Thẩm định giá phần mềm đóng vai trò then chốt trong việc xác định giá trị tài sản trí tuệ của doanh nghiệp, hỗ trợ các giao dịch mua bán, sáp nhập hay định giá doanh nghiệp một cách chính xác. Thủ tục này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu phần mềm đồng thời tạo cơ sở cho các quyết định đầu tư và quản lý tài chính. Việc thực hiện đúng quy định pháp luật mang lại sự minh bạch và giảm thiểu rủi ro tranh chấp. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu chi tiết về vấn đề này.
1. Thẩm định giá phần mềm là gì?
Thẩm định giá phần mềm là hoạt động xác định giá trị bằng tiền của phần mềm tại một thời điểm nhất định, phù hợp với mục đích thẩm định và căn cứ vào các yếu tố kỹ thuật, pháp lý, khả năng khai thác thương mại cũng như điều kiện của thị trường.
Theo Luật Giá 2023, hoạt động thẩm định giá được thực hiện theo nguyên tắc độc lập, khách quan, trung thực và tuân thủ các quy định của pháp luật. Việc thẩm định giá được thực hiện bởi doanh nghiệp thẩm định giá và thẩm định viên về giá đáp ứng điều kiện theo quy định.
Phần mềm máy tính là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022 và 2025). Do đó, khi xác định giá trị phần mềm, doanh nghiệp thẩm định giá thường xem xét các yếu tố như quyền sở hữu đối với phần mềm, phạm vi khai thác, khả năng thương mại hóa, chi phí đầu tư phát triển, doanh thu dự kiến và các thông tin liên quan khác.
Kết quả thẩm định giá là căn cứ để tổ chức, cá nhân tham khảo khi thực hiện các giao dịch dân sự, thương mại hoặc quản lý tài sản theo quy định của pháp luật.
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến thẩm định giá phần mềm
Giá trị của phần mềm chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố về kỹ thuật, pháp lý và thị trường.
Các yếu tố thường được xem xét bao gồm chi phí nghiên cứu và phát triển, mức độ hoàn thiện của sản phẩm, tính ổn định, khả năng mở rộng, tính bảo mật, công nghệ sử dụng, khả năng tích hợp với các hệ thống khác và hiệu quả khai thác trong thực tế.
Bên cạnh đó, tình trạng pháp lý của phần mềm cũng là yếu tố quan trọng. Doanh nghiệp thẩm định giá sẽ xem xét quyền sở hữu đối với phần mềm, phạm vi khai thác, hợp đồng chuyển giao quyền sử dụng (nếu có) và các tài liệu chứng minh quyền đối với phần mềm theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022 và 2025).
Ngoài ra, nhu cầu của thị trường, mức độ cạnh tranh, khả năng tạo doanh thu, chi phí duy trì, nâng cấp và xu hướng phát triển công nghệ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị của phần mềm tại thời điểm thẩm định.
Theo Luật Giá 2023 và Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam, việc lựa chọn phương pháp thẩm định giá được thực hiện căn cứ vào đặc điểm của tài sản, mục đích thẩm định và nguồn thông tin thu thập được nhằm bảo đảm kết quả khách quan, phù hợp với thực tế.
Xem thêm: Hướng dẫn thực hiện thẩm định đánh giá định kỳ chi tiết
3. Lợi ích của việc thực hiện thẩm định giá phần mềm
Việc thực hiện thẩm định giá phần mềm giúp doanh nghiệp xác định chính xác giá trị của tài sản trí tuệ phục vụ hoạt động quản lý và kinh doanh.
Kết quả thẩm định giá là cơ sở để thực hiện các giao dịch như chuyển nhượng, góp vốn, mua bán doanh nghiệp, tái cấu trúc hoặc xác định giá trị tài sản trong các hoạt động đầu tư và tài chính.
Bên cạnh đó, việc xác định giá trị phần mềm còn giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả tài sản trí tuệ, nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính và hỗ trợ quá trình đàm phán với đối tác, nhà đầu tư hoặc tổ chức tín dụng.
Đối với các phần mềm được khai thác thương mại, việc thẩm định giá còn giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả đầu tư, xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm và tối ưu hóa việc khai thác giá trị của tài sản trí tuệ theo quy định của pháp luật.
Xem thêm: Chứng thư thẩm định giá tiếng Anh là gì? Dịch nghĩa
4. Câu hỏi thường gặp
Thẩm định giá phần mềm có bắt buộc phải thực hiện không?
Thủ tục này là bắt buộc đối với các phần mềm thuộc tài sản công, tài sản của doanh nghiệp nhà nước khi thực hiện các giao dịch mua bán, thanh lý, chuyển nhượng hoặc góp vốn theo quy định của Luật Giá 2023. Đối với các doanh nghiệp tư nhân, việc thẩm định giá phần mềm được thực hiện trên tinh thần tự nguyện khi các bên có nhu cầu xác định giá trị phục vụ gọi vốn, sáp nhập (M&A) hoặc thế chấp.
Chi phí thẩm định giá phần mềm được tính như thế nào?
Pháp luật không quy định mức phí cố định đối với hoạt động thẩm định giá phần mềm. Chi phí được xác định trên cơ sở thỏa thuận giữa khách hàng và doanh nghiệp thẩm định giá, phụ thuộc vào tính chất của phần mềm, phạm vi công việc, mức độ phức tạp của hồ sơ và thời gian thực hiện.
Kết quả thẩm định giá phần mềm có giá trị pháp lý bao lâu?
Theo quy định tại Điều 7 Thông tư số 30/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính, Chứng thư thẩm định giá phần mềm có thời hạn hiệu lực tối đa không quá 06 tháng kể từ ngày phát hành. Đối với tài sản có tốc độ lạc hậu công nghệ nhanh như phần mềm, thời hạn hiệu lực thực tế có thể ngắn hơn do thẩm định viên ấn định dựa trên tốc độ nâng cấp và biến động của thị trường công nghệ.
Thẩm định giá phần mềm là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp bảo vệ và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ. Để được hỗ trợ chuyên sâu và thực hiện thủ tục đúng quy định, hãy liên hệ Công ty Luật ACC ngay hôm nay để nhận tư vấn kịp thời và giải pháp tối ưu.
Để lại một bình luận