Quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng là một thủ tục hành chính quan trọng, mang tính pháp lý cao, ảnh hưởng trực tiếp đến bộ máy quản lý và chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường. Việc nắm rõ các quy định mới nhất về thủ tục này không chỉ giúp các cơ quan quản lý thực hiện đúng thẩm quyền mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin chi tiết và cập nhật nhất về vấn đề này, cùng Công ty Luật ACC phân tích để bạn đọc có cái nhìn toàn diện.
1. Quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng cập nhật mới
Theo quy định hiện hành, quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng phải căn cứ vào loại hình cơ sở giáo dục, chức vụ cần bổ nhiệm, tiêu chuẩn chức danh và thẩm quyền quản lý. Đối với hiệu trưởng là viên chức quản lý tại cơ sở giáo dục công lập, việc bổ nhiệm được thực hiện theo Luật Viên chức 2025, Nghị định 259/2026/NĐ-CP và các quy định chuyên ngành giáo dục.
Đối với cơ sở giáo dục phổ thông, thẩm quyền quản lý hiện được phân định theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Nghị định 142/2025/NĐ-CP và Thông tư 15/2025/TT-BGDĐT quy định nhiệm vụ, quyền hạn giữa cấp tỉnh và cấp xã trong lĩnh vực giáo dục; theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện việc bổ nhiệm người đứng đầu, cấp phó người đứng đầu các cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi quản lý; đối với cơ sở giáo dục thuộc cấp tỉnh, thẩm quyền được thực hiện theo phân cấp của địa phương.
1.1. Các căn cứ pháp lý điều chỉnh
Hoạt động bổ nhiệm hiệu trưởng được điều chỉnh bởi Luật Giáo dục 2019, Luật Viên chức 2025, Nghị định 259/2026/NĐ-CP và các văn bản chuyên ngành giáo dục. Đối với cơ sở giáo dục phổ thông, Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT quy định về tổ chức và hoạt động của trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học.
Ngoài ra, Nghị định 142/2025/NĐ-CP và Thông tư 15/2025/TT-BGDĐT quy định việc phân định nhiệm vụ, quyền hạn giữa UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã trong lĩnh vực giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
1.2. Tiêu chuẩn đối với người được bổ nhiệm
Người được xem xét bổ nhiệm hiệu trưởng phải đáp ứng tiêu chuẩn của chức vụ quản lý, gồm yêu cầu về phẩm chất, năng lực, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm công tác và các điều kiện khác theo chức danh cụ thể. Khoản 1 Điều 31 Nghị định 259/2026/NĐ-CP yêu cầu người được bổ nhiệm phải đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện của chức vụ quản lý theo quy định của pháp luật và cơ quan có thẩm quyền.
Đối với hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông, tiêu chuẩn chức danh còn được xác định theo quy định chuyên ngành giáo dục. Việc đánh giá phải căn cứ vào trình độ đào tạo, năng lực quản lý, kết quả thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu của vị trí việc làm và các tiêu chuẩn khác áp dụng đối với từng cấp học.
2. Thẩm quyền và trách nhiệm trong bổ nhiệm
Thẩm quyền bổ nhiệm hiệu trưởng được xác định theo loại hình cơ sở giáo dục và phạm vi quản lý của cơ quan, đơn vị. Từ ngày 01/07/2025, không còn xác định thẩm quyền theo mô hình UBND cấp huyện đối với các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp.
Đối với các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và cơ sở giáo dục phổ thông có nhiều cấp học mà cấp học cao nhất là trung học cơ sở thuộc phạm vi quản lý của cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện việc bổ nhiệm người đứng đầu, cấp phó người đứng đầu theo quy định. Đối với các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lý của cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định hoặc thực hiện theo phân cấp.
Đối với cơ sở giáo dục đại học, thẩm quyền bổ nhiệm hoặc công nhận hiệu trưởng được thực hiện theo Luật Giáo dục đại học và quy định về tổ chức, quản trị của từng cơ sở giáo dục đại học.
2.1. Trách nhiệm của tập thể lãnh đạo nhà trường
Tập thể lãnh đạo và các bộ phận có liên quan trong nhà trường có trách nhiệm tham gia quy trình nhân sự theo đúng quy định áp dụng đối với từng loại hình cơ sở giáo dục. Việc giới thiệu, đánh giá và lựa chọn nhân sự phải căn cứ vào tiêu chuẩn, điều kiện của chức vụ, yêu cầu nhiệm vụ và thẩm quyền của cơ quan quản lý.
Đối với viên chức quản lý thuộc phạm vi áp dụng của Nghị định 259/2026/NĐ-CP, quy trình bổ nhiệm có các bước đánh giá, giới thiệu nhân sự, thảo luận và bỏ phiếu theo quy định. Kết quả được lập thành biên bản và sử dụng làm căn cứ để cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.
2.2. Vai trò của cơ quan quản lý cấp trên
Cơ quan quản lý giáo dục có trách nhiệm tham mưu, thẩm định và thực hiện các nhiệm vụ nhân sự trong phạm vi được phân cấp. Theo Thông tư 15/2025/TT-BGDĐT, Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh về công tác quản lý đối với các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý cấp tỉnh. Đối với cơ sở giáo dục thuộc phạm vi cấp xã, Phòng Văn hóa – Xã hội tham mưu cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền.
Cơ quan tham mưu có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu tiêu chuẩn, điều kiện và thực hiện các bước trong quy trình nhân sự trước khi trình người có thẩm quyền quyết định.
3. Hồ sơ cần chuẩn bị khi bổ nhiệm
Hồ sơ bổ nhiệm hiệu trưởng phải được lập theo quy định về hồ sơ bổ nhiệm viên chức quản lý và quy định chuyên ngành áp dụng đối với từng cơ sở giáo dục. Đối với viên chức quản lý thuộc phạm vi Nghị định 259/2026/NĐ-CP, thành phần hồ sơ được quy định tại Điều 34 của Nghị định này.
Hồ sơ có thể gồm các tài liệu chủ yếu sau:
- Tờ trình hoặc văn bản đề nghị bổ nhiệm của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền.
- Sơ yếu lý lịch, hồ sơ viên chức theo quy định.
- Bản tự nhận xét, đánh giá và các tài liệu đánh giá trong quá trình công tác theo yêu cầu của quy trình.
- Nhận xét, đánh giá của tập thể lãnh đạo và cấp có thẩm quyền.
- Bản sao văn bằng, chứng chỉ và tài liệu chứng minh đáp ứng tiêu chuẩn của chức vụ.
- Kết quả kiểm tra, xác minh và các ý kiến của cơ quan, tổ chức có liên quan theo quy định.
- Các tài liệu khác theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền và quy định chuyên ngành.
Không phải mọi thành phần hồ sơ đều áp dụng giống nhau cho tất cả trường hợp. Cơ quan có thẩm quyền cần căn cứ Điều 34 Nghị định 259/2026/NĐ-CP và quy định chuyên ngành để xác định chính xác thành phần hồ sơ đối với từng trường hợp bổ nhiệm.
4. Các bước thực hiện quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng
Việc thực hiện quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng đối với viên chức quản lý phải tuân thủ trình tự theo Nghị định 259/2026/NĐ-CP và các quy định chuyên ngành tương ứng. Trình tự cơ bản có thể thực hiện như sau:
Bước 1: Rà soát nhu cầu và tiêu chuẩn bổ nhiệm
Cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xác định nhu cầu kiện toàn chức vụ hiệu trưởng, căn cứ vị trí việc làm, cơ cấu tổ chức và yêu cầu nhiệm vụ. Đồng thời, cơ quan có thẩm quyền rà soát nhân sự, tiêu chuẩn, điều kiện và các trường hợp không được bổ nhiệm theo quy định.
Bước 2: Thực hiện quy trình giới thiệu và lựa chọn nhân sự
Nhân sự được xem xét bổ nhiệm được thực hiện các bước lấy ý kiến, giới thiệu, đánh giá và bỏ phiếu theo quy trình áp dụng. Đối với viên chức quản lý, Nghị định 259/2026/NĐ-CP quy định việc tổ chức hội nghị cán bộ chủ chốt, tập thể lãnh đạo thảo luận, bỏ phiếu và thực hiện các bước lấy ý kiến theo Điều 32, Điều 33 của Nghị định.
Bước 3: Thẩm định hồ sơ và điều kiện của ứng viên
Cơ quan tham mưu về tổ chức, cán bộ kiểm tra hồ sơ, tiêu chuẩn, điều kiện và kết quả thực hiện quy trình nhân sự. Trường hợp cần thiết, cơ quan có thẩm quyền thực hiện xác minh, lấy ý kiến hoặc yêu cầu bổ sung tài liệu trước khi trình quyết định.
Bước 4: Trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định
Sau khi hoàn thành quy trình, người đứng đầu hoặc cơ quan có trách nhiệm lập hồ sơ trình cấp có thẩm quyền. Người có thẩm quyền căn cứ hồ sơ, kết quả quy trình và quy định áp dụng để quyết định bổ nhiệm hiệu trưởng bằng văn bản.
Bước 5: Công bố quyết định và thực hiện nhiệm vụ
Sau khi quyết định bổ nhiệm được ban hành, cơ quan, đơn vị thực hiện việc công bố quyết định và bàn giao nhiệm vụ theo quy chế của cơ quan, đơn vị. Hiệu trưởng được bổ nhiệm thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của chức vụ theo quy định kể từ thời điểm quyết định có hiệu lực.
5. Câu hỏi thường gặp
Hiệu trưởng trường công lập có phải là viên chức không?
Hiệu trưởng tại cơ sở giáo dục công lập thuộc trường hợp viên chức quản lý nếu được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập. Việc bổ nhiệm phải đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện và thực hiện theo quy trình quản lý viên chức cùng các quy định chuyên ngành giáo dục có liên quan.
Thời hạn bổ nhiệm hiệu trưởng là bao lâu?
Đối với viên chức quản lý, khoản 1 Điều 28 Nghị định 259/2026/NĐ-CP quy định thời hạn bổ nhiệm là 05 năm (60 tháng), trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành hoặc cơ quan có thẩm quyền quy định khác. Khi hết thời hạn, cơ quan có thẩm quyền xem xét bổ nhiệm lại hoặc không bổ nhiệm lại theo quy định.
Trường hợp nào hiệu trưởng bị miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm?
Hiệu trưởng có thể bị miễn nhiệm theo các trường hợp được pháp luật quy định khi không còn đáp ứng điều kiện giữ chức vụ hoặc thuộc trường hợp phải xem xét miễn nhiệm. Thẩm quyền và trình tự miễn nhiệm được thực hiện theo quy định về quản lý viên chức và quy định chuyên ngành đối với từng loại hình cơ sở giáo dục.
Việc nắm vững quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng là yêu cầu bắt buộc đối với các cơ quan quản lý giáo dục và các nhà trường nhằm đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả trong công tác nhân sự. Một quy trình được thực hiện đúng đắn, minh bạch sẽ giúp lựa chọn được những người có đủ đức, đủ tài để lãnh đạo nhà trường phát triển bền vững. Nếu bạn cần hỗ trợ pháp lý chi tiết hơn về vấn đề này, hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn và giải đáp một cách nhanh chóng, chính xác nhất.
Để lại một bình luận