Quyền nghỉ việc riêng của viên chức trong năm

Trong suốt quá trình cống hiến tại các đơn vị sự nghiệp công lập, bên cạnh những ngày nghỉ phép năm hay nghỉ lễ, tết theo quy định chung, viên chức thường xuyên phải đối mặt với các sự kiện cá nhân đột xuất như hiếu, hỉ hoặc gia đình có người đau ốm. Quyền nghỉ việc riêng chính là chính sách an sinh xã hội thiết thực, cho phép viên chức tạm dừng thực hiện chức trách để giải quyết trọn vẹn công việc gia đình mà vẫn bảo toàn được vị trí việc làm. Tuy nhiên, nếu không nắm vững quy định cụ thể về số ngày nghỉ được hưởng lương hoặc quy trình xin phép đúng luật, viên chức rất dễ rơi vào tình thế vi phạm ý thức kỷ luật, tự ý bỏ việc, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả đánh giá chất lượng công tác cuối năm. Nhằm giúp bạn đọc làm chủ quyền lợi chính đáng của mình một cách hợp pháp, Công ty Luật ACC xin chia sẻ thông tin chi tiết ngay dưới đây.

1. Tổng quan chính sách nghỉ ngơi và nghỉ việc riêng theo Luật Viên chức số 129/2025/QH15

Chính sách về thời gian làm việc và chế độ nghỉ ngơi của viên chức hiện nay được thiết kế dựa trên sự kế thừa và liên thông chặt chẽ với hệ thống pháp luật về lao động, đảm bảo tính văn minh, lịch sự và nhân văn.

Tại Luật Viên chức số 129/2025/QH15, cụ thể là tại Điều 14, Nhà nước khẳng định rõ ràng quyền của viên chức trong việc nghỉ hằng năm, nghỉ lễ, tết, nghỉ việc riêng và nghỉ không hưởng lương theo quy định của pháp luật về lao động. Việc luật hóa quyền lợi này đặt ra trách nhiệm cho người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập phải thường xuyên rà soát quy trình nội bộ, tạo điều kiện thuận lợi và bố trí nhân sự thay thế hợp lý để viên chức an tâm giải quyết việc cá nhân khi có nhu cầu chính đáng.

2. Quy định cụ thể về quyền nghỉ việc riêng của viên chức trong năm

Cơ chế nghỉ việc riêng của viên chức được chia thành hai nhóm rõ ràng: nhóm nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương và nhóm nghỉ việc riêng không hưởng lương dựa trên sự thỏa thuận, cụ thể như sau:

• Quyền nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương: Viên chức được quyền nghỉ việc riêng mà vẫn được hưởng nguyên tiền lương, tiền thưởng và các khoản phụ cấp hàng tháng trong các trường hợp sau:

• Bản thân kết hôn: Được nghỉ 03 ngày.
• Con đẻ, con nuôi kết hôn: Được nghỉ 01 ngày.
• Bố đẻ, mẹ đẻ, bố vợ, mẹ vợ (hoặc bố chồng, mẹ chồng) chết; vợ chết hoặc chồng chết; con chết: Được nghỉ 03 ngày.

• Quyền nghỉ việc riêng không hưởng lương nhưng phải thông báo: Viên chức được nghỉ 01 ngày không hưởng lương và phải thông báo cho người đứng đầu đơn vị khi ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột chết; bố hoặc mẹ kết hôn; anh, chị, em ruột kết hôn.
• Quyền nghỉ không hưởng lương theo thỏa thuận dài hạn: Ngoài các mốc thời gian cố định nêu trên, nếu có nhu cầu giải quyết công việc riêng phức tạp, viên chức có quyền thỏa thuận với người đứng đầu đơn vị để xin nghỉ không hưởng lương. Thời gian nghỉ này hoàn toàn phụ thuộc vào sự đồng ý bằng văn bản của cấp có thẩm quyền quản lý viên chức dựa trên tiến độ công việc chung của đơn vị.

>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn bổ nhiệm và đánh giá viên chức tại đây.

3. Quy trình các bước thực hiện xin nghỉ việc riêng đúng quy chuẩn pháp lý

Để quyền nghỉ việc riêng được phê duyệt hợp pháp, không bị hiểu nhầm là trốn tránh, thoái thác nhiệm vụ hoặc tự ý bỏ việc, viên chức cần thực hiện nghiêm túc quy trình gồm các bước sau:

• Bước 1. Chuẩn bị đơn xin nghỉ việc riêng: Viên chức soạn thảo đơn xin nghỉ việc riêng (hoặc thực hiện đăng ký trên phần mềm hành chính công trực tuyến của đơn vị), nêu rõ lý do nghỉ, số ngày nghỉ cụ thể và thông tin người bàn giao công việc tạm thời.
• Bước 2. Trình hồ sơ lên người đứng đầu đơn vị: Viên chức gửi đơn đến người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập hoặc cấp trên quản lý trực tiếp theo đúng phân cấp, ủy quyền để được xem xét.
• Bước 3. Tiếp nhận ý kiến phê duyệt bằng văn bản: Người đứng đầu đơn vị căn cứ vào quy định pháp luật và quy chế nội bộ để phê duyệt. Viên chức chính thức được nghỉ việc riêng sau khi nhận được sự đồng ý bằng văn bản hoặc phê duyệt hệ thống từ cấp có thẩm quyền.
• Bước 4. Cập nhật và lưu trữ vào hệ thống dữ liệu: Bộ phận nhân sự tiến hành ghi nhận số ngày nghỉ riêng của viên chức vào hồ sơ viên chức giấy, đồng thời đồng bộ thông tin lên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về viên chức điện tử để làm căn cứ tính lương, thưởng cuối tháng.

>>> Xem thêm bài viết: Thủ tục xử lý vi phạm trong đơn vị sự nghiệp tại đây.

Quyền nghỉ việc riêng là một lợi ích chính đáng, giúp viên chức giải quyết các biến cố cuộc sống mà vẫn bảo toàn được vị trí việc làm và quỹ tiền lương theo chế độ hợp đồng làm việc. Để đảm bảo mọi quyền lợi được thực thi trọn vẹn, viên chức nên xây dựng thói quen xin phép bằng văn bản rõ ràng trước khi nghỉ (trừ trường hợp bất khả kháng phải thông báo đột xuất). Hãy chủ động lưu trữ các bằng chứng, phê duyệt điện tử hoặc văn bản đồng ý của lãnh đạo để làm cơ sở đối chiếu minh bạch nếu phát sinh các thắc mắc về chấm công hay xếp loại thi đua sau này.

Công ty Luật ACC là đơn vị pháp lý đáng tin cậy, chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn pháp luật viên chức, lao động và hành chính tại Việt Nam. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý khách hàng để rà soát hợp đồng làm việc, hướng dẫn thủ tục giải quyết chế độ và đưa ra các giải pháp pháp lý toàn diện, bảo vệ tối đa lợi ích hợp pháp, chính đáng của bạn.