Trong hoạt động tố tụng và tham gia giải quyết tranh chấp, việc thu thập tài liệu, chứng cứ đóng vai trò quyết định đến kết quả vụ án. Tuy nhiên, không ít trường hợp người được trợ giúp pháp lý (TGPL) hoặc tài liệu, chứng cứ liên quan lại nằm ở một tỉnh, thành phố khác với nơi thụ lý vụ việc. Để giải quyết rào cản địa lý này, cơ chế phối hợp xác minh liên tỉnh đã được pháp luật quy định vô cùng chặt chẽ.
Tại Công ty Luật ACC, đơn vị tư vấn pháp lý uy tín chuyên hỗ trợ chuyên sâu các vấn đề dân sự, hình sự và hành chính, chúng tôi hiểu rằng việc nắm rõ quy trình phối hợp xác minh sẽ giúp người dân bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của mình mà không bị cản trở bởi khoảng cách địa lý.
Bài viết này sẽ giải đáp toàn bộ quy định pháp lý, quy trình thực hiện và các chi phí liên quan đến công tác phối hợp xác minh vụ việc trợ giúp pháp lý ở địa phương khác.
1. Căn cứ pháp lý điều chỉnh hoạt động phối hợp xác minh
Hoạt động phối hợp xác minh vụ việc TGPL tại địa phương khác được quy định và hướng dẫn trực tiếp bởi các văn bản pháp luật sau:
- Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý số 05/2026/QH16.
- Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14.
- Nghị định số 144/2017/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.
- Thông tư số 08/2017/TT-BTP và Thông tư số 09/2018/TT-BTP của Bộ Tư pháp quy định chi tiết về nghiệp vụ trợ giúp pháp lý và giấy tờ trong hoạt động TGPL.
2. Đối tượng được áp dụng và điều kiện thực hiện phối hợp xác minh
Các nhóm đối tượng được hỗ trợ xác minh
Căn cứ Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý 2017 (sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 Luật Luật Trợ giúp pháp lý 2026), hoạt động phối hợp xác minh liên tỉnh áp dụng đối với các đối tượng thuộc diện TGPL bao gồm:
- Người có công với cách mạng; thân nhân liệt sĩ.
- Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.
- Trẻ em, người khuyết tật, người nhiễm chất độc da cam.
- Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
- Người lao động có thu nhập thấp bị buộc tội hoặc là người bị hại trong vụ án.
- Người cao tuổi, nạn nhân bạo lực gia đình, người nhiễm HIV có khó khăn về tài chính.
Điều kiện để phát sinh yêu cầu phối hợp xác minh ở địa phương khác
Để Trung tâm TGPL đang thụ lý ra văn bản yêu cầu địa phương khác hỗ trợ, vụ việc phải đáp ứng đủ 2 điều kiện:
- Tính cần thiết: Việc xác minh, thu thập chứng cứ, nhân chứng hoặc làm việc với đương sự ở địa phương khác là bắt buộc để làm rõ bản chất vụ án.
- Hợp lệ về thẩm quyền: Vụ việc đã được thụ lý hợp pháp tại Trung tâm TGPL nơi gửi yêu cầu.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn xác định đối tượng được trợ giúp pháp lý
3. Quy trình 4 bước phối hợp xác minh vụ việc giữa các địa phương
Quy trình ủy quyền và phối hợp xác minh giữa Trung tâm TGPL tỉnh/thành phố thụ lý (Bên yêu cầu) và Trung tâm TGPL tỉnh/thành phố nơi có tài liệu (Bên được yêu cầu) diễn ra theo các bước sau:
Bước 1: Lập văn bản yêu cầu xác minh
Trung tâm TGPL thụ lý vụ việc phát hành Văn bản yêu cầu phối hợp xác minh. Nội dung văn bản ghi rõ:
- Thông tin người được trợ giúp pháp lý và Trợ giúp viên/Luật sư phụ trách.
- Tóm tắt nội dung vụ việc và mục đích xác minh.
- Các nội dung cụ thể cần thu thập (Xác minh nhân thân, xác minh nguồn gốc đất đai, lấy lời khai nhân chứng,…).
Bước 2: Gửi và tiếp nhận hồ sơ liên tỉnh
- Hồ sơ được gửi qua đường bưu điện hoặc hệ thống dịch vụ công liên thông giữa các Sở Tư pháp.
- Trung tâm TGPL tiếp nhận có trách nhiệm vào sổ theo dõi và phân công Trợ giúp viên pháp lý thực hiện ngay trong vòng 02 ngày làm việc.
Bước 3: Tiến hành xác minh thực tế
Trợ giúp viên được phân công tại địa phương phối hợp làm việc với cơ quan công an, chính quyền xã/phường, Tòa án hoặc các tổ chức, cá nhân có liên quan trên địa bàn để thu thập thông tin, lập Biên bản xác minh theo mẫu quy định.
Bước 4: Trả kết quả xác minh
Thời hạn hoàn thành xác minh không quá 10 ngày làm việc (đối với vụ việc phức tạp hoặc ở vùng sâu, vùng xa có thể kéo dài nhưng không quá 20 ngày). Kết quả được đóng dấu và gửi lại cho Trung tâm TGPL thụ lý.
>>> Xem thêm tại đây: Dịch vụ tư vấn đại diện ngoài tố tụng trong trợ giúp pháp lý
4. Bồi dưỡng chi phí xác minh theo quy định pháp luật
Theo Nghị định 144/2017/NĐ-CP và các quy định cập nhật tại Luật số 05/2026/QH16, chi phí xác minh vụ việc ở địa phương khác được ngân sách nhà nước bảo đảm và thực hiện thanh quyết toán theo chế độ tài chính hiện hành.
Các khoản chi phí được thanh toán bao gồm:
- Chi phí đi lại và lưu trú: Thanh toán theo chế độ công tác phí cho Trợ giúp viên pháp lý hoặc Luật sư trực tiếp thực hiện nhiệm vụ xác minh tại địa bàn.
- Chi phí sao chụp và trích xuất hồ sơ: Các khoản phí, lệ phí phát sinh khi thu thập tài liệu, tài liệu chứng cứ tại Tòa án, cơ quan Công an hoặc cơ quan Đăng ký đất đai (phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ).
- Mức bồi dưỡng thực hiện xác minh: Chi trả theo số buổi làm việc thực tế của Trợ giúp viên hoặc Luật sư tham gia xác minh thực địa theo định mức Nhà nước quy định.
Bảng so sánh phương thức thu thập chứng cứ ở địa phương khác
|
Tiêu chí |
Tự đi xác minh trực tiếp |
Phối hợp ủy quyền qua Trung tâm TGPL địa phương |
|
Thời gian thực hiện |
Nhanh nếu khoảng cách địa lý gần. |
Tối ưu khi khoảng cách xa (tiết kiệm thời gian di chuyển). |
|
Chi phí ngân sách |
Phát sinh chi phí đi lại, ăn ở liên tỉnh lớn. |
Tiết kiệm tối đa ngân sách nhà nước. |
|
Hiệu quả thu thập |
Gặp khó khăn do không thông thuộc địa bàn. |
Nhanh chóng, chính xác nhờ sự hỗ trợ của cơ quan bản địa. |
|
Tính pháp lý |
Lập biên bản trực tiếp. |
Biên bản do Trợ giúp viên địa phương lập có giá trị pháp lý tương đương. |
Nếu Quý khách hàng đang gặp vướng mắc trong việc thu thập chứng cứ liên tỉnh, cần tư vấn thủ tục xin trợ giúp pháp lý hoặc muốn tìm kiếm sự hỗ trợ tư vấn pháp luật chuyên sâu, Công ty Luật ACC luôn sẵn sàng hỗ trợ. Với đội ngũ Luật sư và Chuyên gia am hiểu sâu sắc quy trình tố tụng, chúng tôi cam kết giải quyết mọi rào cản pháp lý, mang lại sự an tâm tuyệt đối cho Quý khách.
Để lại một bình luận