Trường hợp người lao động bị tai nạn lao động do công ty không đảm bảo an toàn, công ty phải bồi thường ra sao và có trách nhiệm hình sự gì không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Trách nhiệm bồi thường của công ty đối với người lao động bị tai nạn lao động do không đảm bảo an toàn

Theo quy định tại Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 (Điều 38) và Bộ luật Lao động 2019 (Điều 158), người sử dụng lao động (công ty) phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu tai nạn lao động xảy ra do lỗi của mình, trừ trường hợp tai nạn hoàn toàn do lỗi cố ý của người lao động. Mức bồi thường được tính dựa trên mức độ suy giảm khả năng lao động do cơ quan có thẩm quyền giám định, theo hướng dẫn tại Thông tư 28/2021/TT-BLĐTBXH và Nghị định 88/2020/NĐ-CP. Cụ thể:

• Nếu suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 10%, mức bồi thường ít nhất bằng 1,5 tháng tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động.
• Nếu suy giảm từ 11% đến 80%, mức bồi thường được cộng thêm 0,4 tháng tiền lương cho mỗi phần trăm tăng thêm.
• Nếu suy giảm từ 81% trở lên hoặc người lao động tử vong do tai nạn, mức bồi thường ít nhất bằng 30 tháng tiền lương; thân nhân của người lao động tử vong cũng được hưởng mức này.

Trong trường hợp tai nạn lao động xảy ra do lỗi của chính người lao động (nhưng không hoàn toàn), công ty vẫn phải trợ cấp ít nhất 40% mức bồi thường nêu trên. Ngoài ra, công ty có các trách nhiệm cụ thể sau để hỗ trợ người lao động, theo Bộ luật Lao động 2019 (Điều 158) và Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 (Điều 38):

• Kịp thời tổ chức sơ cứu, cấp cứu và tạm ứng toàn bộ chi phí sơ cứu, cấp cứu, điều trị ban đầu cho người lao động.
• Thanh toán toàn bộ chi phí y tế từ giai đoạn sơ cứu đến khi tình trạng sức khỏe ổn định, bao gồm cả chi phí phục hồi chức năng nếu cần.
• Trả đủ tiền lương theo hợp đồng lao động cho người lao động trong thời gian điều trị, nghỉ việc để phục hồi sức khỏe (tối đa 180 ngày, có thể gia hạn nếu cần).
• Giới thiệu người lao động đến cơ sở y tế có thẩm quyền để giám định mức độ suy giảm khả năng lao động, nhằm xác định chính xác cơ sở tính bồi thường.
• Lập và hoàn thiện hồ sơ để người lao động hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động từ Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo Nghị định 88/2020/NĐ-CP, bao gồm các giấy tờ như biên bản tai nạn, giấy xác nhận điều trị và kết quả giám định.

Công ty cần thực hiện các nghĩa vụ này kịp thời để tránh tranh chấp và đảm bảo quyền lợi cho người lao động, đồng thời phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội để chi trả phần bảo hiểm bắt buộc.

Trách nhiệm hình sự của công ty đối với tai nạn lao động do không đảm bảo an toàn

Theo Điều 295 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), người sử dụng lao động (đại diện công ty) có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động gây hậu quả nghiêm trọng như tai nạn dẫn đến thương vong hoặc thiệt hại lớn về sức khỏe, tài sản. Các hành vi vi phạm điển hình bao gồm:

• Không cung cấp hoặc không bảo trì đầy đủ thiết bị bảo hộ lao động cá nhân và tập thể cho người lao động.
• Không tổ chức đào tạo, huấn luyện an toàn lao động định kỳ hoặc không hướng dẫn các biện pháp bảo vệ cần thiết trước khi giao việc.
• Vi phạm các quy định về an toàn lao động tại nơi làm việc, như không lắp đặt thiết bị an toàn hoặc không kiểm tra định kỳ máy móc, dẫn đến tai nạn.

Hình phạt tùy thuộc vào mức độ hậu quả: phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ lên đến 3 năm, hoặc phạt tù từ 1 năm đến 12 năm nếu gây chết người hoặc thiệt hại nghiêm trọng (ví dụ: từ 61% trở lên suy giảm khả năng lao động cho nhiều người). Trong trường hợp tổ chức (công ty) vi phạm, pháp nhân có thể bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 9.000.000.000 đồng, kèm cấm kinh doanh hoặc đình chỉ hoạt động. Cơ quan điều tra sẽ xác định trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu công ty nếu họ trực tiếp chỉ đạo hoặc biết mà không khắc phục vi phạm.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn lao động không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi người lao động mà còn giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp, tránh các khoản phạt nặng và duy trì uy tín kinh doanh. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.