Dạ cho mình hỏi, nếu cửa hàng sửa điện thoại thay linh kiện cũ cho em nhưng tính giá như mới thì em kiện tội gì?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Phân tích hành vi vi phạm

Hành vi của cửa hàng sửa điện thoại thay linh kiện cũ nhưng tính giá như linh kiện mới có dấu hiệu lừa dối khách hàng, cung cấp thông tin sai lệch về chất lượng hàng hóa và dịch vụ. Điều này làm giảm giá trị thực tế của dịch vụ, gây thiệt hại về tài chính cho người tiêu dùng. Tùy theo mức độ, hành vi có thể bị xử lý theo quy định dân sự hoặc hình sự, dựa trên ý định gian dối, giá trị thiệt hại và bằng chứng cụ thể.

Cơ sở pháp lý dân sự

Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, hành vi này vi phạm các quy định sau:

• Điều 8: Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phải cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, trung thực về chất lượng, nguồn gốc và giá cả. Việc thay linh kiện cũ nhưng tính giá mới là hành vi cung cấp thông tin sai sự thật, xâm phạm quyền được bảo vệ của người tiêu dùng.
• Điều 10: Người tiêu dùng có quyền khiếu nại, yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu hàng hóa, dịch vụ không đúng cam kết. Cửa hàng có thể bị buộc hoàn tiền, bồi thường thiệt hại (bao gồm chi phí sửa chữa thêm) và phạt hành chính từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng tùy mức độ vi phạm (theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại).

Người tiêu dùng có thể khởi kiện dân sự tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện để yêu cầu bồi thường, dựa trên Bộ luật Dân sự năm 2015.

Khả năng truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu hành vi có yếu tố cố ý lừa dối để chiếm đoạt tài sản với giá trị từ 2.000.000 đồng trở lên, có thể áp dụng Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017):

• Điều 174 (Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản): Người thực hiện hành vi gian dối (như quảng cáo hoặc cam kết linh kiện mới nhưng thực tế là cũ) để chiếm đoạt tài sản của người khác. Hình phạt có thể từ cải tạo không giam giữ đến tù giam từ 6 tháng đến 20 năm, tùy giá trị thiệt hại (ví dụ: chiếm đoạt từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng thì phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm).
• Nếu giá trị thiệt hại dưới 2.000.000 đồng hoặc không đủ yếu tố hình sự, chỉ xử lý dân sự hoặc hành chính. Việc xác định tội danh cần cơ quan điều tra đánh giá dựa trên bằng chứng như hóa đơn, chứng cứ linh kiện cũ và lời khai nhân chứng.

Để bảo vệ quyền lợi, Anh/Chị nên thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Thu thập bằng chứng

Thu thập hóa đơn sửa chữa, hình ảnh/video linh kiện thay thế, giao dịch ngân hàng chứng minh số tiền đã trả, và bất kỳ bằng chứng nào chứng minh linh kiện là cũ (như kiểm tra độc lập tại trung tâm uy tín). Bằng chứng này là cơ sở quan trọng để chứng minh thiệt hại và ý định lừa dối.

Bước 2: Khiếu nại trực tiếp đến cửa hàng

Gửi văn bản khiếu nại bằng email hoặc thư bảo đảm yêu cầu cửa hàng hoàn tiền chênh lệch giá hoặc bồi thường trong thời hạn 7-15 ngày. Nếu cửa hàng không phản hồi, chuyển sang cơ quan nhà nước.

Bước 3: Nộp khiếu nại đến cơ quan bảo vệ người tiêu dùng

Liên hệ Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) hoặc Chi cục Quản lý thị trường địa phương để khiếu nại. Hồ sơ cần:

• Đơn khiếu nại (mẫu có sẵn trên website Bộ Công Thương).
• Bản sao hóa đơn, bằng chứng thiệt hại.
• Giấy tờ cá nhân (CMND/CCCD).

Cơ quan sẽ hòa giải hoặc xử phạt hành chính trong vòng 30 ngày.

Bước 4: Khởi kiện nếu cần thiết

Nếu thiệt hại lớn hoặc nghi ngờ hình sự, nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện (dân sự) hoặc tố giác đến Công an quận/huyện (hình sự). Thời hiệu khởi kiện dân sự là 3 năm kể từ ngày phát hiện vi phạm (Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015).

Việc tuân thủ các quy định pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tránh thiệt hại lan rộng và góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.