Công tác dân số luôn đóng vai trò nòng cốt trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Trong bối cảnh cấu trúc dân số có nhiều biến động, việc chuẩn hóa các khung pháp lý nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng là hết sức cấp thiết. Để giải đáp thắc mắc xoay quanh câu hỏi "Tháng hành động quốc gia về Dân số là tháng nào?", các quy định chuẩn mực tại Luật Dân số số 113/2025/QH15 sẽ làm rõ cụ thể vấn đề này dưới góc độ pháp lý cùng sự đồng hành tư vấn từ Công ty Luật ACC.
1. Căn cứ pháp lý về Ngày Dân số Việt Nam và Tháng hành động quốc gia về Dân số theo Luật Dân số số 113/2025/QH15
Theo quy định tại Điều 5 Luật Dân số số 113/2025/QH15 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua, khung pháp lý chính thức xác định mốc thời gian quan trọng cho công tác tuyên truyền, vận động và triển khai các hoạt động dân số trên phạm vi toàn quốc như sau:
- Ngày Dân số Việt Nam được quy định cụ thể là ngày 26 tháng 12 hằng năm.
- Tháng hành động quốc gia về Dân số được xác định là tháng 12 hằng năm.
Việc luật hóa các mốc thời gian này tạo cơ sở pháp lý vững chắc, đồng bộ để các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực tổ chức các hoạt động hưởng ứng thiết thực.
2. Đối tượng áp dụng và phạm vi triển khai trong Tháng hành động quốc gia về Dân số
Căn cứ theo quy định chung của Luật Dân số số 113/2025/QH15, các hoạt động trong Tháng hành động quốc gia về Dân số (tháng 12 hằng năm) áp dụng đối với các nhóm đối tượng cụ thể sau đây:
- Cơ quan quản lý nhà nước các cấp: Bộ Y tế, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Chi cục Dân số và các cơ quan chuyên môn liên quan.
- Các tổ chức xã hội, tổ chức chính trị – xã hội: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các hội đoàn thể từ cấp tỉnh đến cơ sở.
- Toàn thể nhân dân, các cặp vợ chồng, cá nhân sinh sống và làm việc trên lãnh thổ Việt Nam.
Mục tiêu cốt lõi của việc triển khai tháng hành động nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân vào việc giải quyết toàn diện các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và nâng cao chất lượng dân số.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn chính sách duy trì mức sinh thay thế
3. Nội dung hoạt động trọng tâm và ví dụ thực tiễn triển khai
Trong tháng 12 hằng năm – Tháng hành động quốc gia về Dân số theo Luật Dân số số 113/2025/QH15, các chương trình hành động tập trung vào những mục tiêu lớn nhằm giải quyết các thách thức về mức sinh và cấu trúc dân số. Dưới đây là bảng tổng hợp các trọng tâm hoạt động và phương thức triển khai:
|
Nội dung trọng tâm |
Mục tiêu pháp lý và chuyên môn |
Hình thức triển khai thực tế |
|
Duy trì mức sinh thay thế |
Ổn định mức sinh bình quân 2,1 con/phụ nữ theo chuẩn quy định tại khoản 7 Điều 2 Luật Dân số số 113/2025/QH15. |
Tuyên truyền các chính sách hỗ trợ tài chính, ưu tiên nhà ở xã hội cho gia đình sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. |
|
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh |
Đưa tỷ số giới tính khi sinh về ngưỡng cân bằng tự nhiên (104 – 106 bé trai/100 bé gái). |
Tổ chức hội thảo chuyên đề, nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. |
|
Thích ứng với già hóa dân số |
Chuẩn bị các điều kiện về y tế, phúc lợi và tinh thần cho người cao tuổi. |
Khám sức khỏe định kỳ miễn phí, phát động phong trào sống vui sống khỏe tại cộng đồng. |
Ví dụ minh họa về tính toán và phân bổ nguồn lực thực hiện
Để hiểu rõ cách thức vận hành ngân sách và nguồn lực hỗ trợ trong công tác dân số theo tinh thần Luật Dân số số 113/2025/QH15, giả sử một địa phương cấp huyện triển khai chiến dịch truyền thông tháng 12 với công thức phân bổ kinh phí hỗ trợ các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con tại vùng mức sinh thấp như sau:
Công thức tính mức hỗ trợ tổng thể (T):
T = N x (M + S)
Trong đó:
- N: Số lượng đối tượng đủ điều kiện thụ hưởng chính sách (ví dụ: 500 hộ gia đình).
- M: Mức hỗ trợ tài chính cơ bản theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh (ví dụ: 2.000.000 đồng/hộ).
- S: Chi phí hỗ trợ thêm dịch vụ y tế, sàng lọc trước sinh và sơ sinh (ví dụ: 1.000.000 đồng/hộ).
Áp dụng số liệu cụ thể vào công thức:
T = 500 x (2.000.000 + 1.000.000) = 500 x 3.000.000 = 1.500.000.000 đồng.
Thông qua ví dụ trên, có thể thấy việc lập kế hoạch tài chính rõ ràng trong Tháng hành động quốc gia về Dân số giúp tối ưu hóa nguồn lực hỗ trợ, bảo đảm quyền lợi thiết thực cho người dân theo đúng tinh thần của Luật Dân số số 113/2025/QH15.
>>> Xem thêm tại đây: Luật sư tư vấn chính sách hỗ trợ tài chính khi phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi
4. Kết luận
Tháng hành động quốc gia về Dân số rơi vào tháng 12 hằng năm, đánh mốc thời gian chiến lược theo quy định tại Luật Dân số số 113/2025/QH15 nhằm thúc đẩy nhận thức xã hội và hành động đồng bộ vì sự phát triển bền vững của đất nước. Nếu quý độc giả và doanh nghiệp còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến các quy định mới của Luật Dân số số 113/2025/QH15 hoặc cần hỗ trợ thủ tục pháp lý chuyên sâu, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC để được đội ngũ chuyên gia tư vấn tận tình và hiệu quả.
Để lại một bình luận