Sử dụng lao động là người khuyết tật là một chủ đề pháp lý quan trọng, thể hiện chính sách nhân văn của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền bình đẳng của mọi công dân trong lĩnh vực lao động. Việc nắm rõ các quy định hiện hành không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn xây dựng môi trường làm việc bền vững, cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Quy định về sử dụng lao động là người khuyết tật hiện nay
Theo Điều 159 Bộ luật Lao động 2019, khi sử dụng lao động là người khuyết tật, người sử dụng lao động phải bảo đảm điều kiện lao động, công cụ lao động, an toàn, vệ sinh lao động và tổ chức khám sức khỏe định kỳ phù hợp. Đồng thời, doanh nghiệp phải tham khảo ý kiến của người lao động là người khuyết tật khi quyết định những vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích của họ.
Theo Điều 160 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động không được sử dụng người lao động là người khuyết tật nhẹ suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên, khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, trừ trường hợp người lao động đồng ý. Việc bố trí người lao động là người khuyết tật làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm cũng phải có sự đồng ý sau khi đã được cung cấp đầy đủ thông tin về công việc.
2. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi nhận người khuyết tật
Khi sử dụng lao động là người khuyết tật, doanh nghiệp phải bố trí công việc và điều kiện làm việc phù hợp với sức khỏe, đặc điểm của người lao động; bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật về lao động đối với người khuyết tật theo Điều 33 Luật Người khuyết tật.
Người sử dụng lao động cũng phải tham khảo ý kiến của người lao động là người khuyết tật đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của họ theo khoản 2 Điều 159 Bộ luật Lao động 2019.
Đối với các trường hợp vi phạm quy định về sử dụng người lao động khuyết tật, mức xử phạt hiện hành được quy định tại Điều 29 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, tùy theo hành vi và số người lao động bị ảnh hưởng.
3. Các chính sách hỗ trợ và ưu đãi dành cho doanh nghiệp
Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp nhận người khuyết tật vào làm việc. Theo Điều 34 Luật Người khuyết tật, cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng từ 30% tổng số lao động trở lên là người khuyết tật được hưởng các chính sách như hỗ trợ cải tạo điều kiện, môi trường làm việc; miễn thuế thu nhập doanh nghiệp; vay vốn với lãi suất ưu đãi và một số chính sách về đất đai theo quy định.
Theo Nghị định 28/2012/NĐ-CP, cơ sở sử dụng từ 30% tổng số lao động trở lên là người khuyết tật có thể được hỗ trợ kinh phí cải tạo điều kiện, môi trường làm việc, vay vốn ưu đãi và hưởng chính sách thuế, đất đai theo quy định. Doanh nghiệp sử dụng từ 10 người khuyết tật làm việc ổn định cũng thuộc trường hợp được hưởng một số chính sách ưu đãi theo Điều 10 Nghị định này.
Đối với cơ sở sử dụng từ 30% tổng số lao động trở lên là người khuyết tật, thủ tục công nhận hiện được thực hiện tại Sở Y tế theo thông tin thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Hồ sơ gồm văn bản đề nghị, giấy tờ của cơ sở, danh sách người lao động khuyết tật, giấy xác nhận khuyết tật và hợp đồng lao động hoặc quyết định tuyển dụng.
4. Quy trình tuyển dụng và tiếp nhận người lao động khuyết tật
Để bảo đảm tuân thủ pháp luật và tạo điều kiện làm việc phù hợp, doanh nghiệp có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Xác định nhu cầu và vị trí tuyển dụng
Doanh nghiệp xác định vị trí phù hợp với sức khỏe, khả năng và đặc điểm khuyết tật của người lao động; đồng thời chuẩn bị điều kiện làm việc, công cụ lao động và phương tiện hỗ trợ cần thiết.
Bước 2: Đăng tin tuyển dụng và tiếp nhận hồ sơ
Doanh nghiệp đăng thông tin tuyển dụng, tiếp nhận hồ sơ và đánh giá ứng viên dựa trên năng lực, trình độ và sự phù hợp với vị trí công việc, bảo đảm nguyên tắc không kỳ thị, phân biệt đối xử. Điều 33 Luật Người khuyết tật quy định doanh nghiệp không được từ chối tuyển dụng người khuyết tật đủ tiêu chuẩn hoặc đặt ra tiêu chuẩn nhằm hạn chế cơ hội việc làm của họ.
Bước 3: Phỏng vấn và đánh giá năng lực
Doanh nghiệp có thể điều chỉnh hình thức phỏng vấn, trao đổi và đánh giá để phù hợp với từng dạng khuyết tật, đồng thời tập trung vào năng lực chuyên môn và khả năng đáp ứng công việc.
Bước 4: Ký kết hợp đồng lao động và bố trí công việc
Hợp đồng lao động được giao kết theo Bộ luật Lao động 2019. Sau khi ký kết, doanh nghiệp bố trí công việc, điều kiện lao động, công cụ hỗ trợ và hướng dẫn cần thiết phù hợp với người lao động là người khuyết tật.
5. Câu hỏi thường gặp
Người sử dụng lao động có được phép đơn phương chấm dứt hợp đồng với người khuyết tật không?
Người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng chỉ vì lý do người lao động là người khuyết tật. Việc chấm dứt hợp đồng phải có căn cứ thuộc trường hợp được pháp luật lao động cho phép và thực hiện đúng trình tự, điều kiện theo quy định.
Thời giờ làm việc của người lao động khuyết tật được quy định như thế nào?
Bộ luật Lao động 2019 không quy định chung rằng người lao động khuyết tật được tự động giảm 01 giờ làm việc mỗi ngày mà vẫn hưởng nguyên lương. Thay vào đó, Điều 160 quy định các trường hợp hạn chế việc làm thêm giờ, làm việc ban đêm và làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm đối với người lao động là người khuyết tật.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để đảm bảo an toàn cho người lao động khuyết tật?
Doanh nghiệp cần bảo đảm điều kiện lao động, công cụ lao động, an toàn, vệ sinh lao động và khám sức khỏe phù hợp theo Điều 159 Bộ luật Lao động 2019. Đồng thời, căn cứ đặc điểm của từng người lao động để bố trí công việc, môi trường làm việc và phương tiện hỗ trợ phù hợp theo Điều 33 Luật Người khuyết tật.
Việc tuân thủ đúng các quy định về sử dụng lao động là người khuyết tật không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng hình ảnh thương hiệu tích cực, nhân văn trong mắt cộng đồng. Nếu doanh nghiệp của bạn đang có nhu cầu tư vấn chi tiết về các thủ tục, chính sách ưu đãi hoặc cần hỗ trợ soạn thảo hợp đồng lao động phù hợp, hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm hỗ trợ tận tình và chuyên nghiệp nhất.
Để lại một bình luận