Cơ quan nào có thẩm quyền truy tố vụ án hình sự?

Thẩm quyền truy tố vụ án hình sự đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo quá trình tố tụng hình sự diễn ra công bằng, minh bạch và đúng pháp luật. Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giúp bảo vệ quyền con người, duy trì trật tự an toàn xã hội và ngăn chặn oan sai. Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu chi tiết về chủ đề này.

1. Cơ quan nào có thẩm quyền truy tố vụ án hình sự?

Thẩm quyền truy tố vụ án hình sự thuộc về Viện kiểm sát nhân dân theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025. Viện kiểm sát là cơ quan duy nhất thực hiện chức năng công tố trong vụ án hình sự, bao gồm việc quyết định truy tố bị can ra trước Tòa án.

Thẩm quyền này được thực hiện ở các cấp Viện kiểm sát nhân dân khu vực, tỉnh và Viện kiểm sát nhân dân tối cao tùy theo tính chất, mức độ nghiêm trọng của vụ án. Việc phân định rõ thẩm quyền giúp tránh chồng chéo, đảm bảo hiệu quả điều tra và xét xử.

2. Thẩm quyền của Viện kiểm sát trong truy tố vụ án hình sự

Viện kiểm sát thực hiện thẩm quyền truy tố vụ án hình sự thông qua việc ban hành cáo trạng và quyết định đưa vụ án ra xét xử. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025, Viện kiểm sát có quyền yêu cầu Cơ quan điều tra bổ sung chứng cứ, thay đổi hoặc hủy bỏ các quyết định không có căn cứ.

Thẩm quyền này được thực hiện độc lập, khách quan nhằm bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa. Viện kiểm sát các cấp có thẩm quyền tương ứng với thẩm quyền xét xử của Tòa án cùng cấp, tạo nên sự phối hợp chặt chẽ giữa các giai đoạn tố tụng.

Xem thêm: Phân biệt vụ án dân sự và hình sự

3. Quy định chi tiết về thẩm quyền truy tố theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025

Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025 quy định rõ Viện kiểm sát có thẩm quyền truy tố đối với mọi tội phạm thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án. Cụ thể, Viện kiểm sát quyết định truy tố khi có đủ chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội và cần thiết phải đưa ra xét xử.

Thẩm quyền này bao gồm cả việc truy tố theo thủ tục rút gọn hoặc thủ tục thông thường tùy thuộc vào tính chất vụ án. Viện kiểm sát còn có quyền không truy tố nếu hành vi không cấu thành tội phạm hoặc thuộc trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự.

Xem thêm: Nghĩa vụ chứng minh vụ án hình sự là gì?

4. Các trường hợp đặc biệt liên quan đến thẩm quyền truy tố vụ án hình sự

Trong một số trường hợp đặc biệt như vụ án có yếu tố nước ngoài hoặc tội phạm nghiêm trọng, thẩm quyền truy tố vụ án hình sự được phân định theo cấp Viện kiểm sát tương ứng. Viện kiểm sát nhân dân tối cao chịu trách nhiệm truy tố các vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân tối cao.

Khi có sự thay đổi về thẩm quyền xét xử, Viện kiểm sát có quyền chuyển vụ án và thực hiện lại các thủ tục truy tố cần thiết. Những quy định này giúp xử lý linh hoạt các tình huống phức tạp, đồng thời duy trì tính thống nhất trong áp dụng pháp luật.

5. Câu hỏi thường gặp

Viện kiểm sát có thẩm quyền truy tố mọi loại tội phạm không?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025, Viện kiểm sát có thẩm quyền truy tố đối với tất cả các tội phạm thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án. Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt như tội phạm ít nghiêm trọng có thể được giải quyết theo thủ tục khác nếu không cần thiết phải truy tố.

Thẩm quyền truy tố vụ án hình sự có thay đổi khi vụ án có yếu tố nước ngoài không?

Khi vụ án có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền truy tố vụ án hình sự vẫn thuộc Viện kiểm sát nhưng có thể được phân công cho cấp cao hơn để đảm bảo tính phức tạp. Viện kiểm sát phối hợp với các cơ quan liên quan để thu thập chứng cứ quốc tế.

Ai có quyền khiếu nại quyết định truy tố của Viện kiểm sát?

Bị can, bị cáo hoặc người bị hại có quyền khiếu nại quyết định truy tố theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025.

Thẩm quyền truy tố vụ án hình sự là nền tảng quan trọng giúp hệ thống tư pháp hoạt động hiệu quả và bảo vệ công lý. Hiểu rõ quy định này giúp cá nhân, tổ chức chủ động hơn khi tham gia tố tụng. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ pháp lý chuyên sâu, hãy liên hệ Công ty Luật ACC ngay hôm nay.