Quy định tổ chức đại hội của tổ chức tôn giáo

Đại hội của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc là sự kiện có tính chất quyết định đối với sự tồn tại, phát triển và định hướng hoạt động của toàn bộ hệ thống giáo hội. Đây không chỉ là kỳ họp để sửa đổi hiến chương, bầu cử nhân sự ban lãnh đạo nhiệm kỳ mới mà còn là nơi thông qua các định hướng hành đạo quan trọng. Do quy mô tổ chức thường rất lớn, quy tụ hàng trăm đến hàng nghìn đại biểu, chức sắc, tín đồ, pháp luật hiện hành đã đề ra các hành lang pháp lý chặt chẽ để đảm bảo sự kiện diễn ra đúng quy trình và tuân thủ các chuẩn mực quản lý nhà nước. Bài viết này từ Công ty Luật ACC sẽ phân tích sâu các khía cạnh pháp lý xoay quanh việc tiến hành đại hội của các tổ chức tôn giáo.

1. Căn cứ pháp lý điều chỉnh việc triệu tập và tổ chức đại hội tôn giáo

Việc triệu tập và điều hành kỳ họp đại hội nhiệm kỳ hoặc đại hội bất thường của các giáo hội hiện nay được điều chỉnh trực tiếp bởi các quy định tại Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16. Văn bản này quy định rõ nguyên tắc tự do tín ngưỡng gắn liền với sự tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, xác định các trường hợp đại hội phải xin chấp thuận trước khi tiến hành.

Bên cạnh đó, việc phân định thẩm quyền duyệt hồ sơ đại hội dựa vào phạm vi hoạt động của tổ chức tôn giáo. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền chấp thuận đại hội của tổ chức tôn giáo trực thuộc có địa bàn hoạt động trong một tỉnh. Trường hợp đại hội của tổ chức tôn giáo hoặc tổ chức tôn giáo trực thuộc có phạm vi hoạt động ở nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, thẩm quyền xem xét và chấp thuận thuộc về cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo ở trung ương.

2. Các nguyên tắc và chuẩn mực bắt buộc khi xây dựng nội dung đại hội

Đại hội tôn giáo mang tính chất quyết nghị toàn hệ thống, do đó nội dung chương trình thảo luận phải đáp ứng trọn vẹn các yêu cầu cơ bản theo khoản 5 Điều 12, Điều 40 và Điều 41 Luật Tín ngưỡng tôn giáo 2026 :

• Sửa đổi, bổ sung Hiến chương và Quy chế hoạt động: Đại hội là cơ quan duy nhất có thẩm quyền thông qua việc sửa đổi hiến chương hoặc quy định quản lý nội bộ của giáo hội để trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê chuẩn theo quy định.
• Suy tôn, bầu cử hoặc bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo: Danh sách dự kiến nhân sự bầu vào ban thường trực, hội đồng quản trị hoặc ban đại diện phải được chuẩn bị công khai, minh bạch và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về năng lực hành đạo lẫn trách nhiệm công dân.
• Đánh giá tổng kết và hoạch định phương hướng: Tổng kết chi tiết các hoạt động tôn giáo, từ thiện xã hội trong nhiệm kỳ cũ, đồng thời thông qua chương trình hoạt động mục tiêu cho nhiệm kỳ tiếp theo phù hợp với phương châm hành đạo của tổ chức.
• Bảo đảm tính độc lập và không bị can thiệp trái pháp luật: Nội dung đại hội phải phản ánh đúng nguyện vọng của toàn thể tín đồ, không bị chi phối hay lợi dụng bởi các mục đích cá nhân, chính trị hoặc phi tôn giáo làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn điều kiện đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung tại đây

3. Trình tự xin phép và thành phần hồ sơ xin tổ chức đại hội

Để đại hội được diễn ra hợp pháp, tổ chức tôn giáo phải nộp hồ sơ xin phép đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền đúng quy trình tại Điều 40 và 41 Luật Tín ngưỡng tôn giáo 2026:

• Văn bản đề nghị tổ chức đại hội: Đơn xin phép lập theo mẫu quy định, trong đó nêu rõ tên tổ chức, lý do tổ chức đại hội (thường kỳ hay bất thường), thời gian, địa điểm dự kiến và thành phần tham dự.
• Dự thảo báo cáo tổng kết và phương hướng hoạt động: Văn bản trình bày chi tiết kết quả công tác trong nhiệm kỳ qua cùng toàn bộ kế hoạch, định hướng công tác tôn giáo cho nhiệm kỳ mới.
• Dự thảo Hiến chương sửa đổi (nếu có): Bản thảo các nội dung dự kiến sửa đổi, bổ sung trong Hiến chương của tổ chức tôn giáo để cơ quan chức năng thẩm định trước khi đại hội chính thức biểu quyết.
• Danh sách nhân sự dự kiến bầu cử, suy tôn: Hồ sơ lý lịch trích ngang của các cá nhân dự kiến bầu vào bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ mới để phục vụ công tác rà soát tiêu chuẩn theo quy định pháp luật.

>>> Xem thêm bài viết: Tư vấn quy định về thay đổi tên tổ chức tôn giáo tại đây

4. Kiểm soát trật tự, an ninh và phòng chống vi phạm trong thời gian diễn ra đại hội

Quá trình tổ chức đại hội quy mô lớn đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe về mặt quản lý an ninh và trật tự xã hội:

• Thông báo và phối hợp với chính quyền địa phương: Ban tổ chức đại hội có trách nhiệm gửi thông báo bằng văn bản về phương án bảo đảm an ninh, an toàn giao thông và công tác y tế đến công an và UBND cấp xã nơi diễn ra đại hội.
• Quản lý danh sách đại biểu và khách mời: Kiểm soát chặt chẽ số lượng đại biểu chính thức, đại biểu dự khuyết và khách mời tham dự, đặc biệt là các trường hợp có sự hiện diện của cá nhân hoặc đại diện tổ chức nước ngoài.
• Tuân thủ các quy định về an toàn cháy nổ và vệ sinh: Địa điểm diễn ra đại hội (chùa, nhà thờ, thánh thất hoặc trung tâm hội nghị) phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy và vệ sinh an toàn thực phẩm.
• Xử lý vi phạm và đình chỉ đại hội khi có sự cố: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có quyền yêu cầu tạm dừng hoặc đình chỉ kỳ đại hội nếu phát hiện các hành vi vi phạm nghiêm trọng về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc đi ngược lại nội dung đã được cấp phép.

Việc chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục xin phép tổ chức đại hội tôn giáo đòi hỏi sự chuẩn xác cao về mặt pháp lý cũng như sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý. Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn trọn gói, hỗ trợ rà soát điều kiện, soạn thảo hồ sơ, chuẩn bị danh sách nhân sự và đại diện thực hiện thủ tục xin cấp phép đại hội tôn giáo một cách nhanh chóng, đúng quy định.