Thẩm định cấp tín dụng theo Thông tư 83 có điểm gì đáng chú ý?

Thẩm định cấp tín dụng là khâu then chốt trong chu trình cấp tín dụng, giúp ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đánh giá toàn diện năng lực tài chính, phương án kinh doanh cũng như khả năng trả nợ của khách hàng. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thẩm định giúp hạn chế rủi ro phát sinh nợ xấu, nâng cao chất lượng tài sản và bảo đảm tính tuân thủ pháp luật. Với tư cách là đơn vị tư vấn pháp lý uy tín, Công ty Luật ACC xin phân tích chi tiết các điểm đáng chú ý về thẩm định cấp tín dụng theo khung khổ pháp lý mới nhất.

1. Cơ sở pháp lý về thẩm định cấp tín dụng

Quy định về việc xây dựng quy trình, yêu cầu và cơ chế kiểm soát trong hoạt động thẩm định cấp tín dụng được thể chế hóa tại Thông tư 83/2025/TT-NHNN quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Thẩm định cấp tín dụng phải bảo đảm nguyên tắc độc lập giữa bộ phận thẩm định và bộ phận đề xuất cấp tín dụng (kinh doanh) cũng như bộ phận phê duyệt cấp tín dụng, nhằm tránh xung đột lợi ích và bảo đảm tính khách quan.

Văn bản này áp dụng bắt buộc đối với tất cả các ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng 100% vốn nước ngoài và các chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang vận hành hợp pháp tại Việt Nam.

2. Các điểm đáng chú ý trong quy trình thẩm định cấp tín dụng

Theo khung kiểm soát nội bộ mới tại Điều 29 Thông tư 83/2025/TT-NHNN, hoạt động thẩm định cấp tín dụng tập trung vào các yêu cầu trọng yếu sau:

• Đánh giá toàn diện năng lực khách hàng: Thẩm định kỹ lưỡng tư cách pháp lý, năng lực hành vi dân sự, mô hình kinh doanh, uy tín tín dụng và năng lực tài chính của khách hàng thông qua báo cáo tài chính đã được kiểm toán hoặc các nguồn dữ liệu độc lập tin cậy.
• Đánh giá tính khả thi của phương án, dự án: Thẩm định hiệu quả kinh tế, tính khả thi của phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư, dòng tiền dự kiến để bảo đảm nguồn trả nợ gốc và lãi đúng hạn.
• Sử dụng kết quả xếp hạng tín dụng nội bộ: Báo cáo thẩm định bắt buộc phải khai thác và phản ánh kết quả xếp hạng tín dụng nội bộ của khách hàng để làm căn cứ đề xuất hạn mức, lãi suất và điều kiện cấp tín dụng.
• Thẩm định tài sản bảo đảm: Đánh giá tính pháp lý, giá trị thị trường và khả năng thanh khoản của tài sản bảo đảm trong trường hợp khoản vay yêu cầu có tài sản cầm cố, thế chấp.

>>> Xem thêm bài viết: Quy định về báo cáo nội bộ của hệ thống kiểm soát nội bộ tại đây.

3. Nguyên tắc độc lập và phòng ngừa xung đột lợi ích trong thẩm định

Một trong những trọng tâm của hệ thống kiểm soát nội bộ là tách biệt chức năng để phòng ngừa rủi ro đạo đức và sai phạm cá nhân:

• Tách biệt bộ phận tác nghiệp: Nhân sự thực hiện thẩm định tín dụng phải độc lập với nhân sự tìm kiếm, tiếp xúc khách hàng và nhân sự phê duyệt khoản vay.
• Quy định về xung đột lợi ích: Cán bộ thẩm định không được thực hiện thẩm định đối với các khoản cấp tín dụng cho người có liên quan của mình hoặc các đối tượng thuộc trường hợp hạn chế, không được cấp tín dụng theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.
• Trách nhiệm của cán bộ thẩm định: Cán bộ thẩm định phải chịu trách nhiệm về tính trung thực, khách quan và đầy đủ của các thông tin, nhận định nêu trong báo cáo thẩm định.

4. Báo cáo thẩm định và lưu trữ hồ sơ tín dụng

Kết quả thẩm định phải được thể hiện bằng văn bản và lưu trữ đầy đủ phục vụ công tác kiểm tra, kiểm toán theo Điều 34 Thông tư 83/2025/TT-NHNN:

• Nội dung báo cáo thẩm định: Phải đưa ra kết luận rõ ràng về mức độ rủi ro, đề xuất đồng ý hoặc không đồng ý cấp tín dụng, cùng các điều kiện đi kèm (nếu có) để cấp có thẩm quyền xem xét phán quyết.
• Lưu trữ hồ sơ: Toàn bộ tài liệu thẩm định, dữ liệu thu thập và báo cáo thẩm định phải được lưu trữ an toàn, đầy đủ dưới dạng bản cứng hoặc bản điện tử để phục vụ kiểm tra nội bộ và thanh tra của Ngân hàng Nhà nước.

Thông tư 83/2025/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 07 năm 2026. Nhằm hỗ trợ các tổ chức tín dụng có thời gian nâng cấp hệ thống kỹ thuật và cơ sở dữ liệu, Ngân hàng Nhà nước áp dụng lộ trình chuyển tiếp chậm nhất đến ngày 01 tháng 01 năm 2028 đối với các nội dung kỹ thuật phức tạp như kiểm tra sức chịu đựng rủi ro tín dụng, quản lý dữ liệu rủi ro và quản lý rủi ro mô hình.

Để nhận được sự hỗ trợ tư vấn rà soát quy trình, đánh giá tính tuân thủ và hoàn thiện bộ quy chế nội bộ, quý khách hàng vui lòng liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Đội ngũ luật sư và chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm của chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng sự phát triển an toàn của quý ngân hàng.