Quản lý, sử dụng hàng dự trữ chiến lược

Dự trữ quốc gia đóng vai trò là "tấm lá chắn" chiến lược, bảo đảm an ninh kinh tế và năng lực ứng phó linh hoạt của quốc gia trước những biến động khó lường của thị trường và môi trường quốc tế. Việc nắm bắt các quy định mới tại Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 là yêu cầu cấp thiết đối với các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan. Với kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn pháp luật, Công ty Luật ACC xin chia sẻ những nội dung trọng tâm về quản lý, sử dụng hàng dự trữ chiến lược theo văn bản pháp luật quan trọng này.

1. Mục tiêu và phạm vi điều chỉnh của Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15

Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026) nhằm chuyển đổi tư duy từ "bị động ứng phó" sang "chủ động kiến tạo".

Theo quy định tại Điều 2 Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 mục tiêu chính bao gồm:

• Chủ động đáp ứng yêu cầu đột xuất, cấp bách: Phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, cứu đói.
• Phục vụ quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội.
• Bảo đảm an ninh kinh tế, tài chính, năng lượng, lương thực và ổn định thị trường vĩ mô.
• Phục vụ hoạt động của Đảng và Nhà nước trong các tình huống đặc biệt.

Luật áp dụng đối với tất cả cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc hình thành, quản lý và sử dụng hàng dự trữ quốc gia.

2. Hàng dự trữ chiến lược: Khái niệm và Danh mục mới

Một trong những điểm đột phá của Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 là việc tách bạch và bổ sung khái niệm "hàng dự trữ chiến lược". Đây không chỉ là gạo, muối hay vật tư cứu trợ thông thường mà còn là những nguồn lực đầu vào thiết yếu để duy trì năng lực sản xuất liên tục của quốc gia trong 30 – 60 ngày khi xảy ra đứt gãy chuỗi cung ứng.

Bảng: Các nhóm hàng dự trữ quốc gia chính

>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn hành vi bị cấm trong hoạt động dự trữ quốc gia

3. Cơ chế vận hành linh hoạt: Luân phiên và Hoán đổi

Để tránh lãng phí đối với các mặt hàng có vòng đời ngắn hoặc chịu tác động mạnh từ biến động công nghệ, Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 đưa ra hai cơ chế vận hành linh hoạt:

• Luân phiên đổi hàng: Thực hiện đối với các mặt hàng dễ bị biến động chất lượng (vật tư y tế, nguyên liệu làm thuốc).
• Hoán đổi hàng: Cho phép thay thế các sản phẩm công nghệ cũ bằng các sản phẩm hiện đại hơn nhằm duy trì giá trị sử dụng.

Ví dụ minh họa cách tính toán luân phiên:

Giả sử đơn vị quản lý cần duy trì 100 tấn vật tư X (hạn sử dụng 1 năm). Để đảm bảo tính sẵn sàng, công thức quản lý vòng quay như sau:

• Số lượng xuất luân phiên = (Tổng số lượng dự trữ / Thời hạn sử dụng) x Hệ số an toàn (tùy quy định từng nhóm hàng).
• Ví dụ: 100 tấn / 12 tháng = 8,33 tấn/tháng. Đơn vị cần nhập mới 8,33 tấn mỗi tháng để duy trì tổng lượng dự trữ luôn đạt mức 100 tấn.

>>> Xem thêm tại đây: Giải pháp tuân thủ khi bảo quản hàng dự trữ quốc gia

4. Nguyên tắc quản lý tập trung và thống nhất

Hoạt động dự trữ quốc gia phải tuân thủ nguyên tắc tập trung, thống nhất dưới sự phân công, phân cấp quản lý chặt chẽ. Nhà nước ưu tiên:

• Đầu tư nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
• Chủ động hội nhập và hợp tác quốc tế để đảm bảo nguồn lực dự trữ.
• Hiện đại hóa hệ thống kho dự trữ quốc gia phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội.

Việc tuân thủ đúng các quy định tại Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp và các tổ chức thực hiện đúng nghĩa vụ, đồng thời góp phần vào sự ổn định của kinh tế quốc gia. Nếu quý khách hàng có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến quy định pháp luật về dự trữ quốc gia hoặc các vấn đề pháp lý khác, đừng ngần ngại liên hệ với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia của chúng tôi tư vấn chuyên sâu, chính xác và kịp thời.