Trong bối cảnh thị trường năng lượng tái tạo tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, việc xác định cơ chế giá điện chính xác, minh bạch đóng vai trò then chốt trong việc thu hút đầu tư và bảo đảm quyền lợi cho các chủ đầu tư nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ. Để giải quyết các vướng mắc thực tiễn và hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ quan quản lý nhà nước đã ban hành văn bản mới nhất. Công ty Luật ACC là một đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn pháp luật chuyên sâu về thương mại và năng lượng xin gửi đến bạn đọc những phân tích chi tiết về Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện.
1. Tổng quan về Thông tư 20/2026/TT-BCT và phạm vi áp dụng
Thông tư 20/2026/TT-BCT ra đời nhằm cập nhật, điều chỉnh và hoàn thiện các quy định trước đó tại Thông tư số 10/2025/TT-BCT, tạo động lực thúc đẩy các dự án năng lượng tái tạo quy mô nhỏ hòa lưới điện quốc gia. Văn bản này đặt ra khung pháp lý rõ ràng về phương pháp xác định chi phí tránh được, bao gồm cả thành phần giá điện năng và giá công suất tránh được.
Về đối tượng áp dụng, văn bản này điều chỉnh trực tiếp các chủ thể sau:
- Các đơn vị phát điện sở hữu nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ (như điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu vượt công suất, điện gió nhỏ, điện sinh khối, điện rác, điện thủy điện nhỏ) đấu nối vào hệ thống điện quốc gia.
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các đơn vị mua điện có thẩm quyền.
- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc lập, thẩm định và áp dụng biểu giá chi phí tránh được cũng như đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán điện.
2. Phương pháp tính giá công suất tránh được và nguyên tắc áp dụng
Giá công suất tránh được là một cấu phần quan trọng phản ánh chi phí mà hệ thống điện quốc gia tiết kiệm được (hoặc tránh phải đầu tư mới) nhờ vào việc các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ cung cấp công suất vào hệ thống trong các giờ cao điểm.
Theo quy định tại Thông tư 20/2026/TT-BCT, nguyên tắc cốt lõi khi tính toán giá công suất tránh được dựa trên chi phí đầu tư xây dựng mới của một tổ máy tuabin khí chu trình hỗn hợp (CCGT) hoặc nguồn điện chuẩn được cấp có thẩm quyền phê duyệt, phân bổ theo công suất khả dụng quy đổi và hệ số đặc thù của hệ thống.
Để giúp bạn đọc dễ dàng hình dung cách thức áp dụng, dưới đây là công thức tính toán cơ bản và ví dụ minh họa bằng số liệu giả định:
2.1. Công thức tính toán (dạng chuẩn dễ copy):
GCS = (CC * k * 1000) / (8760 * p)
Trong đó:
- GCS: Giá công suất tránh được (đồng/kWh hoặc đồng/kW-tháng tùy theo phương thức quy đổi).
- CC: Chi phí đầu tư xây dựng suất đầu tư chuẩn của nhà máy điện chuẩn (tỷ đồng/MW).
- k: Hệ số điều chỉnh phản ánh giá trị công suất đóng góp của nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ vào biểu đồ phụ tải hệ thống giờ cao điểm.
- p: Hệ số khả dụng bình quân quy đổi của nhà máy.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn trách nhiệm của bên bán điện khi xảy ra sự cố bất khả kháng
2.2. Ví dụ minh họa cụ thể:
Giả sử một nhà máy điện sinh khối nhỏ tham gia đàm phán hợp đồng mua bán điện với các thông số được cơ quan có thẩm quyền công bố theo Thông tư 20/2026/TT-BCT như sau:
- Suất đầu tư chuẩn (CC) của nguồn điện tham chiếu là: 20 tỷ đồng/MW.
- Hệ số đóng góp công suất giờ cao điểm (k) là: 0.85.
- Hệ số khả dụng quy đổi (p) là: 0.90.
Áp dụng vào công thức tính toán: GCS = (20 * 0.85 * 1000) / (8760 * 0.90) = 17,000 / 7,884 ≈ 2.15 đồng/kWh (hoặc quy đổi theo tháng tùy theo thỏa thuận chi tiết trong hợp đồng mua bán điện).
Khoản chi phí công suất này sẽ được cộng vào giá điện năng tránh được để tạo thành biểu giá chi phí tránh được toàn diện, đảm bảo nhà đầu tư thu hồi vốn hợp lý và có lợi nhuận.
3. Nội dung chính của hợp đồng mua bán điện theo quy định mới
Bên cạnh phương pháp tính giá, Thông tư 20/2026/TT-BCT cũng chuẩn hóa các điều khoản cốt lõi trong Hợp đồng mua bán điện (PPA) giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo nhỏ và bên mua điện. Các nội dung trọng tâm bao gồm:
- Thời hạn hợp đồng: Thường được xác định rõ ràng, gắn liền với vòng đời dự án hoặc theo thỏa thuận phù hợp với quy định pháp luật chuyên ngành hiện hành.
- Điểm giao nhận điện năng và thiết bị đo đếm: Quy định chi tiết vị trí lắp đặt công tơ, hệ thống đo đếm ranh giới sở hữu tài sản, trách nhiệm kiểm định và quản lý vận hành.
- Phương thức thanh toán và hóa đơn: Quy định rõ thời hạn xuất hóa đơn, chu kỳ thanh toán hàng tháng, đồng tiền thanh toán (VNĐ) và cơ chế giải quyết khi có tranh chấp về số liệu điện năng giao nhận.
- Trách nhiệm vận hành và an toàn hệ thống: Các yêu cầu kỹ thuật về rơ le bảo vệ, tần số, điện áp khi hòa lưới và quy trình cắt/đóng điện khẩn cấp nhằm đảm bảo vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn phương pháp tính tổn thất truyền tải tránh được
4. Kết luận
Thông tư 20/2026/TT-BCT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01 tháng 02 năm 2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ; nội dung chính của hợp đồng mua bán điện là bước tiến quan trọng mang lại tính minh bạch, công bằng và ổn định cho thị trường năng lượng. Việc nắm vững các quy định về phương pháp tính giá công suất tránh được giúp nhà đầu tư tối ưu hóa phương án tài chính và hạn chế rủi ro pháp lý.
Nếu quý khách hàng và các doanh nghiệp còn bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến thủ tục pháp lý năng lượng, đàm phán hợp đồng mua bán điện hoặc các quy định pháp luật thương mại liên quan, vui lòng liên hệ với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia pháp lý hỗ trợ và tư vấn chuyên sâu ngay hôm nay.
Để lại một bình luận