàn hoạt động cụ thể đến cấp xã.
• Khẳng định đây không phải là hoạt động ngân hàng.

2. Đối tượng áp dụng theo quy định tại Nghị định 175/2026/NĐ-CP

Để xác định một chương trình hoặc giao dịch có thuộc phạm vi của Nghị định hay không, cần xem xét hai nhóm đối tượng chính: bên thực hiện và bên thụ hưởng (khách hàng).

2.1. Các tổ chức thực hiện chương trình, dự án

Nghị định áp dụng đối với:

• Tổ chức chính trị – xã hội: Các tổ chức đoàn thể (như Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân,…) có triển khai dự án tài chính vi mô.
• Tổ chức phi chính phủ: Bao gồm cả tổ chức phi chính phủ Việt Nam và tổ chức phi chính phủ nước ngoài được phép hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.

2.2. Khách hàng tài chính vi mô (Đối tượng thụ hưởng)

Khách hàng thuộc phạm vi phục vụ của các chương trình, dự án này bao gồm:

• Hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình.
• Cá nhân thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình.
• Người lao động có thu nhập thấp (xác định theo chuẩn nghèo đa chiều của Chính phủ hoặc quy định riêng của UBND cấp tỉnh).
• Doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật hiện hành.

Bảng tổng hợp đối tượng và phạm vi hoạt động

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục sửa đổi Giấy chứng nhận đăng ký chương trình, dự án tài chính vi mô

3. Điều kiện hoạt động và ví dụ minh họa áp dụng

3.1. Điều kiện về nhân sự quản lý và địa bàn

Nghị định 175/2026/NĐ-CP siết chặt hơn các điều kiện hoạt động nhằm đảm bảo an toàn cho nguồn vốn và quyền lợi người dân:

• Địa bàn: Chỉ được thực hiện trên địa bàn hoạt động của tổ chức và được phân cấp đến đơn vị hành chính cấp xã.
• Tiêu chuẩn người quản lý: Người quản lý, điều hành chương trình/dự án phải có trình độ từ Đại học trở lên thuộc các chuyên ngành Kinh tế, Ngân hàng, Tài chính, Kế toán, Quản trị kinh doanh; hoặc có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực ngân hàng hay tài chính vi mô.

3.2. Ví dụ minh họa bằng số liệu cụ thể

Để dễ hình dung cách triển khai một gói vay tài chính vi mô theo quy định mới, hãy cùng xem xét ví dụ cụ thể sau:

Bối cảnh ví dụ:

Hộ gia đình bà Nguyễn Thị A tại xã X thuộc đối tượng hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại địa phương. Bà A đăng ký tham gia chương trình tài chính vi mô do Hội Liên hiệp Phụ nữ phối hợp triển khai.

Các bước và số liệu tính toán:

• Duyệt hạn mức cho vay: Dự án phê duyệt cho bà A vay số vốn là 30.000.000 Đồng (Ba mươi triệu đồng) để mua con giống phát triển chăn nuôi, thời hạn vay là 12 tháng.
• Trích lập tiền gửi bắt buộc: Theo quy chế chương trình, khách hàng gửi tiết kiệm bắt buộc định kỳ là 1% trên dư nợ gốc/tháng nhằm tạo thói quen tích lũy.

• Số tiền gửi bắt buộc tháng đầu tiên: 30.000.000 x 1% = 300.000 Đồng.

• Thanh toán hàng tháng (Phương pháp trả góp đều gốc):

• Tiền gốc trả hàng tháng: 30.000.000 / 12 tháng = 2.500.000 Đồng/tháng.
• Tiền lãi ưu đãi (giả định 0.6%/tháng theo dư nợ ban đầu): 30.000.000 x 0.6% = 180.000 Đồng/tháng.
• Tổng số tiền bà A trích nộp mỗi tháng (Gốc + Lãi + Tiết kiệm bắt buộc): 2.500.000 + 180.000 + 300.000 = 2.980.000 Đồng/tháng.

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục thay đổi tên chương trình tài chính vi mô

4. Những điểm cần lưu ý cho các tổ chức khi áp dụng Nghị định 175/2026/NĐ-CP

• Rà soát bộ máy tổ chức: Các tổ chức phi chính phủ và tổ chức chính trị – xã hội đang vận hành dự án cần kiểm tra cơ cấu Ban quản lý, bộ phận cho vay, bộ phận kế toán và bộ phận kiểm soát rủi ro để đáp ứng chuẩn cơ cấu tối thiểu.
• Chuẩn hóa thông tin người quản lý: Trường hợp thay đổi người quản lý, điều hành dự án, tổ chức phải báo cáo và được Ngân hàng Nhà nước (hoặc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh khu vực) chấp thuận, sửa đổi Giấy chứng nhận đăng ký.
• Sử dụng nguồn vốn đúng quy định: Nghị định cấm việc sử dụng vốn ủy thác hoặc vốn vay dưới bất kỳ hình thức nào để thay đổi mức vốn thực hiện tài chính vi mô trái quy định.

Nghị định 175/2026/NĐ-CP là hành lang pháp lý quan trọng giúp các chương trình, dự án tài chính vi mô vận hành an toàn, minh bạch và đúng mục tiêu hỗ trợ cộng đồng. Để đảm bảo quá trình thiết lập và triển khai tuân thủ tối đa các quy định pháp luật mới nhất, Công ty Luật ACC luôn sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ trọn gói mọi thủ tục pháp lý liên quan. Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để nhận giải pháp pháp lý tối ưu.