Thay đổi mức giảm trừ bản thân luật thuế mới áp dụng khi nào?

Chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) luôn là chủ đề nhận được sự quan tâm đặc biệt từ người lao động và doanh nghiệp, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập thực tế hàng tháng. Mới đây, Quốc hội đã chính thức thông qua văn bản pháp luật quan trọng: Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15. Điểm nhấn lớn nhất trong luật thuế mới này chính là việc điều chỉnh tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế và người phụ thuộc.

Với tư cách là một đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn pháp luật tại Việt Nam, Công ty Luật ACC sẽ cung cấp cho quý bạn đọc bài viết phân tích chi tiết, nhằm trả lời chính xác cho câu hỏi: "Thay đổi mức giảm trừ bản thân luật thuế mới áp dụng khi nào?" cùng các quy định tính toán cụ thể đi kèm.

1. Mức giảm trừ bản thân mới theo Luật số 109/2025/QH15 là bao nhiêu?

Trước khi tìm hiểu về thời điểm áp dụng, người nộp thuế cần nắm rõ mức thay đổi cụ thể về giảm trừ gia cảnh (GTGC) được quy định tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.

Theo luật mới, các mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng đáng kể so với quy định cũ nhằm phù hợp với biến động giá cả và tình hình kinh tế – xã hội. Cụ thể:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế (bản thân): Tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm). So với mức cũ là 11 triệu đồng/tháng, mức giảm trừ bản thân đã tăng thêm 4,5 triệu đồng/tháng (tăng gần 41%).
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: Tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng (so với mức cũ là 4,4 triệu đồng/tháng).

Sự thay đổi này giúp người lao động giảm bớt gánh nặng thuế, nâng cao thu nhập khả dụng để trang trải cuộc sống.

2. Thay đổi mức giảm trừ bản thân luật thuế mới áp dụng khi nào?

Đây là câu hỏi khiến nhiều kế toán doanh nghiệp và người lao động băn khoăn khi tiếp cận văn bản mới. Theo Điều 29 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, hiệu lực thi hành được quy định rất rõ ràng như sau:

• Hiệu lực chung của văn bản: Luật số 109/2025/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
• Hiệu lực riêng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công: Khoản 2 Điều 29 của Luật này quy định rõ: Các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Nguyên tắc xác định thời điểm tính thuế:

Theo hướng dẫn tổng cục và cơ quan thuế (như công văn giải đáp của Cục Thuế), căn cứ vào Khoản 3 Điều 8 Luật số 109/2025/QH15, thời điểm xác định thu nhập tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công là thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho người nộp thuế hoặc thời điểm người nộp thuế nhận được thu nhập.

Do đó, việc áp dụng mức giảm trừ bản thân mới 15,5 triệu đồng/tháng được triển khai cụ thể theo các mốc thời gian thực tế như sau:

• Thu nhập được chi trả từ ngày 01/01/2026 trở đi: Chính thức áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới (Bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng; Người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng) vì khoản thu nhập này thuộc kỳ tính thuế năm 2026.
• Trường hợp tiền lương tháng 12/2025 nhưng chi trả vào tháng 01/2026: Do thời điểm nhận thu nhập nằm trong tháng 01/2026 nên khoản tiền này được tính vào kỳ tính thuế năm 2026. Doanh nghiệp được áp dụng mức giảm trừ bản thân mới là 15,5 triệu đồng/tháng khi khấu trừ thuế.
• Tiền thưởng Tết Nguyên đán năm 2026: Được chi trả trong năm 2026 nên hoàn toàn áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới khi tính thuế TNCN.

>>> Xem thêm tại đây: Thủ tục quyết toán thuế MMO tránh rủi ro truy thu tiền

3. Đối tượng áp dụng và điều kiện hưởng giảm trừ gia cảnh

Căn cứ quy định tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, đối tượng và điều kiện được hưởng mức giảm trừ mới bao gồm:

Đối tượng áp dụng

Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh.

Điều kiện hưởng

• Đối với giảm trừ bản thân: Người nộp thuế có thu nhập từ tiền lương, tiền công mặc nhiên được hưởng mức giảm trừ này khi tính thuế mà không cần điều kiện chứng minh đi kèm. Trường hợp cá nhân có nhiều nguồn tiền lương thì chỉ được lựa chọn tính giảm trừ bản thân tại một nơi tra lương trong cùng một thời điểm.
• Đối với người phụ thuộc: Người nộp thuế được tính giảm trừ nếu đã đăng ký thuế và được cấp mã số thuế cho người phụ thuộc. Đồng thời, người phụ thuộc phải thuộc các đối tượng sau và đáp ứng tiêu chí về thu nhập:

• Con chưa thành niên; con bị khuyết tật, mất năng lực hành vi dân sự không có khả năng lao động.
• Con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức quy định.
• Vợ hoặc chồng; bố đẻ, mẹ đẻ, bố chồng, mẹ chồng (hoặc bố vợ, mẹ vợ) hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động.
• Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng.

4. Công thức tính và ví dụ minh họa theo luật thuế mới

Để người đọc dễ hình dung số tiền thuế mình phải nộp thay đổi như thế nào dưới tác động của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, dưới đây là công thức và ví dụ thực tế.

Bên cạnh việc tăng mức giảm trừ gia cảnh, Luật số 109/2025/QH15 còn rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, giúp giảm đáng kể số thuế phải nộp ở các bậc thu nhập tầm trung.

4.1. Biểu thuế lũy tiến từng phần mới (Theo Luật số 109/2025/QH15)

4.2. Công thức tính thuế TNCN áp dụng

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất theo từng bậc

Trong đó:

Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế – Các khoản bảo hiểm bắt buộc – Khoản giảm trừ gia cảnh – Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo (nếu có).

>>> Xem thêm tại đây: Giải pháp minh bạch dòng tiền ngân hàng tránh phạt thuế

4.3. Ví dụ minh họa bằng số liệu cụ thể

Tình huống: Ông A là cá nhân cư trú, trong tháng 02/2026 có tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công là 30 triệu đồng/tháng. Ông A nuôi 1 người phụ thuộc (đã đăng ký hợp lệ). Trong tháng, ông đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) tổng cộng là 3,15 triệu đồng. Ông không có đóng góp từ thiện.

Tính số thuế TNCN ông A phải nộp theo Luật mới:

• Tổng thu nhập chịu thuế: 30.000.000 đồng.
• Các khoản được giảm trừ:

• Giảm trừ bảo hiểm bắt buộc: 3.150.000 đồng.
• Giảm trừ bản thân ông A: 15.500.000 đồng.
• Giảm trừ cho 1 người phụ thuộc: 6.200.000 đồng.
  => Tổng các khoản giảm trừ = 3.150.000 + 15.500.000 + 6.200.000 = 24.850.000 đồng.

• Thu nhập tính thuế của ông A:
  Thu nhập tính thuế = 30.000.000 – 24.850.000 = 5.150.000 đồng.
• Xác định số thuế phải nộp theo biểu thuế mới:
  Mức thu nhập tính thuế của ông A là 5,15 triệu đồng, thuộc Bậc 1 (Đến 10 triệu đồng, thuế suất 5%).
  => Thuế TNCN phải nộp = 5.150.000 x 5% = 257.500 đồng.

Nhận xét: Theo quy định cũ trước đây, với mức thu nhập và số người phụ thuộc tương tự, thu nhập tính thuế của ông A sẽ cao hơn rất nhiều và phải nộp số tiền thuế lớn hơn. Quy định mới của Luật số 109/2025/QH15 đã mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho người lao động.

Việc ban hành Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 với những thay đổi mang tính đột phá về mức giảm trừ bản thân là một bước đi tiến bộ, khoan thư sức dân và phù hợp với thực tiễn. Nắm vững mốc thời gian áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 sẽ giúp các doanh nghiệp chủ động trong công tác quản lý nhân sự, quyết toán và chi trả lương một cách chuẩn xác, tránh các sai sót pháp lý không đáng có.

Nếu quý doanh nghiệp hoặc cá nhân còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến cách tính thuế, thủ tục đăng ký người phụ thuộc hay các quy định mới của Luật số 109/2025/QH15, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật ACC. Chúng tôi sở hữu đội ngũ luật sư và chuyên gia tư vấn thuế hàng đầu, luôn sẵn sàng hỗ trợ, tư vấn chuyên sâu và cung cấp các giải pháp pháp lý toàn diện, tối ưu nhất cho quý khách hàng.