Trong quy trình quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành, thẩm tra hồ sơ pháp lý là bước đi mang tính nền tảng và quyết định toàn bộ hiệu lực của các chi phí đề nghị quyết toán. Hồ sơ pháp lý không chỉ chứng minh tính hợp pháp của dự án trong suốt chu trình từ chuẩn bị đầu tư đến khi nghiệm thu đưa vào sử dụng, mà còn là căn cứ cao nhất để cơ quan thẩm tra xác định hiệu lực của các hợp đồng, dự toán và các chi phí thanh toán phát sinh. Nhằm hỗ trợ các chủ đầu tư, ban quản lý dự án rà soát bài bản và tránh rủi ro bị xuất toán chi phí, Công ty Luật ACC tổng hợp và phân tích chuyên sâu nghiệp vụ thẩm tra hồ sơ pháp lý của dự án đầu tư theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Vai trò nền tảng và căn cứ pháp lý của công tác thẩm tra hồ sơ pháp lý theo Nghị định 193/2026/NĐ-CP
Căn cứ quy định tại Nghị định 193/2026/NĐ-CP, việc thẩm tra hồ sơ pháp lý là nội dung đầu tiên và quan trọng nhất mà cơ quan chủ trì thẩm tra phải thực hiện trước khi đi vào đối soát chi tiết các số liệu kế toán hay bóc tách khối lượng công trình. Một khoản chi dù có đầy đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán thực tế nhưng nếu thiếu căn cứ pháp lý hoặc ban hành sai thẩm quyền ở giai đoạn phê duyệt dự án, thiết kế – dự toán thì đều không đủ điều kiện để phê duyệt quyết toán.
Hồ sơ pháp lý đóng vai trò là "khung căn cứ" giúp cơ quan tài chính đánh giá tính tuân thủ pháp luật về đầu tư công, xây dựng, đấu thầu, đất đai và bảo vệ môi trường của chủ đầu tư. Nắm vững các tiêu chuẩn thẩm tra văn bản pháp lý sẽ giúp ban quản lý dự án chủ động hoàn thiện các thủ tục còn thiếu sót, điều chỉnh kịp thời các quyết định chưa phù hợp, từ đó bảo đảm tiến độ tất toán và an toàn pháp lý tuyệt đối cho dự án.
2. Thẩm tra văn bản phê duyệt chủ trương, dự án đầu tư và các quyết định điều chỉnh
Theo quy định tại Điều 12 Nghị định 193/2026/NĐ-CP Cơ quan thẩm tra tiến hành kiểm tra chi tiết tính hợp pháp và thẩm quyền ban hành các văn bản đầu tư ban đầu:
- Rà soát thẩm quyền phê duyệt chủ trương và dự án: Kiểm tra tính hợp pháp của Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư, Quyết định phê duyệt dự án đầu tư (hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật) so với quy định về phân cấp thẩm quyền.
- Đánh giá tính hợp lệ của các lần điều chỉnh dự án: Rà soát căn cứ pháp lý, trình tự thủ tục và thẩm quyền ban hành các quyết định phê duyệt điều chỉnh dự án, điều chỉnh tổng mức đầu tư qua các thời kỳ.
- Đối soát quy mô và mục tiêu đầu tư thực tế: Kiểm tra sự phù hợp giữa quy mô, công suất, địa điểm và công nghệ thực tế hoàn thành so với các thông số đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Kiểm tra tính tuân thủ thời gian thực hiện dự án: Đánh giá việc chấp hành tiến độ dự án được phê duyệt; xác định tính hợp pháp của các văn bản cho phép gia hạn thời gian thực hiện dự án.
>>> Xem thêm bài viết: Luật sư tư vấn thời gian lập hồ sơ, thẩm tra và phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án tại đây.
3. Rà soát tính pháp lý của hồ sơ lựa chọn nhà thầu và hệ thống hợp đồng kinh tế
Tập trung kiểm tra tính chặt chẽ và ràng buộc pháp lý giữa chủ đầu tư với các nhà thầu thực hiện dự án:
- Thẩm tra hồ sơ lựa chọn nhà thầu: Kiểm tra tính hợp pháp của các Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu hoặc quyết định chỉ định thầu.
- Đánh giá hình thức hợp đồng và căn cứ pháp lý ký kết: Rà soát hình thức hợp đồng (trọn gói, đơn giá cố định, đơn giá điều chỉnh) có đúng với kế hoạch lựa chọn nhà thầu và quy định pháp luật tại thời điểm ký kết hay không.
- Kiểm tra tính hợp pháp của các phụ lục hợp đồng: Đánh giá căn cứ pháp lý, thẩm quyền và nội dung của các phụ lục điều chỉnh giá hợp đồng, phát sinh khối lượng hoặc gia hạn thời gian thực hiện.
- Rà soát các điều khoản bảo lãnh và phạt vi phạm: Kiểm tra tính hiệu lực của bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tạm ứng và việc xử lý các điều khoản phạt vi phạm tiến độ/chất lượng (nếu có).
>>> Xem thêm bài viết: Tư vấn xử lý công nợ, vật tư, vật liệu và thiết bị tồn đọng khi quyết toán vốn đầu tư dự án tại đây.
4. Thẩm tra hồ sơ giải phóng mặt bằng, quy hoạch và nghiệm thu chuyên ngành
Đối soát các thủ tục điều kiện về đất đai, môi trường và an toàn vận hành công trình trước khi đưa vào khai thác:
- Rà soát hồ sơ đền bù, giải phóng mặt bằng: Kiểm tra tính pháp lý của Quyết định thu hồi đất, Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư và Biên bản bàn giao mặt bằng sạch.
- Thẩm tra thủ tục về đất đai và giấy phép xây dựng: Kiểm tra Quyết định giao đất/cho thuê đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy phép xây dựng đối với các công trình bắt buộc.
- Đánh giá văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý chuyên ngành: Kiểm tra hồ sơ phê duyệt đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc giấy phép môi trường; Giấy chứng nhận/Văn bản thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC.
- Kiểm tra tính pháp lý của văn bản nghiệm thu hoàn thành: Rà soát biên bản nghiệm thu đưa công trình vào sử dụng và Văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của Cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Nhằm hỗ trợ các chủ đầu tư, ban quản lý dự án rà soát tính hợp pháp của toàn bộ hệ thống hồ sơ, khắc phục các thiếu sót thủ tục và giải trình hiệu quả trước cơ quan thẩm tra quyết toán, Công ty Luật ACC cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý chuyên sâu trọn gói. Với đội ngũ chuyên gia uy tín và am hiểu sâu sắc quy định pháp luật về quản lý vốn đầu tư công, chúng tôi cam kết bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp, giúp dự án được phê duyệt quyết toán đúng tiến độ và an toàn pháp lý tuyệt đối. Hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để nhận tư vấn chi tiết.
Để lại một bình luận