Em muốn hỏi nhờ các bác giúp ạ. Nhà em sinh sống ổn định 40 năm rồi. Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 1997, 2016. Nhưng nay lại có bác trai về kiện đất bố. Trước ông cho di chúc bằng miệng trước khi mất. Khi ông sống, ông cho bố mẹ mình xây nhà rồi. Nếu nhà mình thuê luật sư và thắng vụ kiện thì chi phí thuê luật sư với các chi phí khác, bên mình có yêu cầu đền bù được không?

Dựa trên thông tin Anh/Chị cung cấp, Công Ty Luật ACC xin phép phân tích và đưa ra hướng dẫn cụ thể như sau.

Quy định pháp lý về chi phí luật sư trong vụ án dân sự

Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, chi phí trong vụ án dân sự được xác định và phân chia dựa trên nguyên tắc công bằng, bao gồm cả chi phí luật sư. Cụ thể, quy định các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết các vấn đề về chi phí tố tụng, trong đó chi phí luật sư chỉ được công nhận nếu có thỏa thuận giữa các bên hoặc được chứng minh là cần thiết cho việc giải quyết vụ án. Trong các vụ tranh chấp đất đai, chi phí này thường được xem xét như một phần của án phí và chi phí tố tụng khác, nhằm bảo vệ quyền lợi của bên thắng kiện.

Luật Công chứng 2024 chủ yếu quy định về hoạt động công chứng hợp đồng liên quan đến bất động sản, chẳng hạn như chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhưng không trực tiếp điều chỉnh việc đền bù chi phí luật sư sau khi thắng kiện. Do đó, trong tranh chấp đất đai, các bên cần dựa chủ yếu vào Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 để yêu cầu bồi hoàn chi phí này.

Điều kiện để yêu cầu đền bù chi phí luật sư khi thắng kiện đất đai

Để được Tòa án chấp nhận yêu cầu đền bù chi phí luật sư, bên thắng kiện phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Có hợp đồng dịch vụ pháp lý rõ ràng giữa bên thắng kiện và luật sư, chứng minh chi phí thực tế phát sinh (hóa đơn, biên lai thanh toán).
• Chi phí phải hợp lý và liên quan trực tiếp đến vụ án, không vượt quá mức thông thường theo quy định của Hội Luật sư Việt Nam hoặc thỏa thuận thị trường.
• Bên thua kiện phải chịu trách nhiệm chính về lỗi gây ra tranh chấp, theo nguyên tắc tại Bộ luật Dân sự 2015, nơi bên có lỗi phải chịu toàn bộ hoặc một phần chi phí.

Nếu không có thỏa thuận trước về chi phí luật sư giữa các bên tranh chấp, Tòa án có thể từ chối yêu cầu này, trừ trường hợp chứng minh được chi phí là bắt buộc để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của Tòa án

Việc đền bù chi phí luật sư phụ thuộc vào nhiều yếu tố cụ thể của từng vụ án đất đai, chẳng hạn:

• Mức độ lỗi của bên thua kiện: Nếu bên thua kiện cố tình vi phạm pháp luật đất đai (theo Luật Đất đai 2024), Tòa án có thể buộc họ chịu toàn bộ chi phí, bao gồm luật sư.
• Quyết định phân chia trách nhiệm: Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Tòa án sẽ phân bổ chi phí dựa trên tỷ lệ lỗi của các bên, ví dụ bên thắng kiện chỉ chịu 20-30% nếu có phần trách nhiệm nhỏ.
• Giá trị vụ án: Trong tranh chấp đất đai có giá trị lớn, chi phí luật sư có thể được chấp nhận cao hơn, nhưng phải dưới mức án phí tạm ứng (từ 200.000 đồng đến 100.000.000 đồng tùy giá trị tài sản tranh chấp theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14).

Bên thắng kiện cần nộp yêu cầu chi phí luật sư kèm bản án sơ thẩm hoặc kháng cáo để Tòa án xem xét, tránh trường hợp chi phí bị loại trừ do thiếu chứng cứ.

Việc tuân thủ đúng quy định pháp lý giúp bảo vệ quyền lợi tài chính của bên thắng kiện, giảm thiểu rủi ro tranh chấp kéo dài và đảm bảo công bằng trong tố tụng. Đồng thời, điều này khuyến khích các bên giải quyết tranh chấp một cách minh bạch, tránh lạm dụng tố tụng. Nếu cần hỗ trợ soạn thảo, nộp hồ sơ hoặc theo dõi tiến trình, hãy liên hệ Công Ty Luật ACC.

Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp và biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo cho người đọc. Do quy định pháp luật, chính sách và dữ liệu có thể thay đổi theo thời gian, ACC không cam kết thông tin luôn chính xác hoặc cập nhật đầy đủ tại mọi thời điểm. Trường hợp cần áp dụng vào thực tế hoặc giải quyết vấn đề cụ thể, Quý khách vui lòng tham khảo ý kiến từ chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn. Trường hợp phát hiện nội dung có sai sót, vui lòng phản hồi để ACC rà soát và cập nhật kịp thời.