Tại sao tiền phụ cấp độc hại và phụ cấp thu hút tại các vùng kinh tế đặc biệt khó khăn mà tôi nhận được lại bị kế toán cộng vào tổng thu nhập để tính thuế khi quyết toán, tôi tưởng các khoản phụ cấp mang tính chất bù đắp sức lao động như vậy phải được miễn thuế hoàn toàn chứ?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Các khoản phụ cấp độc hại và phụ cấp thu hút được miễn thuế theo quy định pháp luật

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (sửa đổi, bổ sung), các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công bao gồm cả phụ cấp, nhưng một số loại phụ cấp mang tính chất bù đắp sức lao động được miễn thuế nếu đáp ứng điều kiện cụ thể. Cụ thể, Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNCN quy định tại Điều 2, khoản 2, điểm b: Các khoản phụ cấp, trợ cấp không mang tính chất tiền lương, tiền công theo quy định của pháp luật hiện hành được miễn thuế, bao gồm phụ cấp độc hại, nguy hiểm và phụ cấp cho người lao động làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn. Những khoản này nhằm bù đắp cho điều kiện làm việc khắc nghiệt hoặc vị trí địa lý khó khăn, không bị coi là thu nhập chịu thuế nếu tuân thủ đúng mức quy định.

Xem thêm: Tôi có thắc mắc về việc quyết toán thuế cho người có thu nhập từ nhiều nguồn nhưng mỗi nguồn đều dưới 10 triệu đồng và đã bị trừ 10% tại chỗ, nếu tổng thu nhập cả năm của tôi cộng lại vẫn chưa đến mức phải đóng thuế bậc 2 thì tôi có nhất thiết phải đi quyết toán để lấy lại tiền không hay cứ để vậy cho nhà nước, và nếu tôi để vài năm sau mới đi làm thủ tục hoàn một lần cho tất cả các năm trước đó thì có được không hay tiền sẽ bị mất trắng sau một thời hạn nhất định?

Điều kiện để phụ cấp được miễn thuế

Để phụ cấp độc hại và phụ cấp thu hút được miễn thuế hoàn toàn, phải đáp ứng các điều kiện sau dựa trên Danh mục các ngành nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ Nội vụ ban hành tại Quyết định 02/2016/QĐ-BLĐTBXH (và các văn bản cập nhật):

• Phụ cấp độc hại chỉ được miễn nếu công việc thuộc danh mục của Bộ LĐTBXH, mức phụ cấp không vượt quá mức quy định tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP (ví dụ: từ 4% đến 10% mức lương cơ sở tùy mức độ độc hại). Nếu vượt mức này, phần vượt sẽ bị tính vào thu nhập chịu thuế.
• Phụ cấp thu hút (khu vực) chỉ miễn thuế nếu người lao động làm việc tại các vùng kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn theo Phụ lục I Nghị định 116/2010/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 61/2015/NĐ-CP), với mức phụ cấp không vượt 0,7 lần mức lương cơ sở (khoảng 1.400.000 đồng/tháng tùy thời điểm). Phần vượt mức sẽ bị cộng vào thu nhập để tính thuế.

Nếu kế toán cộng toàn bộ vào tổng thu nhập khi quyết toán, có thể do doanh nghiệp chưa phân loại đúng hoặc thiếu chứng từ chứng minh (như hợp đồng lao động, quyết định chi trả theo danh mục Bộ LĐTBXH), dẫn đến cơ quan thuế coi toàn bộ là thu nhập chịu thuế theo Điều 3 Luật Thuế TNCN 2007.

Xem thêm: Thuế suất thu nhập doanh nghiệp hiện nay là 20% hay có lộ trình giảm xuống 15% cho các doanh nghiệp nhỏ không?

Lý do phụ cấp bị cộng vào thu nhập tính thuế khi quyết toán

Khi quyết toán thuế TNCN hàng năm theo Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, doanh nghiệp phải kê khai toàn bộ thu nhập của người lao động, bao gồm các khoản phụ cấp. Nếu phụ cấp không được chứng minh là miễn thuế (ví dụ: không có giấy xác nhận công việc độc hại từ cơ quan chức năng hoặc mức chi vượt quy định), cơ quan thuế sẽ tính toàn bộ vào thu nhập chịu thuế, áp dụng biểu thuế lũy tiến từ 5% đến 35%. Điều này không phải là quy định bắt buộc tính thuế tất cả phụ cấp, mà do việc thực hiện chưa đúng, dẫn đến người lao động phải nộp thêm thuế (có thể từ vài trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng tùy mức thu nhập). Người lao động có quyền yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh quyết toán nếu có chứng từ hợp lệ, hoặc khiếu nại tại Chi cục Thuế địa phương theo Luật Quản lý thuế 2019.

Việc tuân thủ đúng quy định về phân loại và chứng minh phụ cấp giúp người lao động tránh nộp thừa thuế, giảm gánh nặng tài chính và đảm bảo quyền lợi hợp pháp. Đồng thời, doanh nghiệp tránh bị phạt hành chính từ 20% đến 100% số thuế truy thu theo Điều 142 Luật Quản lý thuế 2019. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.