Quy định áp giải người bị dẫn độ ra nước ngoài

Khi quyết định dẫn độ của Tòa án nhân dân có thẩm quyền chính thức phát sinh hiệu lực pháp luật, quy trình bàn giao và áp giải đối tượng cho quốc gia yêu cầu sẽ được kích hoạt. Đây là giai đoạn thực thi nghiêm ngặt, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan công an trong nước và cơ quan đại diện của nước ngoài nhằm bảo đảm an ninh và đúng thủ tục quốc tế. Công ty Luật ACC xin cung cấp thông tin chi tiết về các quy định áp giải người bị dẫn độ ra nước ngoài theo Luật Dẫn độ số 100/2025/QH15.

1. Cơ quan chịu trách nhiệm tổ chức áp giải và chuyển giao

Quy trình áp giải người bị dẫn độ không thuộc thẩm quyền của Tòa án hay Viện kiểm sát mà được giao toàn bộ cho cơ quan thi hành án và lực lượng vũ trang chuyên trách. Theo quy định của Luật Dẫn độ số 100/2025/QH15, Bộ Công an là cơ quan đầu mối chủ trì thực hiện việc này.

Cụ thể, sau khi nhận được quyết định thi hành dẫn độ của Chánh án Tòa án nhân dân có thẩm quyền, lực lượng Cảnh sát hỗ trợ tư pháp hoặc đơn vị nghiệp vụ được chỉ định thuộc Bộ Công an sẽ trực tiếp tiếp nhận người bị dẫn độ từ trại tạm giam. Cơ quan này chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch áp giải chi tiết, bảo đảm an toàn tuyệt đối về tính mạng, sức khỏe của đối tượng cũng như ngăn chặn mọi nguy cơ bỏ trốn hoặc tự sát trong suốt quá trình di chuyển cho đến khi bàn giao hoàn tất.

2. Thời hạn và địa điểm thực hiện việc áp giải, chuyển giao

Yếu tố thời gian và không gian trong quy trình áp giải được quy định rất chặt chẽ nhằm tránh việc giam giữ kéo dài không cần thiết hoặc gây khó khăn cho công tác tiếp nhận của nước bạn.

Các quy định cụ thể bao gồm:

• Thời hạn áp giải bàn giao: Trong thời hạn luật định (thường không quá 15 ngày kể từ ngày quyết định thi hành dẫn độ có hiệu lực), Bộ Công an phải tiến hành việc bàn giao đối tượng. Nếu quá thời hạn này mà nước yêu cầu không đến tiếp nhận mà không có lý do chính đáng, người bị dẫn độ có thể được trả tự do.
• Địa điểm bàn giao: Việc chuyển giao người và các tài liệu, đồ vật kèm theo phải được thực hiện tại địa điểm do hai quốc gia thống nhất trước. Thông thường, địa điểm này là các cửa khẩu quốc tế đường hàng không (sân bay quốc tế) hoặc cửa khẩu đường bộ lớn của Việt Nam nhằm thuận tiện cho việc di chuyển xuyên quốc gia.

>>> Xem thêm bài viết: Dịch vụ luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị yêu cầu dẫn độ tại đây.

3. Hoãn áp giải và dẫn độ tạm thời do lý do sức khỏe hoặc tố tụng

Không phải mọi trường hợp có quyết định thi hành dẫn độ đều lập tức bị áp giải ra nước ngoài. Pháp luật Việt Nam quy định các điều kiện nhân đạo và ưu tiên tư pháp trong nước để hoãn thực hiện lệnh này.

Khi xem xét thực tế thực hiện áp giải theo Luật Dẫn độ số 100/2025/QH15, việc hoãn hoặc thay đổi kế hoạch áp giải xảy ra khi:

• Người bị dẫn độ bị bệnh nặng: Nếu đối tượng đang mắc bệnh hiểm nghèo hoặc tình trạng sức khỏe không bảo đảm để di chuyển bằng máy bay/phương tiện giao thông đường dài (có xác nhận của Hội đồng y khoa), Bộ Công an sẽ báo cáo Tòa án để ra quyết định hoãn áp giải cho đến khi sức khỏe hồi phục.
• Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam: Nếu người bị dẫn độ đang là bị can, bị cáo hoặc đang chấp hành một bản án hình sự khác tại Việt Nam cho một hành vi phạm tội hoàn toàn độc lập, việc áp giải sẽ bị hoãn cho đến khi tiến trình tố tụng trong nước kết thúc hoặc chấp hành xong hình phạt tù.

>>> Xem thêm bài viết: Dịch vụ tư vấn dẫn độ để thi hành án theo quy định pháp luật tại đây.

4. Thủ tục lập Biên bản bàn giao và chuyển giao đồ vật, tài sản

Giây phút bàn giao người tại cửa khẩu quốc tế là thời điểm chấm dứt thẩm quyền quản lý tố tụng của phía Việt Nam và chuyển giao toàn bộ trách nhiệm cho quốc gia yêu cầu.

• Quy trình này bắt buộc phải lập biên bản hành chính quốc tế:

 Đại diện Bộ Công an Việt Nam và đại diện cơ quan có thẩm quyền của nước tiếp nhận sẽ cùng nhau kiểm tra căn cước, đối chiếu hồ sơ và ký vào Biên bản bàn giao người bị dẫn độ. Đồng thời, toàn bộ đồ vật, tài sản, chứng cứ thu giữ được từ người bị dẫn độ (có liên quan đến vụ án) cũng sẽ được bàn giao đầy đủ cho nước bạn, trừ trường hợp các tài sản đó thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bên thứ ba tại Việt Nam và được pháp luật bảo hộ.

Giai đoạn từ khi có quyết định dẫn độ đến khi bị áp giải thực tế ra nước ngoài theo Luật Dẫn độ số 100/2025/QH15 là khoảng thời gian cực kỳ nhạy cảm. Người bị dẫn độ thường rơi vào trạng thái khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng, dễ dẫn đến các hành vi cực đoan hoặc bị xâm phạm quyền lợi hợp pháp (như không được bảo đảm điều kiện y tế tối thiểu khi di chuyển, không được thông báo trước về thời gian bàn giao để liên hệ người thân).

Để bảo đảm toàn bộ quy trình áp giải diễn ra nhân đạo, đúng pháp luật và kịp thời phát hiện các căn cứ xin hoãn dẫn độ hợp pháp, sự hỗ trợ từ các luật sư là vô cùng cần thiết. Công ty Luật ACC tự hào là đơn vị tư vấn pháp lý uy tín, chuyên nghiệp trong lĩnh vực hình sự quốc tế.